Te Berde
1983-12-09
Vorige keer schreef ik over verhullend taalgebruik. Ik vermoed dat zo iets ook aan de orde is in onze kerken als er gezongen wordt uit het Liedboek. Vaak wordt dan een gezang opgegeven met het woord lied. Dat is onjuist.- Jaargang 27
- nummer 44
Het Liedboek voor de Kerken heeft twee delen. Het eerste deel omvat de psalmen. Het tweede deel de gezangen. Zo staat het er ook echt in. Ik denk dat de voorkeur voor het woord lied, althans onder ons, nog voortkomt uit de gezangenkwestie. Het zingen van gezangen is onder gereformeerden nooit populair geweest. Althans niet in de eredienst. En dat is niet zo vreemd.
De eerste gezangenbundel in de Hervormde Kerk waren inderdaad - sirenische minneliederen, zoals Hendrick de Cock zei. Uitermate geschikt om de gelovigen al zingend van de waarheid van het Evangelie te halen. Een van de dichters die betrokken was bij het ontstaan van het Liedboek heeft het laatst toegegeven dat De Cock gelijk had. Van die gezangen, waarvan Hendrick de Cock terecht zulk een grote afkeer had, staan er ook vrijwel geen enkele meer in het Liedboek. De geschiedenis heeft ook hem in het gelijk gesteld.
Maar als we nu het Liedboek gebruiken, in beide delen, laten we dan eerlijk zeggen dat we gezangen zingen. We hoeven door onze woordkeus de zaken niet anders voor te stellen dan ze zijn. Opvallend is overigens dat de zogenaamde progressieve basisgemeenten moeite met het Liedboek hebben. Daar raken de uitersten elkaar. De rechterflank van de gereformeerden willen van het Liedboek niets weten.
En zij die op de linkerflank van het christendom willen opereren wensen het ook niet.
Hetzelfde verschijnsel als bij het vertalen van de Bijbel. De rechterflank van de gereformeerde gezindte leest het liefst uit de Statenvertaling, maar in en rond de Amsterdamse school vertalen ze ook liever op de wijze van de Staten dan op de wijze van het Bijbelgenootschap en Groot Nieuws. Soms zijn groepen bondgenoten tot hun eigen verbazing.
En laatst was ik erg verbaasd toen ik in een christelijke gereformeerde gemeente Psalm 1 : 4 moest zingen. Het pelagiaanse pad der deugd moesten we betreden. Ik heb dat vers nooit laten zingen.