Introductiecursussen: voor een doordachte kerkkeuze
2012-03-31
Nu de denominatie van je ouders je niet meer brandmerkt voor de rest van je leven en je gerust bij de buren mag gluren, introduceren veel NGK's cursussen voor nieuwe of aanstaande leden. Een uitstekend middel om mensen te helpen een gefundeerde keuze te maken en vliegend van start te gaan in hun nieuwe gemeente, zo blijkt uit de ervaringen van vier gemeenten.- Jaargang 56
- nummer 7
Vroeger was het leven overzichtelijker. Het is een uitspraak die vaak gebezigd wordt. En wellicht schuilt er wel enige waarheid in. Waren je ouders bijvoorbeeld van Nederlands-gereformeerden huize, dan zocht je bij het verlaten van het ouderlijk nest hoogstwaarschijnlijk de NGK in je nieuwe woonplaats op om je bij aan te sluiten.
Makkelijker kon het niet.
Sinds de aanvang van de eenentwintigste eeuw is die tijd wel passé. Verhuis je naar een andere plaats, dan hop je eerst diverse kerken binnen om een beeld te krijgen van het aanbod. Of als je je na een aantal jaren niet meer thuis voelt in je gemeente, ga je shoppen in de kerkelijke winkelstraat, op zoek naar een denominatie die je beter past.
Hoe je ook over die ontwikkeling denkt: het heeft de ledenlijsten van bepaalde NGK’s in elk geval flink opgeschud én uitgebreid.
Gemeenten als Houten, Ede en Doetinchem zijn de afgelopen jaren rap gegroeid.
Door de bank genomen niet met bekeerlingen, maar met christenen van allerlei pluimage.
Baptisten, PKN’ers, Vrijgemaakten, Gergemmers, noem maar op.
Met het oog op die trend is het zo gek nog niet om je als gemeente te introduceren bij nieuwe of potentiële leden.
Want wie van de nieuwe, van kerkverbanden losgeweekte generatie weet nog wanneer de NGK ontstond, waar de NGK voor staat en wat de visie van jouw specifieke NGK is?
Bewuste keuze
Vanuit deze overwegingen zijn de afgelopen jaren introductiecursussen ontstaan in diverse ‘groeigemeenten’, waaronder Houten, Oegstgeest, Maassluis en Doetinchem-Velp. ‘Mensen moeten weten wat ze kiezen’, is de simpele boodschap van Maikel de Kreek, predikant in Doetinchem-Velp. De Kreek voerde daarom direct na zijn komst in de Achterhoek, in mei 2010, een introductiecursus in. ‘Je moet weten waar je ja tegen zegt. Met de cursus wil ik leden daar een handje bij helpen.’ ‘Mensen kiezen vaker een kerk die past bij hun beleving, dus is het belangrijk dat je goede informatie geeft’, haakt Peter van Genderen uit Houten aan. ‘Wij krijgen veel mensen van andere kerken binnen – van reformatorisch tot evangelisch – en we merken dat er onder hen echt behoefte is aan zo’n cursus.
Ook omdat wij geen typische NGK zijn. Mensen zitten met vragen over bijvoorbeeld doop en jeugdwerk. Daarnaast vinden wij het zelf ook belangrijk dat mensen weten wat onze visie is en dat we bijvoorbeeld heel veel waarde hechten aan kringen. Mensen moeten een bewuste keuze maken, zodat ze niet na een half jaar zeggen: oh, ik had een heel ander beeld van deze gemeente ...’ De gemeente in Houten groeit met zo’n 75 volwassenen per jaar en organiseert al ruim tien jaar een introductiecursus.
De cursus bestaat uit drie avonden en wordt twee tot drie keer per jaar gegeven. Het gros van de deelnemers is nog geen lid, maar oriënteert zich. ‘Zo profileren we de cursus ook’, legt Van Genderen uit. ‘We willen mensen helpen om een goede keuze te maken.
De meeste mensen worden dan ook lid. Maar er zijn er ook die de cursus goed vinden, maar zich toch ergens anders aansluiten. En ook dat is prima. Ik merk dat mensen die openheid waarderen.’ Sinds dit jaar heeft de gemeente ook een speciale introductie-kerngroep in het leven geroepen. ‘Dit is een kring voor nieuwe leden en gasten die voor de periode van één jaar draait’, vertelt Van Genderen. ‘Mensen volgen deze kring voordat ze zich aansluiten bij een kerngroep in hun wijk. Zo ontstaat er een soort ‘jaarlaag’ waar nieuwe mensen heel gemakkelijk en laagdrempelig anderen leren kennen.
