Een nieuwe impuls voor de diaconale gemeente
2012-03-03
Er komt leven in de diaconale brouwerij. Plaatselijk is dat al her en der het geval, maar ook landelijk gebeurt er het nodige. Via het Diaconaal Steunpunt van onze vrijgemaakt gereformeerde zusterkerken komt waardevolle ondersteuning voor de diakenen en voor de diaconale gemeente beschikbaar.- Jaargang 56
- nummer 5
Op de laatstgehouden Landelijke Vergadering van onze kerken te Houten in 2010 liet de Centrale Diaconale Commissie (CDC) bij monde van haar secretaris Peter Wakker weten het gevoel te hebben, dat er binnen de NGK weinig besef meer is voor het diaconale karakter van de christelijke gemeente. Hardop stelde hij de vraag aan de kerken of het opheffen van de diaconie enig verschil zou uitmaken voor het functioneren van de gemeente.
Intussen zijn we iets meer dan een jaar verder, en er is wel wat gebeurd. Zo veel, dat we graag de diakenen uitnodigen voor een landelijke startdag. Over het wat en waarom straks meer, eerst iets uit de geschiedenis van onze kerken.
Wie een beetje thuis is in de geschiedenis van de Nederlands Gereformeerde Kerken weet, dat er tot een aantal jaren geleden jaarlijks een Centrale Diaconale Conferentie georganiseerd werd. Dat gebeurde op initiatief van een zogenaamd Centraal Diaconaal Comité. Dat was een comité dat door de diakenen zelf werd samengesteld en zichzelf ook steeds weer aanvulde.
En zo had het al meer dan honderd jaar gefunctioneerd! Toen eind jaren zestig de scheuring binnen de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) zich voltrok, organiseerden ‘buitenverbandse’ diakenen een nieuw CDC. Een van de eerste dingen die gebeurden was de oprichting van een eigen stichting voor jeugdzorg en maatschappelijk werk, de Stichting Anno 1970. Later kreeg die stichting een andere naam: Stichting voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (STAGG). Binnen die stichting kregen de diakenen bestuurlijk en toezichthoudend een belangrijke rol.
Daarnaast werd jaarlijks de Centraal Diaconale Conferentie georganiseerd.
Inspirerend
Aan die landelijke conferenties zijn vooral de namen verbonden van prof. C. Veenhof en br. C. Huizinga uit Heerenveen. Zij wisten de diakenen op hun eigen wijze te stimuleren en waren ook in staat om nieuwe vraagstukken aan de orde te stellen. Het inspireerde om vervolgens op plaatselijk niveau weer met de laarzen in de bagger te werken. Wie het archief van Opbouw (www.opbouwonline.nl) raadpleegt kan menig boeiende lezing ontdekken. Daarnaast waren de dagen erg stimulerend vanwege het onderlinge contact tussen de diakenen. Het was een prima platform om elkaar te helpen bij nieuwe en oude vragen.
Van lieverlee kregen de diakenen het gevoel te veel op een geïsoleerd plekje binnen de kerken te verkeren. Hun werk stond nooit op de agenda van de Landelijke Vergadering, en dus kwam het nooit op het bordje van de gezamenlijke kerken te liggen. Dat werd anders in 1998, toen de Landelijke Vergadering van Doorn op initiatief van de kerk van Amersfoort – daartoe ingefluisterd door de CDC – besloot om de CDC tot een commissie van de Landelijke Vergadering van de kerken te maken. Voortaan ging de CDC als Centrale Diaconale Commissie door het (kerkelijk) leven. Het besluit van de LV was bedoeld om de plaatselijke gemeenten opnieuw te doordringen van het diaconale karakter van de gemeente.
Maar wie terugkijkt ziet helaas wat anders …
Diaconaal en missionair
In de loop van de tijd liep de animo voor de Centrale Diaconale Conferentie heel sterk terug. In 2008 werd nog een laatste poging ondernomen, maar de geplande landelijke Ontmoetingsdag van diakenen moest wegens gebrek aan belangstelling afgeblazen worden. De Diaconale Commissie zelf kampte de laatste tien jaar om verschillende redenen met onderbezetting.
Dat had allerlei persoonlijke redenen, maar er was misschien meer aan de hand. Op de Landelijke Vergadering van 2007 verzuchtte toenmalig CDC-voorzitter Frans van Egmond: ‘Er is iets grondig fout, als wij onder 30.000 NGK-leden zo lang moeten zoeken naar kandidaten. Het leeft niet. We onderschatten het missionaire aspect in het diaconale werk’.
