• HET CONVENT
1976-03-19
- Jaargang 20
- nummer 12
Zaterdag 6 maart is er weer een vergadering van het Convent van de Kerken (B.V.) gehouden. Ik ben daar niet geweest. Maar van verschillende - ook "gevariëerde’ - zijden vernam ik dat dit een zeer goede vergadering is geweest waarvoor men dan ook God hartelijk heeft gedankt.
In het "Reformatorisch Dagblad' werd daarvan een uitvoerig verslag gegeven. En van "bevoegde zijde" werd mij verzekerd dat het een goed verslag is.
Een enkele onjuistheid stond er in die ik hieronder zal corrigeren.
Hier volgt het verslag.
De Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt buiten verband boekten een belangrijk succes in de realisering van een geregeld kerkverband. Dat bleek op het voortgezet Convent van de buitenverbanders dat zaterdag 6 maart in de Nieuwe Kerk aan de Broederweg te Kampen gehouden werd. Opnieuw konden een tweetal artikelen v,an de ontwerpregeling van kerkelijke samenleving worden vastgesteld.
Vast staaf nu dat regionale en landelijke vergaderingen via getrapte verkiezing worden samengesteld.
Dat was al lang het grote struikelblok voor meer kerkelijke samenwerking bij de buitenverbanders.
Voor bijzondere gevallen werd een compromis-regeling vastgesteld.
De grotere eenstemmigheid weerspiegelde zich in de samenstelling van het Convent. Men kwam de afgelopen jaren steeds weer in een zogenoemd convent bijeen ter bespreking van de gemeenschappelijke belangen omdat van een klassikale of synodale indeling nog weinig sprake was.
Tijdens de op 7 februari gehouden eerste vergadering van dit Convent, samengeroepen door de kerk van: Kampen handelde men de agenda niet af. Vandaar dat voortzetting afgelopen zaterdag nodig was. Opvallend was toen echter dat al 8 regio's - vertegenwoordigende 54 kerken - aanwezig waren. Daarnaast stuurden 34 kerken afzonderlijk afgevaardigden.
Vergeleken bij het Convent Utrecht, vorig jaar, is dat een belangrijke verbetering. Toen stuurden een groter aantal afzonderlijke kerken een afvaardiging.
Bovendien lijkt het cijfer 34 ongunstiger dan het is. Een aantal kerken maakten omdat de belangrijke kwestie van de vorming van het kerk verband aan de orde was gebruik van de gelegenheid rechtstreeks af te vaardigen, Deze kerken zijn evengoed in de regio vertegenwoordigd.
Daarnaast waren er natuurlijk de kerken die in feite absoluut niet van een getrapte afvaardiging willen weten.
Meerdere vergadering
Men heeft van de ongeveer 40 artikelen die de ontwerp-regeling voor kerkelijk samenleven bevat - de buitenverbandse "kerkorde" dus - vanaf het begin een aantal artikelen eruit gelicht. Deze handelen over de wijze van samenkomsten en over de zaken die op regionale en landelijke vergaderingen behandeld dienen te worden, en over het gezag van de meerdere vergadering.
Men heeft inmiddels diverse vergadering nodig gehad - en diverse paren - om tot beslissingen te komen. Men streefde evenwel naar zo groot mogelijke eenstemmigheid.
Op de eerste vergadering van het Convent-Kampen werden de artikelen 31, 32 en 33 van het ontwerp-akkoord aangenomen, zaterdag werden de artikelen 36 en 38 - na amendering - vastgesteld.
Tevoren had het Convent-Utrecht een gemeenschappelijke praeambulle vastgesteld , waarop onbekrompen instemming met de belijdenis-geschriften werd betuigd.
Dat hield zoveel in als dat men elkaar niet op één woord zou vangen Het is immers bekend dat enkele buitenverbandse kerken bedenkingen hebben. Basis voor samenwerking was de Heillige Schrift.
Niet heersen
Het resultaat van het Convent-Kampen is om te beginnen dat men besloten heeft "als kerken van Christus" tot "eendrachtige samenwerking', waarbij men elkaar opwekt "het Woord van God te bewaren en te blijven bij de leer van de kerk naar de "Formulieren van enigheid". Men zal elkaar helpen en dienen en de gemeenschappelijke zaken samen behartigen.
