Dodenherdenking
2012-04-28
Op 4 mei gedenken we de doden, gevallen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Intussen zijn daar de doden bij gekomen, gevallen in andere oorlogen sindsdien. Hoe lang zullen we daarmee doorgaan? De massaliteit van deze jaarlijkse herdenking na meer dan zestig jaar bewijst dat er van vergeten nog geen sprake is. We houden bewust de herinnering aan de bevrijding en de mensen die daarvoor gesneuveld zijn levend. Uit dankbaarheid en als les voor de toekomst: dat nooit meer! Natuurlijk gebeurt het steeds weer. Want echt leren van de geschiedenis doen we niet. Intussen is de dodenherdenking een stukje van onze Nederlandse identiteit geworden. Medelanders moeten daar rekening mee houden, ook al hebben ze er geen bevinding aan. Net zo min als ik bevinding heb aan de gelofte die in Zuid-Afrika Boeren aan God deden bij de slag om Bloedrivier in 1838 en die jaarlijks op 16 december gedenken in een kerkdienst. Ik heb er niets mee, maar ik respecteer het wel. Op 4 mei herdenken we de doden; laat wie het niet doet het toch respecteren. Hoe lang moeten we er evenwel mee doorgaan? Het houdt een keer op: in het Koninkrijk dat komt zullen geen doden meer herdacht worden. Ons geheugen zal dan schoongemaakt zijn van alles wat ons herinnert aan lijden, dood en schuld. We zullen er helemaal van verlost zijn. Zoals Jesaja al profeteerde: ‘Zie, ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Wat er vroeger was raakt in vergetelheid, het komt niemand ooit nog voor de geest’ (Jesaja 65:17). Het dient nergens meer toe. Het kan de vreugde alleen maar bederven.- Jaargang 56
- nummer 9
Het houdt een keer op, maar nog niet. Zoals wij aan het Avondmaal de kruisdood van Jezus gedenken totdat Hij komt, zo blijven wij ook al die andere herdenkingen aanhouden totdat Hij komt. Niet om wraakgevoelens te voeden of om onze nationale identiteit te versterken. Zonder verleden hebben we nu eenmaal geen toekomst. Bij die les houdt de Bijbel ons. Voortbouwend op het verleden werken we in het heden voor de toekomst. De dodenherdenking helpt ons om het verleden levend te houden.
Dr. Bob Wielenga woont in Zuid-Afrika en is emeritus predikant van de NGK Kampen.