Het "Ikon"
1976-11-05
In het Friesch Dagblad vond ik het volgende artikel over het “Ikon", de “stichting" waarover ik reeds meermalen heb geschreven. Het is goed de eerste alinea's nauwkeurig te lezen. Daaruit kan men zien dat de kerken een onvoorstelbaar belangrijke arbeid uit handen hebben gegeven. En wel aan een soevereine stichting.- Jaargang 20
- nummer 43
En uit het vervolg kan men opmaken wat daaruit geworden is!
In art. 16 van de Omroepwet staat: "Onze minister kan zendtijd toewijzen aan kerkgenootschappen voor het doen van kerkelijke uitzendingen. De kerkgenootschappen.
waaraan zendtijd is toegewezen hebben de bevoegdheid de verzorging van hun uitzendingen op te dragen.
hetzij aan een Stichting. hetzij aan een omroeporganisatie. hetzij aan een door het in het leven geroepen orgaan". Bij het eerste televisiebesluit was het de bedoeling van de regering de kerken zendtijd te geven voor het uitzenden van kerkdiensten. Maar dat is later ruimer gemaakt en het werd kerkelijke uitzendingen.
Het behoefden dus niet speciaal kerkdiensten te zijn; er kwam een ruimere mogelijkheid.
Verschillende protestantse kerken hebben daarom de IKON in het leven geroepen.
die gemachtigd is deze kerkelijke uitzendingen te verzorgen. .
Er zijn kijkers en luisteraars. die de IKON nogal links vinden. Met name in de politieke zin. Is dat zo? Het is nuttig; te lezen. wat de directeur van de IKON-tv daarover heeft verteld in de Nieuwe Linie van 13 oktober. Dan weet men. hoe de leiding daar zelf over denkt.
Hier volgt. wat deze directeur. dominee Wim Koole, daarover heeft meegedeeld.
Hij beschouwt de IKON. die in opdracht van de kerken moet zorgen voor kerkelijke uitzendingen. als de tegenpool van de EO. Wij citeren nu de Nieuwe Linie.
De Evangelische Omroep en de Interkerkelijke Omroep Nederland: beide zijn geschoeid op religieuze achtergronden.
Toch zijn het elkaars tegenpolen. Wim Koole, nadenkende blik in de verte: "De EO heeft zich gemeld als tegenpool . van wat er al was. De EO is in hoge mate een herhaling van al bekende. het duizend maal gezegde, het vertrouwde.
het behoudende en van alles dat al onherroepelijk vaststaat. De IKON gaat vanuit een heel andere levensbeschouwing te werk.
Wij proberen openingen te zoeken naar verbetering en verandering. We luisteren kritisch mee. De kerk heeft een grote invloed gehad en er is een teruggang geweest. Maar in de lijn van de IKON zie ik duidelijk perspectief. Wij tonen een actieve maatschappelijke betrokkenheid tegenover bijvoorbeeld Latijns-Amerika en bij verzetsstromingen in Zuid-
Oost Azië. In de hele wereld zijn stromingen waar we bij aansluiten. Maar de EO kent een onwankelbaar geloof. Daaruit spreekt een politieke behoudenheid.
een versmalling en een speculatie op angst". In welke politieke richting denkt de IKON?
Koole: "We zijn als omroep politiek onafhankelijk.
We hebben geen officiële relatie met partijen. We hebben een socialistische lijn van de PPR en de PvdA. Dat betekent niet dat we Den Uyl niet hard zullen aanpakken als dat nodig is.
Kruisinga van de CHU hebben we ook over de rol van Tolman in Zuid-Afrika ondervraagd".
Wim Koole over de samenklontering van de drie christelijke partijen tot het CDA: ..Ik zie het als een christelijke mammoet met geen echte mentale eenheid. De vorming ervan vind ik politiek opportunisme. Ik kan er ook geen enkele oecumenische eenheid in ontdekken".
In een interview met NRC Handelsblad heeft hij eens beweerd dat de IKON in haar beleid uitgaat van een bestaande twijfel aan het geloof. Maar wordt die twijfel daardoor juist niet vergroot? Wim Koole, heftig gebarend: “Ja. dat is het nu juist. Twijfel is een heel serieus aspect van het geloof. Enkele jaren geleden ontstond er een rel omdat wij een televisiespel hadden uitgezonden - Zoon des Mensen - waarin Jezus twijfelde. Dat kon gewoon niet. Maar juist door de twijfel bespreekbaar te maken ontstaat er geloof'.
In het verleden is meermalen spanning ontstaan tussen de IKON en de synodes.
Een "kerkelijk Dennendalconflict" - met als inzet de rubriek Kenmerk. leek niet uitgesloten. Wim Koole over die periode en de huidige relatie: "De IKON heeft de grote mate van zelfstandigheid en vrijheid van nu moeten bevechten. Er zijn enorm veel discussies geweest rond die vrijheid. We zijn ook vaak ter verantwoording geroepen door de synodes.
Soms was die kritiek ook wel terecht. Het is onmogelijk om die veelkleurigheid van meningen binnen de synodes naar voren te brengen. Zo kon ons een gebrek aan objectiviteit verweten worden. Maar ja. wat is objectiviteit? We zijn geen stel ongelovigen in het Gooi. We volgen alleen de kerken kritisch. We zijn nu in een rustiger vaarwater gekomen.
Er is bij de synodes een afwachtende houding ontstaan. We werken nu samen in een veel opener en meer ontspannen klimaat. Het is gewoon een proces geweest".
Een paar dagen na de publicatie van het bestaande artikel schreef F.D. het volgende:
In theorie en principieel is het denkbaar, dat de directeur van de IKON-tv, ds Koole in De Nieuwe Linie een ander verhaal had gehouden. dan hetgeen wij eergister publiceerden.
Dat hij niet gezegd zou hebben: de IKON is de tegenpool van de EO, maar: de IKON en de EO gaan er beide van uit, evenals de NCRV trouwens ook. dat wij maar één boodschap hebben te brengen, onverkort, naar waarheid en met blijdschap: de boodschap van Jezus.
Christus, de Heiland der wereld. Dat staat centraal. bij hen en bij ons. En ondanks alle verschil in aanpak is er dus een diepere eenheid.
Dat hij niet gezegd zou hebben: wij zijn socialistisch, in de geest van de PPR en de PvdA, en wij veroordelen het CDA als opportunistisch. maar dat hij gezegd zou hebben: wij belijden en dragen uit,dat het evangelie van Jezus Christus het richtsnoer moet zijn voor 't politieke handelen en daarom zijn wij blij. dat het CDA met dezelfde boodschap komt, en bij alle twijfels en kritiek. die ook wij hebben op het CDA. vinden wij het toch een zegen. dat in Nederland politieke partijen voorop stellen. dat zij zich willen richten naar het Woord van God. Wij zeggen: in theorie en principieel zou dat denkbaar zijn. dat de IKON. sprekende en handelende in opdracht van de kerken, dit zou hebben gezegd. Maar wij geven toe. gelet op dé personen en de praktijk en de ervaring van jaren. is het ondenkbaar.
Door onnadenkendheid? - verdeeldheid? - lamlendigheid? - onverschilligheid? - opzettelijkheid? - onmacht? - hebben de kerken enorme kansen volledig uit handen gegeven. En oorzaak zijn geworden dat door radio en televisie een volkomen verkleurd beeld van haar wordt gegeven.
P.S. Mij werd meegedeeld. in reactie op het artikel van vorige week, dat SGP, GPV en RPF hier en daar plaatselijk goed samenwerken.