Conservatief of Progressief?
1980-04-18
Wie vandaag die woorden gebruikt, wordt verondersteld die vakjes te gebruiken in religieus, maatschappelijk en politiek opzicht, die de wereld van onze tijd daarvoor gereserveerd heeft. Wie conservatief is, houdt in de kerk en in de maatschappij vast aan verouderde vormen en verouderde normen (conserveren = bewaren) en hij is dus a priori iemand, die alle vooruitgang en alles wat die vooruitgang stuwt, haat en niet mee kan komen met de vernieuwing en de verdere ontplooiing van het mensenleven en zijn structuren. Bij gevolg zijn conservatieven duffe 'en muffe lieden, die verstard zijn in hun ziens- en handelwijzen, niet in staat mee te werken aan die lieden, die het woord "vooruitgang" in hun vaandel hebben geschreven en daarom de geldende regels en vormen willen opblazen, want zij zijn op weg naar de nieuwe wereld (progressie = vernieuwing).- Jaargang 24
- nummer 16
De levende Heer, die op de Paas morgen uit het graf opstond, blijkt van heel ándere inhouden uit te gaan en juist op die Paasmorgen de grote progressie naar het komend rijk van God te proclameren.
Die vrouw uit Magdala had persoonlijk heel veel aan Jezus te danken.
Hij betekende voor haar de grote levensverandering, de bekering, de omkeer naar God. Zij kon iets vertellen van verlossing van zonde en van vernieuwing van hart en leven. Zij had bij wijze van spreken een boekje kunnen schrijven over: "Mijn weg tot God" of: "Kent u Jezus, zoals ik Hem ken", met een pakkende bekeringsgeschiedenis. Daar zijn de mensen altijd tuk op.
Je kunt dan ook begrijpen, dat Maria helemaal in de vernieling zit, als Jezus dood en begraven is en er voor een verdere bekeringsdolatrie geen plaats is. Daar komt dan vervolgens bij, dat op die vroege morgen van de eerste dag van de week er helemaal geen herinnering meer is, want het graf is leeg en de Heer is er niet. Het enige, wat er dan nog kon zijn, een graf, om bij uit te huilen, is wég.
Geen bloemen, geen specerijen, geen Mariapassie om te zingen, geen grafcultuur, geen dodenmis, het verleden is uitgewist, niets om te conserveren, om vast te houden, om terug te mijmeren, om te fixeren en vast te leggen. U kunt begrijpen, wat het voor haar betekende, toen de levende Heer haar in de hof ineens ontmoette en haar indringend riep: Maria. Als dát tot haar doordringt, is zij buiten zichzelf van verwondering en onstuimig van doen. Nu laat ze Hem nooit meer gaan. Nu kan ze weer verder spinnen aan haar bekering en over een volgend boekje gaan denken: "Hoe ik Hem terug vond!" Alles wordt weer bij het oude, de oude omgang, de oude vormen, de oude normen keren terug en dát moet je vast houden. Dat moet je conserveren. Maar wat is dat? Jezus weert haar áf. En Hij zegt heel concreet: "Houd mij niet tegen". Hij doorbreekt de kringloop van het conservatieve, dat altijd weer terug wil naar het egocentrische, naar het beleven van eigen heil in persoonlijke zielsberoeringen, terwijl het geen oog heeft voor de nieuwe wereld, die op de Paasmorgen is doorgebroken. Daarom zegt Hij tot Maria: "Houdt mij niet tegen, want Ik moet verder naar de morgen van de Pinksterdag. Ik ben nog niet opgevaren naar de Vader; mijn werk is nog niet voltooid: Ik blijf niet staan bij innerlijke ontroeringen en herstelde aardse verhoudingen, want het gaat om mijn rijk, dat de Vader mij gegeven heeft. Ik heb geen tijd voor bekeringsgeschiedenissen hier en nu, want jouw bekering, Maria, is een stuk van mijn toekomst. En daarom moet je aan mijn discipelen gaan vertellen, dat ik op weg ben naar dat rijk. Pasen is niet: verder mijmeren over jouw bekering, maar jouw bekering dienstbaar maken aan dat Godsrijk, dat over heel de wereld komt, maar dat pas komen kan, als Ik opgevaren ben en mijn God en Vader Mij alle macht over hemel en aarde gegeven heeft. Ik ga in progressie verder naar de hemel; zo alleen zal de aarde Mij toebehoren en dat moet jij, bekeerde Maria, nu gaan preken aan mijn vrienden en aan de gehele wereld.
