Conservatief
1980-04-18
Een tijdje geleden had ik het in deze rubriek over Zevenburgen in de Karpathen als het land dat reeds in de tijd van de Reformatie vrijheid van godsdienst kende. Nu had Trouw een artikel over de gereformeerde kerken daar. Ze hebben het moeilijk onder een communistisch regime. Wat blijkt keer op keer? De regering heeft graag dat de kerken zich houden aan haar oude tradities; starheid staat hoog genoteerd. In Rusland zie je hetzelfde. De oude grote kerk met haar iconen, kaarsen en verinnerlijking heeft geen moeilijkheden. De dissente kerken met haar vrije woord en spontane gebed hebben wel verdrukkingen te verduren. Later schreef Trouw over het nieuwe misboek voor de gehele Roomse kerk. De pastoors mogen niet meer met stencils werken voor een eigen plaatselijke liturgie. Zij moeten de vastgestelde formulieren gebruiken. De medewerker van Trouw schreef dat dit de geestelijke luiheid en verarming zal bevorderen.- Jaargang 24
- nummer 16
Ik herinner me het één en ander uit de oorlog. Wanneer een predikant in de oude termen bad" voor allen die in hoogheid gezeten zijn", dan had hij met dat gebed geen centje pijn. Als de pastoor in het Latijn lijsde: Salve reginam, dan vonden de bezetters dat best. Maar als dominee bad: “Here, zegen onze koningin Wilhelmine, spaart U haar toch als Londen gebombardeerd wordt”, dan gloeide er wat in het hart van de gemeente. Ze bad vurig en ontroerd mee; maar de voorganger liep een groot risico. De totalitaire regimes van de twintigste eeuw hebben graag dat de kerken leven in de sfeer van vervlogen eeuwen. Wie huiverig is voor vernieuwingen zou dit toch eens ernstig moeten overwegen.