Zuid-Afrika - twistappel
1979-11-02
Over weinig landen ter wereld wordt vandaag zo veel en zo onwelwillend gesproken als over de republiek van Zuid-Afrika. Dat moet ons Nederlanders ter harte gaan. Door allerlei historische banden immers is onze natie met Zuid-Afrika verbonden. Velen van ons hebben er familie wonen en het Nederlands is er eeuwen lang de voertaal geweest.- Jaargang 23
- nummer 41
Toen in 1652 de Verenigde Oostindische Compagnie aan de Kaap de Goede Hoop een nederzetting vormde, was dat om onze zeelieden op hun verre reizen van verse groente en fruit te voorzien. Het waren Nederlanders, die zich als eersten in dit niemandsland vestigden en ze deden er goed werk. Het land was goed en vruchtbaar en ruim - er kwamen geleidelijk meer families, ook uit andere landen. Die anderen waren voornamelijk Fransen en Duitsers.
Door volksverhuizingen vanuit het Noorden en later door Britse bezitshonger vanuit het Zuiden kwamen de oorspronkelijke bewoners er danig in de knel te zitten. De neiging van primitieve volkeren, om zich te verplaatsen naarmate men vruchtbaar land, water en wild aantreft, bracht een sterke aanwas- van het zwarte element naar Zuid-Afrika. De Britten hebben kans gezien het Engels als voornaamste voertaal te bevorderen.
We herinneren ons goed de Engels-Afrikaanse oorlog, de "Boerenoorlog", in dit land Boor-war genoemd; en we herinneren ons onze sympathie voor ons broedervolk. de Britse concentratiekampen, onze afkeer van het perfide Albion, de overkomst van president Paul Kruger naar Europa in het Nederlandse Marineschap Gelderland en de kritiek die de toenmalige oorlogscorrespondent Winsten Churchill op de Britse regering oefende!
Naast 4.2 miljoen blanken telt Zuid-Afrika vandaag 18.1 miljoen zwarten, 2.3 miljoen kleurlingen (bastaarden tussen zwart en wit) en 727.000 Aziaten. Bedenken we daarbij dat zowel de zwarte populatie als de Aziaten uit zeer uiteenlopende rassen bestaan en zetten we hier tegenover de wereldwijde wens tot de-kolonisatie dan zien we genoeg materiaal uitgestald voor een heksenketel van wensen, kreten en onrust.
De "opdracht" tot dekolonisatie is, behalve van de Amerikaanse Staten, in hoofdzaak van Rusland afkomstig, waar het een onderdeel van de wereldrevolutie betekent. En in zoverre rijke landen zich in het verleden wingewesten hebben veroverd, waaruit zij rijkdommen putten en die zij in armoede lieten liggen, heeft Rusland natuurlijk gelijk gehad. Maar hoewel een groot deel van Afrika in Europese handen was gekomen leefde juist de Republiek Zuid-Afrika los van enig Europees land, onafhankelijk, met eigen bestuur en eigen welvaart. Zuid-Afrika was geen kolonie, viel dus niet onder het dekolonisatieprogram. Het is de vraag of dit laatste algemeen wordt gezien: dat er heel wat minder saamhorigheid kan bestaan tussen bijvoorbeeld België en de voormalige Belgische Congo - dan tussen de zwarten en de blanken, die samen de republiek Zuid-Afrika bevolken.
Daarom is de Russische eis, dat alle blanken Zuid-Afrika zullen verlaten, onredelijk en niet op enig recht gegrond. De alternatieve eis, om nu reeds alle zwarten kiesrecht te verlenen, zou de blanken op korte termijn in zee drijven. En dat is wellicht ook de bedoeling van het kritische buitenland.
Enige malen spraken wij met een predikant uit Transkei en onlangs met een zakenman uit Kaapstad. Ze bleken geheel achter hun regering te staan, zij het dan kritisch, aangezien zij geen regering van mensen volmaakt achten. Beiden hadden grote zorg over de werelddruk. die tegen Zuid-Afrika (hierna Z.A.) is gericht. Beiden bevestigden dat de Z.A. regering in hoog tempo voorzieningen ten gunste van de zwarte volkeren treft. Beiden ook beweerden, dat de zwarte bevolking in grote meerderheid volkomen tevreden is over haar regering en over de apartheidspolitiek: inhoudende dat verschillende volkeren gescheiden en onder eigen overheden leven.
Nu is het complex van problemen rondom Z.A. zo groot en zo samengesteld, dat het moeilijk is een simpele mening te vormen. Daarom lezen wij sedert een aantal jaren enkele periodieken, die tegenwoordig zijn samengevoegd tot het blad "Terzake", uitgegeven door de Z.A. ambassade te Den Haag. Eenzijdige voorlichting dus? Jawel. Maar waarom, naast al de gangbare anti's, niet ook de Z.A. regering te horen? Ze zit toch niet in de verdachtenbank? Ze kan bovendien de feitelijke gegevens beter en gemakkelijker leveren dan een ander. En zouden haar gegevens propagandistisch leugens bevatten, dan blijkt dat gauw genoeg. De leugenachtige propaganda van Duitsland sedert 1934 hebben we toch ook tijdig doorzien?