Niets is zó conservatief als de zonde en de mens, die aan de zonde zijn hart heeft verbonden.
Want, ondanks zijn roepen om een nieuwe wereld en om ándere structuren, staat hij met zijn rug naar God toe en viert een soort Paasfeest met paashaas en paar eieren , dat ontstaan is uit het oude lentefeest van de heidenen, die de godin Ostara (in het Duits nog steeds: Ostern voor Paasfeest) vereerden om een nieuwe opbloei van leven en kracht, dat steeds weer een verheerlijking blijkt van eigen glorie en eigen macht. Andere vormen, andere normen, maar dezelfde mens. Vooruitgang voor de arbeider, voor de vrouw, voor de kinderen, zelfstandigheid en mondigheid, vakbeweging en wereldconcerns, maar dezelfde mensen met dezelfde neiging naar machtsvorming, dictatuur, geweld, terrorisme, racisme en egoïsme.
De gemeente van Christus heeft in deze tijd een geweldige taak.
Pasen betekent: de wereld met Christus op weg naar de toekomst van het rijk van God.
Maar wat lijken we nog vaak op Maria Magdalena.
We wroeten wat óm in eigen zielenleven, staan wat stil bij persoonlijk geluk. En zoeken de Heer, om in de hemel te komen. Ook blijven we vaak staan bij graf en dood, verlies en trauma's, we praten vroom over bekering en geloof, maar komen niet verder dan vandaag.
Natuurlijk roept Christus tot bekering, maar Hij vraagt geen boekje over bekeringsmomenten, om die vast te houden en te vertroetelen; Hij vraagt uw bekering om de boodschap van Pasen door te geven en de wereld om u heen in beweging te brengen voor Hem. ' Als het graf open is en de vrouwen en de discipelen nog bezig zijn met dat wonder, is de Heer al op weg naar Hemelvaart en Pinksteren om Gods werk af te maken.
Natuurlijk zijn we net zulke mensen als Maria, die graag in een hoekje of in ons kerkje wégkruipen, om stichtelijk te genieten van onze dodencultus; om wég te griezelen, als de Mattheuspassie ons romantisch of dramatisch herinnert aan de dodenweg van Jezus van Nazareth. "Ruhe sanft, lieber Herr!" Maar op de Paasmorgen sleept Jezus zijn buit al mee naar de hemelvaart en de Pinkstermorgen. Dan vliegt de wereld in brand door de Geest.
Dat is progressie! Dat moet de wereld weten door u en door mij.
De mensen zullen leven; de kinderen zullen opgroeien; de kantoren zullen werken en de scholen zullen draaien en de fabrieken zullen zwoegen door de Geest; en anders verbranden en vergaan.
Niets, niets blijft bij het oude.
Geen structuur; geen macht, geen organisatie, geen atoomwapen en geen kernbewapening zal de wereld redden.
Christus is op weg naar de nieuwe morgen.
Christus stormt voort van Pasen naar hemelvaart en Pinksteren.
Houd Mij niet tegen, Maria.
Houd Mij niet tegen, wereld van alle mensen.
Houd Mij niet tegen, kerkje van stichtelijke vromen.
Ik ga door. Ik ben op weg. Pasen zet heel de toekomst voor Mij open.
Alles moet in brand vliegen. Niet door de laserstraal of de atoomexplosies.
Maar door de Geest!
Zeg dat maar, Maria, tegen mijn discipelen.
Zeg dat maar, kerk van 1980, tegen de wereld van heden.
Zeg het, tegen je kinderen, die denken dat leven een spel is.
Zeg het, tegen de opgroeiende jeugd, die aarzelend en tastend de weg zoekt, door het leven.
CHRISTUS is op weg. Progressief.
Vertel geen bekeringsgeschiedenissen. Vertel, als bekeerde, dat Hij komt.
Houd Hem niet tegen. De wereld barst uit zijn voegen. Stichtelijkheid kan de wereld niet redden.
En of je conservatief of progressief denkt, volg Christus op weg naar Zijn toekomst, die op Pasen begon.