Daarnaast geeft het ons de mogelijkheid om een aantal basisthema’s van het christelijk geloof te behandelen. Wij vinden dit belangrijk, gezien de zeer gevarieerde groep mensen die hier lid wordt, die soms heel weinig christelijke
achtergrond heeft.’
Vrijheid blijheid
De NGK in Oegstgeest rondde recentelijk voor de achtste keer een introductietraject af. Het traject is met vijf avonden groter opgezet dan de cursus in Houten, maar de beide gemeenten delen hetzelfde doel. ‘We zijn er niet op uit om mensen te overtuigen hier lid te worden’, zegt André van de Groep. ‘Het is geen promopraatje.
We willen goed weergeven wat we belijden, welke ruimte er is en welke ruimte niet. Want het is niet allemaal vrijheid blijheid.
We willen duidelijk stellen waar wij voor staan. Neem bijvoorbeeld het avondmaal.
Bij ons kunnen ook nietvolwassenen onder bepaalde voorwaarden aan het avondmaal.
Het is goed dat mensen dat vooraf weten.’ Om potentiële leden zo goed mogelijk te helpen een beeld van de gemeente te krijgen, organiseert de gemeente ook ‘stages’, waar deelnemers van de cursus op kunnen intekenen.
Dat gaat van een keer meekijken bij de kerkenraad tot meehelpen in het kinderof jeugdwerk. Zo leren de geïnteresseerden de gemeente niet alleen op papier kennen, maar ook in de praktijk. Van de Groep: ‘Waar het
uiteindelijk om draait, is dat we mensen willen helpen een gefundeerde keuze te maken.’
AKS
Maar een introductiecursus draait om nog meer dan enkel een goede keuze maken, vindt Maikel de Kreek. Of je nu kerkzoekend bent of niet, iets van je kerkverband, zijn geschiedenis en zijn fundamenten zou je wel moeten weten. Toen De Kreek zijn cursus in Doetinchem startte, deden er dan ook veel mensen uit de gemeente mee die al jaren lid zijn. ‘Kerkgeschiedenis hoor je niet in de zondagse preken.
En dat geldt ook voor onze ideeën over de sacramenten’, zegt De Kreek.
Zeker zijn eigen generatie heeft bar weinig kennis van dit soort zaken, vindt de 36-jarige voorganger. ‘Mijn generatie weet – met alle respect – niet wat een AKS of een kerkorde is. Of de Dordtse Leerregels: wat zijn dat? Mijn leeftijdsgenoten weten dat echt niet. Terwijl kerkgeschiedenis hartstikke leuk is!’ De Kreek ontwikkelde zijn cursus toen hij nog in Rijsbergen voorging. Daar bestond die uit vier avonden.
In Doetinchem is hij met twee avonden begonnen, met aandacht voor de kerkgeschiedenis, kerk-zijn en de sacramenten. Naast de twee avonden krijgen deelnemers een door De Kreek geschreven brochure met uitgebreide informatie over deze onderwerpen.
‘Mijn stof is verdiepend en zeker niet makkelijk.
Maar ik vind dat mensen helder moeten hebben wie we zijn. In het eerste gesprek dat ik altijd met nieuwe leden heb, kom je daar gewoon niet aan toe. Dan heb je geen tijd om het over de AKS te hebben of te vertellen hoe je denkt over avondmaal.’
De Kreek heeft het idee van een introductiecursus opgedaan in evangelische gemeenten.
‘Daar is zo’n cursus vaak verplicht voordat je lid kunt worden. Ze vergelijken het wel met een honkbalveld.
De eerste honkslag is de introductiecursus, de tweede honkslag een Alpha-cursus, de derde honkslag is Bijbels onderwijs en bij de vierde honkslag wordt je ondergedompeld.
Of bij ons: neem je Jezus aan. Bij ons is de cursus niet verplicht, maar het idee is denk ik heel goed. Het werkt.’
Gastvrijheid
Behalve een hulpmiddel voor het maken van een goede keuze en een goede les in zelfkennis is een introductiecursus ook goed om mensen op weg te helpen in een nieuwe gemeente en ze snel thuis te laten voelen.
Zo blijkt bijvoorbeeld in Maassluis. Daar ontstond de cursus vanuit het project ‘Prikkelende kerk’. Een werkgroep boog zich over de vraag hoe je iemand welkom kunt heten in de gemeente en zette een cursus van twee avonden op. Die wordt binnenkort voor de derde keer georganiseerd.
De bijeenkomsten hebben een informeel karakter, vertelt Peter Anker. ‘Het is bijzonder leuk. Er wordt samen gegeten, waarbij de verschillende gerechten worden afgewisseld met praatjes over allerlei velden van de gemeente. De kringen brengen we bijvoorbeeld nadrukkelijk onder de aandacht.
