Maakbaarheid
2012-07-28
Zijn we het maakbaarheidsdenken van het modernisme voorbij? In onze postmoderne cultuur kijken we neer op het modernisme met zijn rationalisme, optimisme en idealisme.- Jaargang 56
- nummer 15
Wij weten beter. Het modernisme heeft ons niet gebracht wat we dachten.
De revoluties verslonden hun eigen kinderen, of het nu om de studentenopstanden in Parijs ging of om boerenopstanden in Latijns-Amerika. De gedroomde samenlevingen gingen in rook op. De verzorgingsstaat, die we zo zorgvuldig geconstrueerd hadden, brokkelt af. Geen mensen en geld genoeg om hem in stand te houden. We moeten onze verwachtingen bijstellen. We kunnen niet alles wat we willen.
Ook ons denken is eindiger dan we dachten. Dus relativisme en pluralisme maken opgang. Alle wegen leiden naar Utopia, dat achter de horizon verdwenen is. We leven nu, en zijn in ons land best tevreden met ons lot.
‘Waarom is de burger boos?’ vroeg Maarten van Rossum zich af in een lezenswaardig boekje. De boze burger in ons land is een tevreden burger, de ellende komt uit Brussel, of van de islam.
Maakbaarheid op persoonlijk niveau is nog steeds springlevend, al staat het onder druk van de economische crisis.
Grotere verbanden moeten wijken voor overzichtelijke persoonlijke relaties. Small is beautiful again!
Zit ik ernaast, als ik beweer dat ons denken over de kerk mede gevormd wordt door deze ontwikkeling?
Het warekerkdenken in onze kringen kwam op onder leiding van K. Schilder, een door en door modern man (G. Harinck). Natuurlijk was alles genade, geen twijfel aan! Maar de eigen verantwoordelijkheid voor de kerk was er niet minder. Met behulp van Schrift en belijdenis konden we de Heer der kerk navolgen en de kerk bouwen naar de geopenbaarde en beleden normen.
Een soort kerkelijk maakbaarheidsmodel!
Het heeft ons een kerkscheuring gebracht. De kerk is niet maakbaar. Van de weeromstuit houden we het op de plaatselijke gemeente met alle liturgische en confessionele variëteit die dat met zich mee kan brengen.
We zijn bezig met netwerken op lokaal niveau, over kerkgrenzen heen. Missionair gemeente-zijn is het trefwoord vandaag.
Geen kwaad woord erover! Het past echter precies in onze postmoderne tijd.