Theologie of theo-logica
1983-09-09
De bekende ds H. G. Abma uit Putten, die als medewerker aan het "Gereformeerd Weekblad"uitgave J. Bout en Zn te Huirenverbonden is, schrijft elke week zijn "kolommetjes". In die rubriek plaatst hij vaak bijzonder interessante kanttekeningen bij allerlei gegevens en gebeurtenissen. Onder bovenstaand opschrift bracht hij o.a. het volgende te berde: - Jaargang 27
- nummer 33
Bederf van het beste is het ergste. Wat zie je vaak gebeuren. Dat zogenaamde theologen - nog bij lange na niet droog achter hun horende oren - met een tekst weglopen en uit die tekst allerlei logische conclusies trekken. Bijvoorbeeld de tekst uit Johannes3: tenzij iemand niet geboren wordt; of Joh. 6: tenzij de Vader hem trekke; of Joh. 15: Gij hebt Mij niet, maar Ik heb u uitverkoren. Uit al deze en dergelijke teksten trekken zij heel logische conclusies.
Er is geen speld tussen te krij-, gen. Kon dat maar. Eén lusje en binnen de kortste keren hebben wij het vernuftig kunstwerk van de openbaring los getrokken. Pas maakte ik een typefout. Ik bedoelde het woord discussie en het kwam op papier als 'discussie.
Met dat voor in de mond klaar zittende woordje 'dus' wordt wat een onheil gebrouwen. Verkijk u ook niet op termen, gewicht van woorden en begrippen, etcetera.
Wat ik zeggen wilde is dit: Veel theologie blijkt ordinaire theo-logica. Vroom geredeneer. Het is gewis een aankomend theoloog, die theologie en theologica begint te onderscheiden.
Het is goed, dat niet alleen predikanten etc. deze woorden op zich laten inwerken, maar ook gemeenteleden. Men zegt wel eens, dat eigenlijk iedere gereformeerde als theoloog in de wieg gelegd is. Dat is aan de ene klant prachtig, maar geeft aan de andere kant vaak veel moeite. Iedereen heeft dan zo zijn eigen theologie en vraagt daarvoor de nodige ruimte.
Tevens doen velen een verwoede poging de ander te winnen voor hun theologisch standpunt. Logicistische conclusies komen dan in een ongekende hoeveelheid opdraven.
Op den duur houdt men een verwrongen Schriftgetuigenis over!
Dáártoe leidt dan een ongelimiteerd beroep op de vrijheid van exegese. Hier is het uitkijken geblazen! Want het heeft niets meer te maken met een worstelen om te verstaan wat God Zèlf in zijn Woord zegt op een bepaalde plaats en in het verband van het geheel. De eerste vraag voor hem, die zich wijdt aan de theologie, blijft: Hoe benader ik de Schrift?
Dr W. Aalders schrijft in zijn boek: "Luther en de angst van het Westen" op pag. 25: "De vulkanische, eruptieve (eruptie = uitbarsting) werking van de Schrift is geen menselijke mogelijkheid, maar louter en alleen een werking, die van haarzelf uitgaat en die door het verstand niet berekend of begrepen kan worden. De mens is daarbij geen zelfstandige partij; hij ondergaat slechts haar majesteit en kracht", En was het Luther zèlf niet, die eens opgemerkt heeft, dat je pas echt theoloog wordt door de aanvechting heen?!