Over de zogenaamde vrije groepen
1979-10-05
"Christenen zijn niet altijd een toonbeeld van eensgezindheid geweest.- Jaargang 23
- nummer 37
Zij zijn dat trouwens ook nu nog niet. Toch weten velen tienduizenden evangelische en reformatorische christenen in Nederland zich één in Jezus Christus.
Zij behoren tot uiteenlopende kerken, geloofsgemeenschappen en bewegingen.
Maar zij beseffen, dat zij hun heil danken aan één en dezelfde Heer. En ook: dat zij één zijn in de opdracht, die Hij aan allen gaf. Om al die evangelische gelovigen - met respect voor elkaars afwijkende opvattingen en kerkelijke structuren - een gezamenlijk "platform" te geven, werd de Evangelische Ailiantie opgericht."
Met deze woorden presenteerde zich de Evangelische Alliantie 1) afgelopen zaterdag 22 september aan vele vertegenwoordigers van Nederlandse kerken en groepen en vele belangstellenden. Deze Evangelische Alliantie wil niet alle evangelische christenen in één kerk samenbrengen, maar een werkgemeenschap van gelovigen vormen, die "stimulerend en coördinerend"
de evangelie-verkondiging en de opbouw van het geestelijk leven dient.
Op deze eerste bezinningsdag sprak prof. dr C. Graafland over de taak en de plaats van de Evangelische Alliantie. Hij gaf een overzicht van de ontwikkeling van het geestelijk leven in Nederland in de laatste 50 jaar en daaruit wil Ik graag een paar gedachten doorgeven aan de lezers van 'Opbouw'. Prof. Graafland ziet 3 faktoren een grote rol spelen in de geschiedenis van de reformatorische kerken van onze tijd, nl.:
I. de ontkerkelijking, Velen hebben de kerk verlaten en verlaten die omdat de wereld van de 20e eeuw, 'de geest van deze tijd' hen meesleept.
II. de wereldgelijkvormigheid in de kerk. Het gebrek aan een herkenbare, duidelijk andere levensstijlen innerlijk verval.
III. de uittocht naar evangelische groepen buiten de kerk.
Uittocht
Het was vooral dit laatste woord dat mij trof. Het is namelijk een feit dat er de laatste 25 jaren
bewegingen ontstaan zijn buiten de officiële kerken om, die voor vele kerkelijk leven mensen meer zijn gaan betekenen dan "kerkelijke" activiteiten. Ik denk aan de bewegingen die zich inzetten voor evangelisatie-werk.
Er zijn velen tot geloof gekomen door het werk van Navigators, of een Zomerexplo (van het Instituut voor evangelisatie). Velen zijn bereikt op een One-way day of door Koffie-bar werk van Youth for Christ. Het aantal medewerkers dat binnen deze niet-kerkelijke evangelisatie-bewegingen in Nederland full-time in dienst aan het Evangelie werkt, is ruwweg geschat ongeveer 300. Ik denk hier aan alle medewerkers van Youth for Christ, de Navigators, Operatie Mobilisatie, I'Abri, Jengel met een opdracht, het Instituut voor Evangelisatie, de Stichting Tot heil des Volks, Teen Ohallenge, de bijbelclubbeweging, de Stichting Timotheüs, In de ruimte, C.N.I. enz. Volledigheid heb ik hier niet beoogd. Het gaat mij erom de ware betekenis te schatten van deze talrijke bewegingen die los van de kerken aan de slag zijn gegaan. Vergelijken wij de hoeveelheid medewerkers van kerkelijke jeugd- en evangelisatie-activiteiten hiermee, dan valt het op dat deze alleen al numeriek ver achterstaan bij de vrije groepen.
Mijn eigen schatting van het aantal vaste medewerkers van de Hervormde Jeugdraad, Geref. Jeugdcentrale, Christ. Geref, Vrijg. Geref. en hervormde bondsactiviteiten (bijv. de bond voor inwendige zending) brengt mij op een schatting van ongeveer honderd mensen. Ik houd hierbij de legerpredikanten als aparte groep even buiten beschouwing.
Als ik deze getallen geef loop ik het gevaar om een verkeerde manier van denken te stimuleren. Natuurlijk komt het niet aan op getallen, natuurlijk geeft het aantal fulltimers nog geen beeld van alîe evangelisatie-activiteiten die plaatsvinden, want dat behoort nu juist het werk van àlle gelovigen te zijn - en niet specifiek van "beroeps"-mensen, - toch heb ik deze getallen willen geven omdat heel veel "kerk" -mensen eenvoudig geen idee hebben hoeveel werk voor het Evangelie vandaag buiten de kerken om gebeurt. Naar mijn schatting zijn er 3 keer zoveel vaste medewerkers in dit werk buiten de kerk bezig als uitgezonden en betaald door de kerken. Daarbij moet ik nog één ding opmerken: de kerkelijke medewerkers voor jeugd- en evangelisatie-werk zijn voor een deel zuiver sociaal en maatschappelijk bezig (ik denk aan de Herv. Jeugdraad en de Geref. Jeugdcentrale) terwijl alle ± 300 medewerkers die ik zojuist noemde uit de vrije groepen zuiver en alleen in de directe evangelie-verkondiging bezig zijn en allemaal op de basis van de nu gevormde Evangelische Alliantie, die onmiskenbaar bijbels is, trouw blijft aan de Heilige Schrift als het Woord van God en blijmoedig gelooft in de verlossing door het kruis van Jezus Christus.
