Jeremia
1978-05-12
Wie bepaalt de politieke kaart?- Jaargang 22
- nummer 19
We zullen inderdaad even naar Jeremia kijken. Ziet u hem lopen door de straten van Jeruzalem met dat onhandige ossenjuk om zijn nek? De mensen halen hun schouders op en geven commentaar. Maar Jeremia vervolgt onverstoorbaar zijn weg en gaat naar het huis waar het gezantschap van Edom verblijft. Hij vraagt het hoofd van de delegatie persoonlijk te spreken en zegt dan tot hem: Zo spreekt Jahweh der heerscharen, de God van Israël. Zeg tot uw heer, de koning van Edom: Ik heb de aarde, de mens en het gedierte dat op het oppervlak der aarde is, door mijn grote kracht en uitgestrekte arm gemaakt en Ik geef ze aan wie het Mij goeddunkt (vs 5).
Vindt u die woorden erg politiek klinken? Doen ze u aan de kreten van onze huidige politieke demonstraties denken? Mij niet. Ik hoor van hen altijd heel andere geluiden: Weg met het imperialisme! Weg met het fascisme!
Wij eisen onafhankelijkheid! Dat zijn de geluiden die je bij politieke demonstraties hoort. Ik heb nog nooit iemand bij het Binnenhof of bij een ambassade horen schreeuwen: zo spreekt Jahweh! Ik heb ook nog nooit tijdens een protestdemonstratie iemand horen zeggen: Jahweh heeft de aarde en de mensen en de dieren gemaakt en geeft. ze aan wie het Hem goeddunkt. Jeremia zegt dat wel. En het is essentieel voor wat hij te zeggen heeft.
Hij zegt tot de gezant van Edom en tot alle andere gezanten: Jullie denken wel dat jullie door de koppen bij elkaar te steken de politieke kaart kunnen veranderen, een wijziging in de politieke constellatie tot stand kunnen brengen en een herverdeling van de aarde bewerken. Maar dan vergeten jullie één ding: jullie hebben de aarde niet in jullie zak en niet gemaakt.
De aarde is van Jahweh. Ze is zijn werkstuk. Jullie zelf incluis en de dieren. En Hij bepaalt hoe de landkaart eruit ziet. Hij deelt de aarde toe aan wie Hij wil. Letterlijk staat er: aan wie het recht is in zijn ogen.
Jahweh en de conferenties
Daar hielden de politici die aan het overleg in Jeruzalem deelnamen, geen rekening mee. Hoe de landkaart eruit zou zien, werd volgens hen uitgemaakt door conferenties, zoals zij die nu in Jeruzalem hielden, en door legers.
Dat waren de beslissende en doorslaggevende factoren. Zo denkt en spreekt men nog. Wat bepaalt de gang van de geschiedenis? De conferenties van de Grote Drie in Yalta en Potsdam, zegt men. De resoluties van de Verenigde Naties.
De kracht van de NATO en van het Warschau Pact. De bewapeningswedloop.
De oliekranen. De gewiekstheid van diplomaten. Dat zijn de factoren die bepalen waar grenzen zullen lopen en hoever invloedssferen zich zullen uitstrekken.
Maar dat is niet waar, zegt Jeremia tot de gezanten van de confererende mogendheden. Als jullie straks weer vergaderen, denk dan niet dat jullie de geschiedenis maken en dat de toekomst in jullie handen ligt. Want Jahweh, Israëls God, maakt de geschiedenis en deelt het grondgebied uit aan wie Hij wil. Wie het in de komende tijd in het grondgebied van Edom en Moab voor het zeggen zal hebben, hangt van Hem af. En ik kan jullie nu al namens Jahweh vertellen, wie dat zal zijn. Want Jahweh zegt: Ik geef uw gebied aan Nebukadnezar, mijn knecht. Zelfs over de dieren geef ik hem macht. Totdat ook voor zijn land de tijd komt, dat het weer door anderen onderworpen wordt. Zo zou Jeremia vandaag tot allerlei diplomaten en staatslieden zeggen: u bent nu wel in Peking geweest en u hebt nu wel de V.N. toegesproken en u bent nu wel in Helsinki geweest en u hebt druk overleg gepleegd en geconfereerd en resoluties aangenomen, maar wilt u allemaal goed in de gaten houden, dat u de aarde en de mensen en de dieren niet hebt gemaakt, maar Jahweh. Hij bepaalt hoelang het machtsevenwicht tussen Oost en West blijft bestaan en hoelang de Russen hun greep op Oost-Europa zullen houden en hoever de macht van China zich zal uitbreiden. Hij geeft het grondgebied aan wie Hij wil en aan wie het in zijn ogen recht is het te geven.
Recht
Tegen dat laatste wordt nogal gesputterd. Recht? vraagt men. Is dat nu in de haak, dat de Russen in Oost-Europa aan de touwtjes trekken en volken onderdrukken? Is dat nu in de haak, dat de V.S. in Zuid-Amerika een grote economische macht uitoefenen en een dikke vinger in de pap hebben? Dat is toch niet recht?
Dat is toch krom?
Dat zeiden de diplomaten in Jeruzalem ook. Het klopt niet, zeiden ze, dat Nebukadnezar in onze gebieden aan de touwtjes trekt. Dat is niet recht. Wij en onze volken worden geknecht en geringeloord en onderdrukt.
Daar moet een eind aan komen. Daar moeten we iets aan doen.
Maar Jahweh zegt: zo is het recht in mijn ogen. Dat is nu precies wat Ik denk dat, er gebeuren moet. Nebukadnezar is mijn knecht. Wat hij doet, heeft hij ook niet allemaal van zichzelf en aan zichzelf te danken. Dat denkt hij zelf wel. Hij denkt dat hij een mannetjesputter is. Maar in werkelijkheid is hij mijn knecht. Hij heeft maar te doen wat Ik hem opdraag.
En Ik geef hem jullie gebieden. Dat heb Ik op mijn programma staan. En hij heeft dat alleen maar uit te voeren.