Welnu. In het juni-nummer van "Terzake" publiceerde de Z.A. regering een recente brochure, geschreven door Jan Marias, zakenman, eoonoom en lid van de Z.A. Volksraad. Die brochure doet een boekje open over de feiten in Z.A., welke door buitenlandse bemoeizucht steeds worden geloochend of verdraaid. De titel van de brochure staat hier boven: "Sourth Africa - Bone of contention" . De schrijver gebruikt de algemeen beschikbare wereldbronnen *) en wordt aanbevolen door: de Z.A. Opperrabbijn, een emeritus-rechter, de Afrikaanse Directeur van Lions International, de rector van de Universiteit van het Noorden, de vice-president van de Zuidtransvaalse Afr. Kamer van Koophandel, de voorzitter van het Genootschap van Ronde Tafels, de voorzitter van de Raad van Soweto en de rector van de Universiteit van Zuid-Afrika. Met elkaar een redelijk achtenswaardig gezelschap. Voorts schrijft Jan Marais op een wijze, die controle en tegenspraak mogelijk laat. Hoewel niet van oordeel dat wij met één artikel onze lezers definitief over dit omstreden land kunnen inlichten - menen wij u wel te dienen, door een aantal recente en verrassende feiten door te geven.
Op de vijf kardinale vragen geeft de schrijver duidelijk antwoord. Is Zuid-Afrika racistisch? Antwoord ja! Is er kleurendiscriminatie? Ja! En ontkenning van mensenrechten? Ja! Maken Zuid-Afrikanen zich daarover dan niet bezorgd? Ja! Vinden er veranderingen plaats? Ja!
Voordat iemand de brochure weglegt en concludeert: het is er dus fataal mis en we weten nu genoeg - nodigt het vervolg tot leren uit. Want de republiek van Z.A. heeft precies dezelfde problemen als vele andere vooraanstaande landen. ÁlIeen zijn de problemen ingewikkelder door de heterogene bevolking. Marais vergelijkt daarom zijn land met andere, wier problemen ons bekend - wijl simpeler - zijn.
Bijvoorbeeld Groot-Brittanië. Sedert de Britse Nationaliteitswet van 1948 zijn daarin nu veertig wijzigingen gemaakt teneinde ongecontroleerde immigratie van kleurlingen tegen te gaan. Premier Thatcher maakte er een programmapunt van. Is dat geen discriminatie naar ras en kleur? Ja natuurlijk. Maar ook begrijpelijk, dat een conservatieve regering probeert de blanke verworvenheden niet door binnenstromende zwarten onder de voet te laten lopen!
Bijvoorbeeld Frankrijk, dat nog altijd "gastarbeiders" uit Afrika slecht betaalt en minderwaardig slavenwerk laat verrichten. Bijvoorbeeld Australië, dat beschuldigd wordt van een "blank beleid", waar de Wereldraad voor de Kerken het racisme als probleem nummer een beschouwt. Bijvoorbeeld India, waar tegen Hindoes van lagere kaste met religieus vooroordeel wordt opgetreden.
Bijvoorbeeld ook de Verenigde Staten van Amerika! Waar de levensomstandigheden van de zwarte Amerikanen volgens het Bureau voor Bevolkingsonderzoek "schrikbarend" worden genoemd. Waar 35% van de zwarte in armoede leeft. Waar 40% van de zwarte jeugd werkloos is tegen slechts 13% van de blanke jeugd!
Het is waar en het wordt prompt toegegeven, dat Z.A. het enige land ter wereld is, waarin rassendiscriminatie door de wet is geregeld. Daar wordt aan toegevoegd: dat vrijwel elk land ter wereld rassendiscriminatie in praktijk brengt; dat al deze landen, bij gebreke aan wettelijke grondslag, een illegale discriminatie toepassen; en dat Z.A. bezig is zijn standpunt dat van 1850 dateert grondig te herzien. Terwijl Z.A. (zoals nader zal blijken) reeds nu aan de gediscrimineerde zwarten in steeds groter mate rechten schenkt, die nog wettelijke grondslag moeten krijgen.
Dat blijkt wel uit de stijgende welvaart van de zwarte Zuid-Afrikaners, tegen de achtergrond van wat anderen doen. Een Zambiaan bijvoorbeeld verdient gemiddeld $ 48 per maand, een Tanziaan krijgt $ 32, een Ethiopiër leeft van $ 18 en een Egyptenaar crepeert van $ 12 per maand. De gemiddelde zwarte werker in Z.A. daarentegen verdient $ 120 per maand!
Tussen 1972 en 1977 stegen de lonen in de economisch-actieve groepen van Z.A. met 92% voor de zwarten - tegen 43% voor de blanken. Dat cijfer zegt natuurlijk niet genoeg, behalve dat de zwarten onderbetaald waren. Maar toch zegt het cijfer, dat thans de zwarten aan de beurt zijn voor meer welvaart.
Dat blijkt eveneens uit het totaal van de lonen. In 1968 ging nog maar 29% van het totale loonbedrag naar de zwarten - in 1978 was dat 40%. Ook dit cijfer is betrekkelijk, gezien het grote aantal zwarte werkers - maar daar staat tegenover, dat de zwarten veel lager levenseisen stellen.
Overigens bezitten de zwarten-in Z.A. samen 360.000 auto's - en dat is meer dan de hele zwarte rest van het zwarte werelddeel bij elkaar. En auto's heten toch een waardemeter van welvaart!
Graag willen we volgende week nog wat feiten en cijfers noemen.
*) Bronnen: Year Book of Labour Statistics 1977 - Europa Year Book 1977U.N. Organisations World Statistics in Brief