Men zal niet over elkaar heersen, men zal "geduld met elkaar hebben en samen de tijd van God verwachten waarin Hij de weg duidelijk zal maken".
Er gingen zaterdag stemmen op die meenden dat deze laatste passage "mystiek" dekt. De commissie die deze behandeling van het ontwerp-akkoord voorbereidde gaf als interpretatie dat "de tijd' van God verwachten' niet betekent lijdelijk afwachten, maar bezig zijn in biddende arbeid. Dat zou kunnen gebeuren door het benoemen van een nieuwe oommissie om tot voortgang te komen in verdere regeling van het kerkelijk samenleven.
vastgesteld luidde als volgt: "De Een volgend artikel dat werd kerken komen door afgevaardigden bijleen in regionale en landelijke vergaderingen. Deze dragen geen blijvend karakter, maar zijn tijdelijk en houden op te bestaan zodra ze gesloten zijn. Zij worden samengeroepen door de kerk die de laatstgehouden vergadering daarvoor heeft aangewezen".
Plaatselijke inspraak
Het agendum van de landelijke en regionale vergaderingen, dat uit luidt een volgend artikel, wordt sluitend kerkelijke zaken bevat, door de kerken samengesteld. Hier blijikt dus opnieuw hoezeer men bij de buitenverbanders elke synodocratische opstelling wil vermijden.
Een regionale vergadering behandelt alleen wat niet door kerkeraden, een landelijke vergadering wat niet door de regionale vergadering kan worden afgehandeld en verder wat de kerken gemeenschappelijk aangaat. Aan de kerken wordt vroegtijdig meegedeeld wat tijdens de Landelijke vergadering wordt voorgelegd, zodat de plaatselijke kerken de afgevaardigden kunnen instrueren zodat ze zo hun oordeel kenbaar kunnen marken.
De buitenverbanders willen van deputaatschappen af. Dat waren teveel mensen die voor hun leven der ing. Daarom worden ingeval benoemd werden vond de vergatoch nadere studie op een bepaald onderwerp of rapportering nodig is commissies benoemd die door de regionale of landelijke vergadering met een opdracht worden belast, De commissie gaat rechtstreeks - in tegenstelling tot wat bij de diverse kerkgemeenschappen gebruikelijk is - aan de kerken rapporteren. Dus waar normaal nu de synode een commissie van voorbehandeling instelt voor beoordeling van het deputatenrapport, fungeren nu de plaatselijke kerken als "commissie van beoordeling". Zij worden veel meer in het landelijk gebeuren betrokken.
Kernpunt bij dit laatste artikel is dat de landelijke vergadering géén beslissing kan nemen over zaken die niet eerst bij de kerken geweest zijn. Ze moeten uit de kerken opkomen. Anderzijds wordt hierin ook uitgedrukt dat de Landelijke vergadering zich zal ont- over politieke zaken of maatschap houden van herderlijke brieven over politieke zaken of maatschappijstructuren enz.
Ongetwijfeld zal hierbij een probleem kunnen ontstaan. Zo nodigde bijvoorbeeld de Gereformeerde Oecumenische Synode de buitenverbanders als waarnemer uit - namens de niet-blanke Dopperkerk van Zuid-Afrika voor de eerstvolgende synode in Kaapstad. Verder nodigden Christian Reformed Churches in Canada en Noord-Amerika een commissie van de buitenverbanders uit om tot samenspreking te komen.
Deze zaken komen niet uit de kerken op en zullen toch op de een of andere wijze behandeld worden. Er is immers ook een commissie tot samenspreking met Apart is verder nog eens -in een de Chr. Geref. Kerken. artikel vastgelegd dat zowel regionale als landelijke vergaderingen een overeenstemming nastreven in de besluiten, zonder stemming.
Dat laatste is slechts een noodmiddel.
Afvaardiging
Wat betreft de getrapte afvaardiging, vastgesteld werd - en dat is voor de buitenverbanders een besluit in een al jarenlang bestaande impasse - dat naar de regionale vergadering twee afgevaardigden van de kerken worden gestuurd, Deze ("classicale ') vergaderingen worden als regel ten minste twee keer per jaar gehouden.