Een paar jaar later zou Peter Wakker een soortgelijke verzuchting slaken op de Landelijke Vergadering van 2010 in Houten.
Soms hebben dingen tijd nodig, óók in de kerk. Want de kerken spraken deze keer uitvoerig over het diaconale werk, en namen stevige besluiten. Zo sprak de Landelijke Vergadering uit dat de kerken meer oog moeten krijgen voor de Bijbelse roeping van de diakenen om de gemeente toe te rusten tot diaconaal dienstbetoon. De gemeente moet ervan bewust worden gemaakt dat diaconaat geen hobby van enkelingen is, maar een opdracht van de gehele – diaconale – gemeente: Ook waren de kerken van mening dat het diaconale aspect van de gemeente verbonden moet worden met het missionaire.
Om die reden werd in de nieuwe Centrale Diaconale Commissie een bestuurslid van het Missionair Steunpunt benoemd. Ook kreeg de CDC de opdracht om te doen wat nodig is om de volledige dienstverlening van het Diaconaal Steunpunt van de GKv beschikbaar te krijgen voor de diaconieën van onze kerken.
Want een eigen steunpunt in het leven roepen, daar zagen de kerken geen heil in. Als je tegen goede voorwaarden aan kunt haken bij iets wat al sinds jaren goed functioneert, waarom zou je dan zelf weer het wiel uit gaan vinden? En zijn we als kleine kerken wel in staat om een eigen, goed functionerend steunpunt te financieren?
Steunpunt óók voor de NGK
Intussen is de nieuwe Centrale Diaconale Commissie aan het werk gegaan.
In lijn van de opdracht is nader contact gezocht met het Generaal Diaconaal Deputaatschap (GDD) van de GKv, onder wiens verantwoordelijkheid het Diaconaal Steunpunt opereert.
De gesprekken werden gevoerd in een buitengewoon hartelijke en open sfeer, en we hebben elkaar in korte tijd kunnen vinden waar het gaat om het gebruik van het Diaconaal Steunpunt. Concreet betekent dit dat onze diakenen vanaf 1 april a.s. gebruik kunnen maken van de diensten van dit Steunpunt. Voorlopig voor de periode van een jaar, maar met de intentie om dit daarna voort te zetten. Uiteraard op grond van de resultaten van evaluatie.
Ook verder zetten we graag het gesprek met de vrijgemaakte broeders en zusters voort, evenals met onze broeders en zusters uit de Christelijke Gereformeerde Kerken. En dat dat prachtige perspectieven biedt, is een ding dat zeker is. Dat hebben we de afgelopen tijd meer dan eens ervaren.
Roel Venderbos is lid van de Centrale Diaconale Commissie en predikant van de NGK Kampen.
| Landelijke STARTdag 31 maart 2011 Een dezer dagen hebben de plaatselijke diaconieën een uitnodiging van de Centrale Diaconale Commissie ontvangen voor een landelijke STARTdag in Utrecht. Dat woordje 'start' slaat op de start van de samenwerking met het Diaconaal Steunpunt (DS) binnen de GKv te Zwolle. Dit Steunpunt is een kenniscentrum waar diakenen voor vragen van soms complexe aard terecht kunnen. De diaconaal consulent is Derk Jan Poel, die het DS een eigentijds gezicht geeft met een moderne website en het gebruik van social media. In de volgende Opbouw een kennismaking met hem. Vanaf 1 april kunnen diakenen uit de NGK van dezelfde informatie en toerusting gebruikmaken, zoals die ook voor de GKv-diakenen beschikbaar is. De diakenen ontvangen de nieuwsbrief van het DS, ze kunnen de helpdesk van het DS raadplegen en hebben toegang tot belangrijk documentatiemateriaal. Ook ontvangen ze uitnodigingen voor gezamenlijke toerustings- en informatiebijeenkomsten. De STARTdag op 31 maart wordt geopend met een prikkelende toespraak over de uitdagingen voor diakenen in onze tijd. Uiteraard zal Derk Jan Poel uitgebreid informeren over de mogelijkheden van het steunpunt. En last but not least hecht de CDC veel belang aan de input van de kant van de diakenen. Hun adviezen en wensen, maar ook hun concrete vragen en problemen komen ruim aan bod. De bijeenkomst zal aan het begin van de middag weer afgelopen zijn. Wie vast iets proeven wil: www.diaconaalsteunpunt.nl. |