De greep naar de spiegel
1977-03-11
ONDERSTAANDE STELLlNGEN ZIJN BEDOELD ALS INLEIDING OP HET REFERAAT DAT DRS W. G. RIETKERK OP DE AANSTAANDE JAARVERGADERING VAN DE PERSVERENIGING HOOPT TE HOUDEN.- Jaargang 21
- nummer 10
I. Van verschillende invalshoeken komen vele jonge mensen vandaag in een krisis, waarin zij zich afvragen wie zij zijn.
II. De kultuur waarin wij leven draagt hier in belangrijke mate toe bij.
"Tot nu toe leidde de mens de waarde van zijn mens-zijn af van de Schepper. Maar sinds het moment waarop hij de breuk met Hem heeft gevierd. vindt hij zichzelf overgeleverd aan het vlietende moment. de voorbij-ijlende dagen en een verspilling van energie en gevoelsindrukken." (Albert Camus) "In geen enkele periode van de menselijke kennis is de mens meer problematisch voor zichtzelf dan in onze dagen ... Wij bezitten niet langer een helder en samenhangend beeld van de mens."
(Max Scheler)
III. Veel bewegingen in onze tijd kunnen wij niet goed begrijpen, als wij ze niet verstaan vanuit de greep naar de spiegel. (Oosterse mystiek, anti-psychiatrie, groepstrainingen, nee-marxisme, t.o, in christelijke kring de grote belangstelling voor de boeken van Watchman Nee.)
IV. Het zijn vooral de psychiaters en psychotherapeuten, die functioneren als de moderne zielzorgers. "In de U.S.A. wordt de helft van de ziekenhuisbedden bezet door mensen met psychische ziekten. Experts schatten, dat ongeveer één op de tien mensen een deel van zijn leven in een psychiatrische inrichting doorbrengt. ' (Vanquard, okt. '73, blz. 12) In Nederland werden in 1973 (willekeurig gekozen jaar) 16.288 mensen-in een psychiatrisch ziekenhuis voor het eerst opgenomen.
Een veelvoud van dit getal zijn onder behandeling van een psychiater of zenuwarts ( "Mensenwerk of gekkenwerk", blz. 168) "Een kind dat vandaag de dag in Groot-Bnttannië wordt geboren heeft vij fmaal meer kans in een inrichting voor geestelijk gestoorden terecht te komen (R. D. Laing, Strateqîe van de ervaring, blz. 77).
V. Welke spiegel houden wij onze kinderen en medemensen voor?
"De bevestiging van de mens is: in het hele zijn tegenover de ander uitdrukken: Jij mag zijn zoals je bent (in actu), om te kunnen worden, die je bent (in potentia), maar nog niet kunt zijn. En je mag het worden op jouw wijze en in jouw uur." (dr A. A. Terruwe.
Kom uit de boom Zacheus, blz. 18) Zie Openb. 2 : 17 en Rom. 15: 7.
VI. Tegenover de vervreemding in de 20e eeuw is het nodig in woord en daad te komen tot een christelijk mens-beeld en een vorm van mens-zijn dat transparant, doorzichtig is tot op God toe.
Wij mogen niet uit vrees en onmacht terugvallen in de vorming van bolwerken, die uitsluitend dienen om ons zelf en onze kinderen te beschermen. (Zach. 2 : 5) Het is niet genoeg te leven met "orthodoxy in doctrine". Wij hebben nodig "orthodoxy in community" (F. A. Schaeffer) Tenslotte: ik hoop dat u uit deze stellingen duidelijk is geworden dat de volgende vragen aan de orde zullen komen: hoe moeten wij als christenen, die het evangelie willen uitdragen ingaan op de noden van onze 20e eeuwse medemensen? Welke houding moeten wij aannemen tegenover psychiatrie en anti psychiatrie? Waarom zijn vandaag allerlei groepstrainingen 'in'? Leven 'kerk' en 'wereld' niet hun eigen leven zonder enige kommunikatie?