We proberen mensen direct bij een kring onder te brengen.’ De reacties van de deelnemers zijn heel enthousiast, vertelt Anker. ‘Het voelt voor hen als een warme deken. Je hebt ook direct wat met die mensen. Want behalve dat ze informatie krijgen, maken ze ook kennis met andere leden. Het is een stuk gastvrijheid.’ In het begin maakte de gemeente nog de fout om ‘te veel te zenden’, zegt Anker.
‘Je hebt natuurlijk veel te vertellen over wie je als kerk wilt zijn. Maar je moet ook stilstaan bij wat de nieuwe leden willen. Wat voor kerk willen zij?’
Ook in Houten en Oegstgeest heeft de cursus zo’n ‘verwelkomend’ effect. Door de introductie-kerngroep in Houten leren aanstaande leden bijvoorbeeld gelijk een groep van zo’n dertig mensen kennen.
‘De cursus helpt je een goede start te maken in de gemeente’, zegt André van de Groep uit Oegstgeest.
‘De cursus zit bij ons iedere keer vol. Dat betekent dat je al zo’n twintig andere leden kent, plus de vijftien sprekers die tijdens de avonden voorbijkomen en de vijf begeleiders. Dat helpt je om makkelijk door te stromen, ook als je
wat minder assertief bent. Met de cursus maak je een vliegende start in de gemeente.’
| Vier cursussen Veel snel groeiende NGK’s organiseren introductiecursussen voor (potentiële) nieuwe leden. Vier voorbeelden. NGK Maassluis Duur: twee avonden. Deelnemers: voornamelijk nieuwe leden. Inhoud: kerkgeschiedenis, pastoraat, kringen, gebedswerk, kinder- en jongerenwerk, liturgie, organisatie van de kerkenraad, financiële organisatie en VVB, omgang met de Bijbel, het verbond, de kinderdoop, het avondmaal en de vrouw in het ambt. NGK Houten Duur: drie avonden. Deelnemers: voornamelijk mensen die overwegen lid te worden. Inhoud: praatje van predikant Dick Westerkamp over de gemeente, presentaties van diverse teams over kinder- en jongerenwerk, bijzondere zorg en pastoraat, en presentatie over kringen en inzet van gaven. NGK Oegstgeest Duur: vijf avonden. Deelnemers: voornamelijk mensen die overwegen lid te worden. Inhoud: praatje van de voorganger over geschiedenis NGK Oegstgeest, de belijdenis en het geloof van de gemeente en informatie over alle aspecten van het gemeenteleven, waaronder de organisatie van de kerkenraad, jeugdwerk, zending en het gebedswerk. NGK Doetinchem-Velp Duur: twee avonden. Deelnemers: voornamelijk nieuwe leden. Inhoud: een avond over kerkgeschiedenis en kerkzijn en een avond over de sacramenten en belijdenisgeschriften. ‘Weet waar je je bij aansluit’ De meest recente introductiecursus in de NGK Doetinchem-Velp trok een gevarieerd gezelschap van nieuwe leden en oude leden. Drie reacties. Coen Smith, sinds een half jaar lid: ‘Ik heb de cursus gevolgd met mijn vrouw Natasja. Wij wonen sinds eind 2010 in Doetinchem en komen uit de PKN. De cursus hielp om gelijk wat mensen te leren kennen en om meer te weten te komen over de NGK. Wij kenden de NGK eigenlijk niet, dus het was interessant om te horen waar de NGK uit voortgekomen is en hoe er bijvoorbeeld wordt gedacht over avondmaal, doop en belijdenis.’ Meta Jansen, sinds zes jaar lid: ‘Ik ben al langer lid, maar vond het interessant om meer te weten te komen over hoe de NGK denkt over de sacramenten. Ik ben van kinds af aan opgegroeid in de CGK en was benieuwd hoe de NGK hierin staat. Het was zeker interessant. Ik denk alleen dat het goed was geweest als er meer nieuwe leden hadden gezeten. De gemeente groeit hard met mensen uit vele kerken. Ik denk dat het goed is duidelijk te maken waar we voor staan en hoe wij het doen. Dan weet je waar je je bij aansluit.’ Johan Hoebe, met 65 jaar de nestor van de groep: ‘Ik ben van de oude garde en ken de gemeente goed. Maar we zijn het afgelopen jaar met 25 procent gegroeid, dus ik moet ook wel eens in het fotoboek kijken wie er ’s zondags bij mij in de rij zat. Tijdens de twee avonden kon ik de nieuwe leden leren kennen. En ik was ook nieuwsgierig hoe zij bij ons gekomen waren. Wat trekt ze in de NGK Doetinchem? Verder sprak de gespreksstof me ook aan. Voor mij was het een stukje herhaling, maar wel interessant om over in gesprek te gaan.’ |