REGEN
1979-01-12
Regen rijmt op zegen. Veel dichters hebben dat begrepen. En de bijbel bevestigt dat herhaaldelijk; daar staat de regen zeer hoog aangeschreven. In de brief aan de verstrooide Joden heet het: beregende grond is gezegende grond. 1) En zeg nu niet direct: dat geldt mooi voor een subtropisch land, dat afhankelijk is van seizoenregens - want wat moesten wij zonder regen beginnen? Wat in een subtropisch land een weldaad betekent kan voor ons moeilijk een ramp heten, wel? Gods regen is geen locale zegen, maar een universele weldaad. Wel wordt het uitblijven van regen een ramp, of een straf, genoemd.- Jaargang 23
- nummer 2
Het is te begrijpen dat natuurvolken achter de regens een godheid veronderstelden.
Zo'n godheid moest, dacht men, door rituele offers worden omgekocht. Vondsten in Yucatan hebben aangetoon,2) dat anderhalf duizend jaar geleden jaarlijks jonge meisjes in een afgrond werden geduwd, als offer voor de regengod. Het volk Israël heeft in Egypte terdege kennisgemaakt met dit soort afgoden en moest helemaal ontwend worden.
Egypte immers leefde van de jaarlijkse regens, die de Nijl in staat stelden de vruchtbare grond te irrigeren. En ook in Palestina zou Gods volk afhankelijk zijn van seizoenregens. Maar de Heere leerde zijn volk: je moet geen regengod dienen; als jullie Mijn sabbatten en geboden in ere houdt zal Ik jullie op tijd regens geven, zodat het land zijn opbrengst geeft en het geboomte vrucht draagt. 3) Elders werd daar aan toegevoegd: als ge niét luistert zal de hemel worden toegesloten, zodat er geen regen komt en ge weldra te gronde gaat in dat goede land. 4) Ziet u wel dat regen meer is dan de "bederver" van uw vakantie? Tegen de regen kunt u zich kleden en beschermen - tegen de hitte niet. Op veel plaatsen zegt de bijbel, dat God de Heere Zich met de regen bemoeit.
Toen de Heere zijn volk door Elia's dienst strafte vanwege de baälscultus, was dat door een droogte van drie en een half jaar. En na de bekering kwam er "het gedruis als van een overvloedige regen", dat als muziek klonk. - Toen Job's vriend Elifaz Gods wonderen opsomde begon hij met: "Hij geeft de regen op aarde en giet het water uit op de velden". 5) Een van de bekendste psalmen spreekt van mensen, die door een wildernis trekken en daar door een regenbui worden gesterkt die hen "gans rijkelijk overdekt", zodat ze met nieuwe kracht kunnen voortgaan.")
Ook Jesaja zag de regen allerminst als een ramp. Zoals regen en sneeuw neerdalen, zegt hij, en de aarde vruchtbaar maken, zo is de werking van Gods Woord; dat zegt hij in het hoofdstuk tot dorstigen, die tot de wateren geroepen worden. 7) - Maar Jeremia, sprekend tot een weerbarstig volk, zei: ze hebben niet bedacht de Heere te vrezen, die de regen op zijn tijd geeft. 8) - In de Openbaring krijgen de laatste twee getuigen zelfs macht om de hemel te sluiten, zodat er geen regen valt. 9) –
Hosea, die op bekering van Gods volk aandrong, zei: wij willen de Heere kennen, dan komt Hij tot ons als de regen. 10) - Joël profeteerde: juist, kinderen van Sion, verheugt u in de Heere want Hij geeft u ... regenstromen; 11) waarbij hij de wijn, het koren en de olie al op de achtergrond zag staan.
- Ook Jacobus, die aan Elia's gebed herinnert, zei: ons vertrouwen op Gods toekomst is gelijk aan het vertrouwen van de boer op Gods regens.
12)- En om deze kleine selectie met Zacharia te besluiten: vraagt van de Heere regen; de Heere zal een stortregen geven, voor iedereen gewas op het veld. 13)
Schotland heeft in Europa de naam van regenleverancier te zijn. Ten onrechte, zoals we al eerder betoogden. Maar dit land heeft wèl verstand van regen. De regen is hier een opvallend stuk van de natuur: het wordt in elk gesprek aangeroerd. Een van onze vrienden gaf ons bij ons vertrek uit Nederland een paraplu cadeau: wat kun je daarginds beter gebruiken?
vroeg hij. Tussen haakjes: u weet dat de letters plu uit paraplu van de Romeinse regengod Pluvius zijn geleend? Maar inderdaad, als je hier uitgaat, al is het maar voor boodschappen, is de laatste vraag: is er een paraplu aan boord? Ligt er een regenjas in de wagen? Want het weer kan erg wispelturig zijn. Misschien zijn hier niet meer regendagen dan in Nederland - maar áls het regent gaat dat formidabel. Van september af hadden we ditmaal drie maanden regen. Al is bijna dagelijks ook de zon wel ergens te zien - er viel een hoeveelheid water, waarvan u zich geen voorstelling kunt maken.
