Politieke Prediking
1976-08-06
Er wordt in Nederlandse Kerken - en dus ook in T.V.- en Radiouitzendingen - heel veel "politieke prediking" gebracht, Er zou 'n lange rij frappante voorbeelden daarvan gegeven kunnen worden. In het "Centraal Weekblad" gaf Prof. Runda een extreem specimen daarvan: Hij zette boven zijn artikel erover: "Samen op weg of...samen de mist in".- Jaargang 20
- nummer 30
Kortgeleden circuleerde in de pers het bericht dart: ds D. Groeneboer.
hervormd predikant in Haarlem-O, een brief geschreven had aan de synodes van de Gereformeerde Klerken en de Nederlandse Hervormde Kerk. Enige tijd later stond in Trouw het bericht dat de centrale hervormde kerkenraad van Haarlem adhesie betui~ blad aan de brief van ds Groeneboer
Wat er in stond
In zijn brief schreef ds Groeneboer o.a.: 'In Haarlem-Oost worden alle diensten van de Gereformeerde Kerk en van de Hervormde Gemeente gemeenschappelijk gevierd. Als één der voorgangers van deze christelijke gemeente meen ik u te mogen en moeten zeggen, dat uw agenda mij zeer verontrust: aLle mans dat weer een kerk gebonden doch politiek-afzijdig evangelie wordt hooggehouden, Als ik wel ben ingelicht, bent u van plan wel belijdenis en kerkorde ter sprake te brengen, maar niet te huilen van politiek-evangelische woede. Wee!' de kans dat wel 'Here, Here' wordt geroepen, maar dat wij niet geholpen worden om de wil van God te doen'. In welke hij hij bij die woorden ‘politiek-evangelische woede' denkt blijkt uit het vervolg: 'Ik heb met de gemeente – Gereformeerd/Hervormd - eerbiedig Ulrike Meinhof herdacht, maar u zweeg pijnlijk over haar en ilk vond geen stembekrachtiging van u.. '. Ik heb in de naam van God verkondigd dat Hij er gekleurd op staat in Rhodesië en in Zuid-Afrika;dat Hij communist is in ltalië; dat Hij katholiek is in Ierland; dat Hij Allah wil heten in Libanon, maar ik kreeg geen ruggensteun door ondubbelzinnige uitspraken van uwentwege.' Verder komen (natuurlijk) nog ter sprake: de levering van kernreactoren aan Zuid-Afrika; de 'beroepsverboden' in Duitsland ; soortgelijke verschijnselen aan de V.U.; de fabriek voor atoomafval, die de Duitsers vlak bij onze grenzen willen bouwen in het Hümmlinggebied.
Aan het slot van de brief schrijft;hij: 'Hoe u uw tijd ruilt verdoen, als u rustig voortgaat met bedisselingen over geloof en leven der gemeenten.
Uw belijdenis kan ik' bij voorbaat niet luchten en uw kerkorde zal ik van meet af niet lusten'.
Tenslotte geef ik nog enkele aanhalingen uit de geref.-herv. kerkelijke herdenking van Ulrike Meinhof:
'Je bent - hoe dan ook gehangen
in de buurt van Jezus.
Op gehoorafstand.
En wat het dan ook
moge betekenen,
misschien
heb je gehoord:
'Heden met mij
in het paradijs?'
Al hebben we
wat moeite met het oor,
en al willen we
je niet perse
annexeren
als één van ons,
we willen proberen
bij jóu te horen,
zoals we zijn van Jezus...'
Kort commentaar
Toen deze documenten op mijn tafel belanden heb ik ze met grote verbazing en met toenemende ontsteltenis gelezen, M'n eerste reactie was: wat een grenzeloze zekerheid en arrogantie!
Ds Groeneboer weet blijkbaar precies wat God vandaag van ons vraagt. Er is geen spoor van twijfel. 'In de naam van God' heeft hij verkondigd ....
M'n tweede reactie: wat een angstwekkende eel1iZijid~eid! God staat blijkbaar alleen maar - maar dan ook helemaal! - aan de kant van een bepaalde politieke visie en van de mensen die deze visie propageren.
M'n derde reactie: wat een verbazingwekkende naïviteit! Ulrike Meinhof wordt zo maar even tot een bijna 'heilige' verklaard. Ze hangt 'op gehoorafstand' van Jezus. Het is blijkbaar al voldoende dat je een revolutionair terrorist bent om het Koninkrijk Gods binnen te mogen gaan. Waar haalt ds Groeneboer dit 'evangelie’ vandaan? Wie geeft hem de opdracht om 'in naam van God' déze boodschap te brengen? Hij kan ze onmogelijk van Jezus zelf hebben, want Jezus, die we alleen uit de evangeliën kennen, spreekt heel anders.
Het Koninkrijk dat Jezus predikte is heel wat anders dan wat ds Groeneboer vanaf de kansel in Haarlem verkondjgt. Ik vraag me af, of hij wel ooit het woord van Jezus tot Pilatus heeft gelezen: "Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld; indien mijn Koninkrijk van deze wereld geweest was, zouden mijn dienaars gestreden hebben, opdat ik niet aan de Joden zou worden overgeleverd; nu echter is mijn Koninkrijk niet van deze wereld' (Joh. 18: 36).
