Solidariteit
2012-05-12
Delen wij in de schuld van ons voorgeslacht? Kan de slavenhandel uit vorige eeuwen ons vandaag nog worden aangerekend?- Jaargang 56
- nummer 10
Moeten wij ons er op de een of andere manier verantwoordelijk voor weten? Belijden wij: wij staan schuldig en gaan over tot herstelbetalingen (aan Suriname bijvoorbeeld)?
Onlangs heeft de Nederlandse regering namens ons volk – ons allemaal: man, vrouw en kind – schuld erkend voor een misdaad door Nederlandse soldaten bedreven in een dorp op Java tijdens de politionele acties. Dat kostte ons miljoenen euro’s. Zoiets komt niet vaak voor, dat is wel duidelijk.
We erkennen met de kennis van nu wel de fouten van toen. Maar daar waren wij van vandaag toch niet bij? Je kunt de kinderen de zonden van de ouders toch niet aanrekenen?
Wij leggen wel sterke nadruk op relaties tussen individuele mensen, maar niet tussen de generaties. In onze sterk geïndividualiseerde tijd gaat het aan solidariteit tussen de generaties ontbreken. Geldt dit ook niet in het kerkelijke? Wij hebben vandaag toch niets meer te maken met de kerkstrijd die in 1967 op een scheuring uitliep? Iedereen die daarbij betrokken was is intussen bijna gestorven. Een kerkscheuring kun je niet erven. Dat was iets in het verleden. Wij leven en geloven vandaag. Er zit een Bijbels element in deze redenering. Maar een volk is meer dan een berg zandkorrels die we aan elkaar proberen te lijmen. Dat zouden wij in de kerk moeten weten.
Daar weten wij van het verbond tussen God en mensen.
Verbonden aan God en met elkaar loopt deze relatie door de eeuwen heen naar de toekomst. Bij de intocht in het beloofde land zeiden de Israëlieten: wíj hebben gezondigd – en ze hadden het over de zonden in de woestijn door hun voorgeslacht gepleegd. Zonden van de vaderen worden bezocht aan de kinderen, zegt het tweede gebod. Ook dat is een kant van de zaak, waarin wij ook seculier meer inzicht krijgen.
Ook al kunnen we een kerkscheuring niet erven, schuld uit het verleden kan niet sterven. Theologisch gesproken: we zijn het verbond kwijtgeraakt; we blijven zitten met losse generaties.
Dr. Bob Wielenga woont in Zuid-Afrika en is emeritus predikant van de NGK Kampen.