Beleven en doorgeven
2008-11-21
In de gelijkenissen over de komst van het Koninkrijk komt een koopman voor, die gespecialiseerd is in parels en altijd op zoek is naar de allermooiste.- Jaargang 52
- nummer 23
Als hij op een gegeven moment een heel kostbare parel aantreft, aarzelt hij niet. Hij verkoopt alles wat hij heeft en koopt die parel.
Van die koopman had Klaas Jan Mulder wel wat weg. In zijn geval ging het niet om parels, maar om die andere prachtige gave die God aan de mensen gegeven heeft: de muziek.
Klaas Jan Mulder is een leven lang 'koopman' geweest in parels van muziek!
Harmonium
Hoe vroeg dat in zijn leven al begon, vertelde hij zelf eens in een interview: 'Ja, in Hardinxveld, daar begon het.
Daar ben ik geboren en daar heb ik tot m'n vijfde jaar gewoond. … Ik weet ook nog uit die tijd, dat we bij de bovenmeester waren, want m'n vader was dominee en dominee hoorde dan connecties te hebben met de dokter en de bovenmeester en zo.
Op een zondag aten we daar, bij die bovenmeester, en daar stond een orgel.
Wij hadden toen thuis nog geen orgel, maar daar stond een harmonium, bij meester Schaafsma. En ik als peuter op dat harmonium af. Ik kon nauwelijks bij de toetsen. Maar d'r kwam geluid uit en dat fascineerde me enorm. Maar m'n vader wou dat niet, want die dacht, dat als je met je kinderen ergens bent, dan moeten ze overal afblijven! Nou schijn ik daar als een 'k weet niet wat krijsend rond gedold te hebben omdat het niet meer mocht. Ik was misschien vier jaar, maar ik vond dat verschrikkelijk.'
(interview in De Brug - 16 mei 1995)
Uit het hoofd
De fascinatie voor de muziek zou blijven en zijn talent werd herkend.
Omdat het traktement van pa Mulder verre van toereikend was, hielpen anderen deze talentvolle jongen aan een piano en aan pianoles. En niet voor niets: op zijn 17e speelde Klaas Jan -uit het hoofd!- het pianoconcert van Grieg in de Buitensociëteit in Zwolle.
Daarna ging hij naar het conservatorium in Amsterdam. Daar studeerde hij af op piano en orgel. En deed dat zo voortreffelijk dat hij een beurs kreeg aangeboden voor verdere studies in Brussel en Parijs. Zo ontwikkelde hij zich tot een eminent pianist.
Andere weg
Toch lag een carrière aan de piano niet voor de hand. Zo'n carrière had immers de zondag geweld aangedaan, en hoewel Mulder in latere jaren heel anders tegen de gereformeerde zeden aankeek, was het destijds een uitgemaakte zaak dat hij dan dus een andere richting zou inslaan.
En zo heeft Klaas Jan Mulder zijn weg gevonden als koordirigent en organist. Tientallen jaren lang dirigeerde hij de mannenkoren 'D.E.V.' uit Kampen en 'De Lofzang' uit Heerde en oratoriumvereniging 'Immanuël' uit Kampen. Op zondag zat hij op de orgelbank van de Nieuwe Kerk in Kampen, de Nederlands Gereformeerde Kerk.
Vriend en musicus
Voor de koorleden was Mulder als een vriend. 'We hebben meer dan een dirigent verloren!' zeiden ze bij zijn overlijden. Want Mulder was niet alleen de dirigent de je veel leerde, maar ook altijd mens onder de mensen.
Gewoon, zonder poeha, zonder verbeelding. Toegankelijk, vriendelijk, bescheiden. Mulder dacht niet groot van zichzelf. Eerder klein. En misschien was dat tegelijk ook het geheim van zijn grootheid.
Want als musicus werd hij zeer gewaardeerd. Hij wist wat hij met zijn koren kòn en wat hij met zijn koren wìlde. Hij bracht muziek op niveau, maar had óók oog voor wat de gewone man graag hoorde. Dat een muzikale elite daar wel eens de staf over brak, deerde hem niet. Hij wilde die prachtige gave van God namelijk niet alleen zèlf beleven, maar ook doorgeven aan anderen.
Van ziel tot ziel
En ook dáárvoor bezat hij een gave.
Hij bezat de gave om piano, orgel of koor zó te beroeren dat er wat overgebracht werd van ziel tot ziel. Hij zag kans om via muziek mensen te troosten, te inspireren of ook te bepalen bij hun God. 'Profeteren vanaf de orgelbank' zoals iemand dat noemde. Hij heeft in dit opzich veel mogen betekenen.
Minder bekend is het feit dat Mulder ook veel geestelijke liederen heeft bewerkt voor koorzang. Begin jaren zestig was er nog weinig repertoire op dit gebied. Mulder is toen begonnen bewerkingen te maken voor koorzang en op den duur vonden die aftrek in het hele land.
Ook langs deze weg heeft hij het geestelijk lied gepromoot.
Ziekte
Zoals de parelkoopman al z'n tijd steekt in het vinden van de mooiste parels, zo stak Mulder al z'n tijd in de muziek. Het laat zich denken dat dat ook zijn keerzijden had.
Dat de hersentumor hem september vorig jaar tot stilstand bracht, was dan ook niet alleen maar negatief.
Er zat ook een góede kant aan.
Bewust tijd doorbrengen met je vrouw en ook weer eens bepaald worden bij je relatie met God was goed. Want, wat dat laatste betreft, in de drukte van het werk en door de omgang met zoveel verschillende mensen was hij ook wel het een en ander kwijtgeraakt.
Het besef gekocht en betaald te zijn, het besef te leven van genade heeft hem echter nooit losgelaten. Hij ontsliep in vertrouwen op zijn Heer en Heiland. 78 jaar oud.
Ds. Frank Bruintjes is predikant van de NGK (Nieuwe Kerk) van Kampen.