Blijkbaar doet ds Groeneboer dit alles in Haarlem-Oost in het kader van 'samen op weg'. Blijkbaar moet het volgens hem zo en wordt dit in Haarlem-Oost aanvaard door Hervormden en Gereformeerden. Hoe dat kan is mij een raadsel. Dit mag dan 'samen op weg' heten, maar vraag waarhéén het gaat! Het is m.i. 'samen de mist in', waarbij de zon van het evangelie dat Jezus en zijn apostelen verkondigd hebben verdwijnt.' achter de dampen van een nieuw politiek wetticisme, dat Jezus en zijn Koninkrijk, zonder zelfs met de ogen te knipperen, annexeert.
Deze en soortgelijke prediking heeft tot achtergrond een of andere neo-marxistische filosofie.
Of de predikers zich daarvan bewust zijn of niet.
Het is daarom meer dan ooit nodig dat allen die in die christelijke wereldleiding hebben te geven zich daarvan grondig op de hoogte stellen.
Geest uit de afgrond Er werd onlangs in het meer dan honderdduizend abonnees hebbende, door veel "progressieve" christenen gelezen wordende, opiniërend weekblad "Vrij Nederland"
een carboon afgedrukt zo intens vulgair, weerzinwekkend, schofterig en - wat erger is - godslasterlijk, dat daar geen woorden voor zijn.
Prof. Runia schreef er over dat hij de prent voor geen geld ter wereld zou wilen laten afdrukken.
Zelfs een beschrijving is nauwelijks mogelijk. Hij wil er toch wel iets van zeggen. En dat is: dit:
Ik citeer Michel van der Plas uit Elsevier's Magazine. "De prent stelt het interieur voor van een kloosterkapel. Rechts, dominerend in het beeld, schrijdt een non, die meer dan duidelijk hoogzwanger is. Links op de achtergrond staalt een groot kruisbeeld, met een crucifix zodanig uitgebeeld, dat niet eens meér gesuggereerd wordt hoe de kloosterzuster tot haar huidige staat van verwachting gekomen is". Er staat verder niets bij. Geen woord ter verklaring.
Alleen maar de tekening. Terecht schrijft Van der Plas: Eerst ben je met domheid geslagen. Dan ga je je afvragen: zou er toch niet een diepere mening achter zitten?
Maar die wordt nergens zichtbaar.
Er is dan ook maar één conclusie mogelijk: de tekenaar heeft welbewust willen beledigen. Want natuurlijk weet hij wel wie Christus voor de christenen, is. Natuurlijk weet hij wel, dat Hij voor hen de door God gezonden verlosser is. Toch maakte hij deze tekening- En de redactie publiceert deze tekening, De verantwoordelijkheid ligt dan ook duidelijk bij de hele redactie van Vrij Nederland. Dit is zelfs geen ordinaire scheldpartij meer. Het gebeurt in het leven nog wel eens dat mensen, als ze geen argumenten meer hebben, gaan schelden. Maar dit gaat oneindig veel dieper. Dit is pure haat tegen het christendom, die zich uit in een onvervalste godlastering. Want niet alleen bedoelt deze prent christenen te beledigen, maar ze keert zich tegen Jezus Christus zelf. Het is die Christus aan het kruis (!) die hier op grenzeloze wijze bespot wordt.
Onwillekeurig moot ik hier denken aan de woorden uit de brief aan de Hebreeën; waar gesproken wordt van hen die niet meer tot bekering te brengen zijn, ,omdat ze wat hun betreft de Zoon van God opnieuw kruisigen en tot een bespotting maken' (6: 6).
Deze prent wordt door de redactie van Vrij Nederland ronder enig commentaar gepubliceerd. Daarmee wordt ze tegelijk tot een symptoom.
We weten nu wat we uit een bepaalde hoek van de Nederlandse pers te verwachten hebben, Er is geen camouflage meer. De messen worden getrokken. Als me ooit duidelijk is geworden is dat het zgn. "christelijke westen" voorgoed tot het verleden behoort, dan is het wel na het zien van deze cartoon. We moeten ons als christenen er maar voor klaar maken, dat we een tijd tegemoet gaan waarin de tegenstellingen onverhuld zichtbaar worden.
Vandaag is het in verband met de abortus. Morgen kan het de euthanasie zijn. Overmorgen het christelijk onderwijs, enz. enz. De tijd van bet "christelijke westen" is voorgoed' voorbij, De Iaatste weken heb ik noga[ eens geschreven over de apocalyptiek. !Ik heb o.a, gezegd, dat je dit soort literatuur niet moet lezen, alsof het een letterlijke profetie is van wat er gebeuren zal. Het geeft flitsen, die de werkelijkheid telkens weer van een andere kant belichten. Met andere woorden, ook al is de apocalyptiek niet Ietterlijk te nemen, ze geert wel degelijk een belichting van de werkelijkheid.
In dit kader is m'n cartoon een apocalyptisch teken. De geest uit de afgrond legt even zijn vermomming af en komt zonder enige camouflage naar voren. Hij spaart niets en niemand. Maar zijn grote vijand is en blijft Jezus Christus. Opnieuw hangt hij Hem aan het kruis! Opnieuw maakt hij Hem tot een bespotting. Heus, het gaat niet in die eerste plaats tegen ons christenen. Het gaat tegen onze Heer. Maar wie deze Heer liefheeft wordt daarmee zelf ook tot in het diepst van zijn wezen getroffen.
Michel van der Plas eindigt zijn artikel dan ook zo: “Met deze tekenen is een steen door mijn ruit gegooid. En hij heeft me nog geraakt ook". Inderdaad!
Wat "Vrij Nederland" presteerde herinnert sterk aan de vunze Nazikrant "Der Stürmer" van Julius Streicher, waarop op een soortgelijk niveau de Joden werden mishandeld.
Maar... Jezus was ook een Jood!