Herberg (2)
1983-09-16
Ik voel, dat ik in Gorkum iets goed te maken heb. Twee weken geleden vertelde ik van een verpleegster, die in de jaren twintig daar nauwelijks als lid van de kerk welkom was. Misschien is men nu in Gorkum verlegen en beschaamd, temeer, daar mijn verhaaltje ook voor de E.O.-microfoon voorgelezen werd. Dus nu een tweede stukje over Gorkum, en weer over de "herberg", want Gorkum is geen onherbergzaam oord. In 1568 werd de herbergier van "In de blauwe Pauw" ter dood veroordeeld door de Schepenen van de stad, die zich min of meer verontschuldigden door te zeggen, dat ze hun vonnis velden op last van Alva. Wat had de herbergier, van Maeseyck, misdreven? Hij had erkend, dat hij regelmatig de hagenpreken had bezocht, die buiten de stad gehouden waren op een terrein, dat eigendom was van de graaf van Hoorne. Hij had bovendien enkele malen een predikant van de verboden religie "geloegeert", dat is geherbergd, en in zijn herberg, zo had de verklikker gerapporteerd, was ook wel eens" Vive Ie Geulx" geroepen: leve de Geuzen. Volgens Sententie van 31 augustus werd hij veroordeeld "om gerecht te worden metten zwaerde, zulkcx datter die Doot nae volcht" en al zijn bezittingen werden verbeurd verklaard ten profijte van Zijne Majesteit.- Jaargang 27
- nummer 34
Wanneer je zo'n lang vonnis weer eens leest, betracht je voor jezelf een poosje stilte om te denken aan een man, die naar het Evangelie zocht en een dienaar van het Woord gastvrij ontving en hij moest het met de dood bekopen. Als hij vrouwen kinderen had, bleven die brodeloos achter.
Nog even over die hagenpreken. Op school kreeg je de indruk, dat het uiterst geheime bijen komsten waren, maar dat zal toch niet zo geweest zijn. In Gorkum bijvoorbeeld moest het wel opvallen, als honderden mensen door de poort naar buiten gingen. Trouwens, burgemeester A. D. v. d. Heuvel ging mee. Er was iets in van wat we nu een demonstratie zouden noemen. We hoorden op school, dat de Beeldenstorm, in hetzelfde jaar, het werk was van het gepeupel en het grauw van de straat. Dat kan. Het leek wat op het "kraken" en op vernielingen.
Maar soms, als je in een buitenlandse kathedraal de schatten bezichtigen mag, al het goud en al de edelstenen, voor een waarde van miljoenen, dan ben je geneigd om te denken: Ik wilde dat er een groep binnenkwam om al die schatten te roven en uit te delen onder de armen. Dat mag je natuurlijk niet denken, maar de kerk mag ook niet rijk zijn in de wereld en duur voor de mensen.