We troosten elkaar dan met: elk weer is goed weer. Of ook: het is hemelwater, holy water (dat is eigenlijk wijwater). Of ook: wat van Boven komt moet goed zijn; een doordenkertje. En als je een zuinige Schot helemaal wilt opbeuren zeg je: maar wat klaag je, we krijgen het grá-tis!
Nu, dan lacht hij. Maar inderdaad, een regenseizoen is niet om mee te spotten. Het loopt dan van een leien dakje en het meest valt naast huismaar in november was hier de regenval gemiddeld een centimeter per dag. Hebt u er een idee van, wat dat betekent?
Langs onze tuin stroomt een riviertje, de Allt Donachan, die het water van de Berg Donachan afvoert. De heuvels en bergen, die als een reusachtige spons het hemelwater indrinken, moeten dit vanwege de zwaartekracht meteen weer loslaten. Als u met nat weer een paar honderd meter klimt, dan sopt en bruist en ritselt het water aan alle kanten om u heen,
onder alle plaggen en struiken. Dan vormen zich mini-riviertjes, die klokkend en kletterend - soms zichtbaar, soms ondergronds - naar verzamelplaatsen glijden. Daar vormen ze beekjes, die op allerlei plaatsen met andere samenvloeien, in watervallen overgaan en eindelijk uitstromen in een rivier, die zijn einde vindt in een Loch of in de zee. Alle beken stromen naar zee, zei Prediker 14) - nochtans wordt de zee nooit vol.
Die rivier, waar wij op uitzien, heeft in de loop van vele duizenden jaren een stenen bedding uitgeslepen van tientallen meters breedte en wel tien meter diepte. De ene dag is zo'n rivier onbeduidend, maar de andere kan hij onheilspellend te keer gaan. Welnu, onze rivier heeft het water van ongeveer twee bij vier kilometer terrein te verwerken. Als daar twee centimeter regen op valt, is dat een hoeveelheid water van ongeveer honderdzestig duizend kubieke meter. Zegt het u iets? Dan verder. Uit ervaring weten we, dat daarvan in de eerste 24 uur ongeveer de helft wegstroomt; de andere helft volgt in de komende vijf tot tien dagen. Nu, een kleine berekening leert u - uit het hoofd, met een potlood of met een electronisch reken wondert je - dat er een dag lang gemiddeld twee en twintig kubieke meter water per seconde door onze waterval dondert.
Begrijpt u dat de bomen aan de oever staan te sidderen, wanneer dit geweid langs stroomt? Begrijpt u dat we elke dag wel even gaan kijken?
Want zelfs in een droge zomer heeft deze rivier altijd wel enig water.
Maar regent het, dan hoor je hem, binnen een uur. En gaat de regen door, dan klettert en ruist en gromt de waterval, dat je het in huis kunt horen. Maar komen de regenvloeden, een neerslag van twee centimeter in een nacht ... dan gaat de rivier als een wild beest te keer, dat je in je slaap nog hoort. Het maakt een mens klein, om in die kolkende witte kokende massa te turen. Je houdt je aan een veilige omheining vast, want je fantasie zou je er heen willen trekken. Stel u voor dat hier, voor onze komst, een jongetje in gevallen is - reddeloos. Eenmaal is een jonge stier, die hoog boven ons wilde oversteken, door de stroom van de benen geslagen - reddeloos. Voor men het merkte, dreef hij al voorbij het dorp. En u denkt aan de psalmist, die huiverde: al Uw golven, al Uw baren zijn over mij heengegaan. 15) A propos, wist u dat ook Jona die psalm kende?
En waar blijft al dat water, zult u vragen, voor het in zee stroomt? Dat overspoelt de lagere landbouwgronden. Maar dan ook volkomen. In een paar uur kan er een grote watervlakte in ons gezichtsveld ontstaan. De rivier loopt dan over en verspreidt zijn inhoud via sloten de greppels in alle richtingen. Soms spoelt het water over de weg. Ergens bij het dorpje Barcaldine staat een bord: als de officiële weg overstroomd is moogt u hier binnendoor gaan. Kennissen, die ons onlangs op de thee hadden genodigd, belden op het laatste ogenblik op: we zijn onbereikbaar, er staat drie voet water op de toegangsweg!
Maar zo snel als de akkers blank staan, zijn ze ook weer droog. Als een nacht de oostenwind waait, staat alles weer groen. Alleen is er veel vruchtbaar slib aangespoeld en de boer is zeer tevreden. In weinige maanden zal zijn oogst weer rijpen. Aan 's Heeren zegen is alles gelegen.
1) Hebr. 6: 7 - 2) Goden, graven en geleerden (C. W. Ceram) pag. 363 - 3) Lev. 26: 4 - 4) Deut. 11 : 13 - 5) Job 4: 10 - 6) Ps. 84 - 7) Jes. 55: 10 - 8) Jerem. 5 : 24 - 9) Op. 11 : 6 - 10) Hos. 6: 3 - 11) Joël 2: 23 - 12) Jac. 5: 7 - 13) Zach. 10: 1 - 14) Pred. 1: 7 - 15) Ps. 42: 8 + Jona 2: 3 - 16) NGB. art. 2.