Intussen… ook al zijn al de bovengenoemde bewegingen los van de georganiseerde kerken ontstaan, uit persoonlijk initiatief of door "actiegroepen", toch lis de scheiding tussen de vrije groepen en de kerken nooit een absolute geweest.
Integendeel - er vond steeds een intensieve wisselwerking plaats.
Youth for Christ beroept tot zijn directeur een dominee uit de Geref. Kerken (synodaal). De Zomerexplo's van het Instituut voor Evangelisatie belegde deze activiteiten steeds in nauwe samenwerking met plaatselijke kerken. Het werk van l'Abri waarvan u weet hoezeer ik daar zelf mee verbonden ben heeft altijd in nauwe samenwerking met de nu Ned. Geref. Kerken haar werk verricht. Enzovoorts.
De steun van al deze vrije groepen komt van particulieren uit de kerk. Welnu: om die band beter te laten uitkomen en verder te stimuleren, daarvoor is nu de Evangelische Alliantie opgericht waarin uit alle groepen en kerken vertegenwoordigers in de raad en bestuur zitting hebben.
Het is bijzonder verheugend dat zo de verbondenheid tussen de bijbelgetrouwe kerken en de vrije groepen concreter vorm kan aannemen.
Dat niet alleen - ook voor het onderlinge kontakt en de coördinatie van het werk van alle "binnen"- en "buiten"-kerkelijke groepen is dit een goede zaak, want het gevaar bestaat dat velen door hun geïsoleerde en soms individualistische aanpak werk doen dat anderen al hebben aangepakt of dat men samen beter kan uitvoeren.
Wie nauwkeurig gelezen heeft, moet het opgevallen zijn dat ik nu nog geen melding gemaakt heb van alle zendingsactiviteiten die door "vrije groepen" 'in Nederland wordt bedreven. Dit zijn net ais de andere bovengenoemde groepen bijna allen z.g. "geloofszendingen", wat betekent dat zij hun werk zijn begonnen zonder kerkelijke steun, maar in vertrouwen op de Heer.
Deze zendingsgenootschappen hadden zich al eerder samenverbonden in de Evangelische Zendingsalliantie, Postbus 156 in Doorn. Het aantal zendelingen dat deze ongeveer 30 genootschappen binnen de E.Z.A. uitzenden is ongeveer 400. Nóg een interessant cijfer: de Evangelische Wereldalliantie (waarvan de E.A. nu een afdeling is) steunt 20.000 zendelingen!
Ter vergelijking: de Geref. Kerken hebben ongeveer 70 à 80 zendelingen in dienst en de gezamenlijke protestantse kerken in Nederland zullen het getal van 400 nauwelijks halen.
Het is mijn ervaring dat heel veel kerkmensen nauwelijks weten hoe veel werk voor het Evangelie gedaan wordt door buiten-kerkelijke organisaties, zoals de Parousiazending, Europese Evangelische zending, Oost-Europa zending, Transworld Radio, W.E.K., Wicliffbijbelvertalers, Stichting 'Opwekking' etc. etc. Omdat deze echter al eerder een overkoepelend orgaan hadden in de E.Z.A. is voor hen de oprichting van de E.A. minder groot nieuws al zullen zij hopelijk daarin een grote plaats innemen.
Prof. C. Graafland zag in de opkomst van al deze vrije groepen in ons land een werk van de Heilige Geest die nieuwe vormen schiep toen de georganiseerde kerken daarvoor te weinig ruimte hadden.
De rivier brak uit zijn bedding en wij zijn er over verbaasd en verblijd.
Ik deel dit gevoelen. Wel is iedere vorm van isolatie en èchte scheiding tussen kerken en vrije groepen gevaarlijk. Gevaarlijk voor de vrije groepen omdat dit hen van hun thuisfront zou beroven en ongetwijfeld zou leiden tot de vorming van nieuwe kerken. Gevaarlijk ook voor de kerken omdat de frisheid en de kracht van deze groepen voor hen onmisbaar zijn.
Wanneer de kerken de aansluiting met deze groepen zouden gaan missen - ik citeer hier Prof. Graafland - dan lopen zij gevaar om naar links toe te verslappen of naar rechts toe te verstarren. Hij lichtte dit gevaar toe met een voorbeeld uit de Schotse kerkgeschiedenis.
Het komt mij voor dat de evangelische christenen in Nederland daarom blij mogen zijn met de nu gevormde Evangelische Alliantie die dienend wil bezig zijn om de verkondiging van het Evangelie vanuit alle kanten te stimuleren en coördineren. Kerken en particulieren kunnen lid worden.
Graag beveel ik dat bij u aan.
Meld u bij: Evangelische Alliantie, Postbus 1080, Amersfoort. De contributie moet nog worden vastgesteld, maar zal niet boven de f 25,-
per jaar zijn. U krijgt dan ook informatie toegezonden. Wie informatie wil over het zendingswerk van de E.Z.A. schrijve naar Postbus 156, Doorn. Voor f 10,- krijgt u het blad Informatie.
1) Bestuur: Prof. dr ir. J. H. van Bemmel; Ds P. Boomsma; Ds W. J. Bouw; Ds H. P. Brandsma; E. Bruinekreeft; Mevr. drs L. Helsloot-de Vries; Ds H.
Koetsveld; Ds Jac. Kraima; Dr Th. Kunst; R. H. Matzken; Dr G. Nienhuis; Mej. A. Phiferons; O. T. Ramaker; Ds W. G. Rietkerk; Drs J. H. Vos; T. J. v.d. WeeIe; Ds G. van 't Wout.