De voorzitter - dat kan ook een ouderlang zijn - moet telkens van een andere kerk afkomstig zijn. Iedere regionale vergadering stuurt vier afgevaardigden naar de landelijke vergadering. Van die vier man moet ieder "zo mogelijk" - aanvankelijk stonden die twee woorden er niet - uit een andere plaatselijke kerk komen.
Wat is nu het compromis voor die kerken die eigenlijk tegen getrapte verkiezingen zijn vanwege een mogelijke overheersing van een synodale vergadering? Dat is ook dering kan ook in een haar voor vastgelegd.
Een landelijke verga gelegde zaak een voorlopig oordeel geven. In dat geval wordt zij voor 6 maanden geschorst. Dat gebeurt indien ten minste 12 kerken de wens daartoe vooraf kenbaar maakten aan de roepende kerk of indien 8 afgevaardigden zich hiervoor ter vergadering hebben uitgesproken.
Zo'n voortgezette landelijke vergadering is samengesteld uit de door de afzonderlijke kerken gestuurde afgevaardigden, één per kerk. De afgevaardigden van de regionale vergaderingen hebben zitting als adviserend lid.
Gezag
Deze artikelen zijn van eminent belang voor de buitenverbanders.
Niet behandeld zijn echter nog een vijftal artikelen over de aard en bevoegdheid van de regionale en landelijke vergaderingen. Dat was de oorzaak van een aantal onthoudingen bij de stemming over de vastgestelde artikelen, zaterdag.
Deze mensen gaven als reden dat ze nog niet wisten in welk kader de vergadering zou gaan besluiten, met welk gezag. Totdat de nog vast te stellen artikelen worden behandeld, hanteert men stilzwijgend in voorkomende tuchtgevallen de DKO. De tegenstemmers, zeven of acht in getal, willen misschien nog wel naar een regionale vergadering afvaardigen, maar niet naar de landelijke.
Als de laatste 5 artikelen zijn vastgesteld, zullen de overige 30 artikelen van het ontwerp-accoord wel geen overwegende moeilijkheden meer verschaffen.
Vaststelling van de volgende vijf artikelen zal waarschijnlijk echter pas over twee jaar plaatshebben.
Op 3 april wordt de volgende voortgezette vergadering gehouden.
Dan komen aan de orde het rapport van de oommissie samenspreking met Chr. Geref. Kerken.
Verder de theologische opleiding.
Momenteel adviseert men de theologie-studenten naar Apeldoorn te gaan. Daarvan wordt evenwel spaarzaam gebruik gemaakt. Dan zal waarschijnlijk begin mei nog een vierde vergadering gehouden worden, waarop een commissie haar instructie zal krijgen voor het werk aan de ontwerpregeling.
Bij dit alles streeft men er naar in de toekomst de plaatselijke kerken dusdanig in te schakelen, dat maandenlange zittingen niet nodig zijn.
Wat de conferentie betreft het volgende: In het verslag staat dat in die door een vorig Convent opgestelde praembule wordt gesproken van een onbekrompen instemming betuigen met de belijdenisgeschriften.
Wat zoveel inhield dat men elkaar niet op één woord zou vangen.
Deze dingen werden wel in de discussie genoemd maar staan niet zo in die praeambule. In die praeambule staat wat anders.
Ik geef dat weer, ook in verband met een verkeerde voorstelling van zaken - en zelfs ook laster! - die omtrent deze kerken wordt verbreid.
Hier volgt de bewuste passage van de praeambule: "Zoals sedert de dagen van de Reformatie in de zestiende eeuw de eenheid van de kerken allereerst en ten diepste bestond in hetzelfde geloof, in de gehoorzaamheid aan het Woord van God en in de gemeenschappelijke belijdenis, zo willen de gereformeerde kerken in Nederland. die in haar vergadering bijeen zijn, elkaar opnieuw beloven - zich gevend eerst aan de Here en daarna aan elkaar zich aan het Woord van God en aan de belijdenis van de kerk van alle eeuwen houden.
Zij verklaren in dat belijden van de Waarheid van de Heilige Schrift, zoals in de formulieren van enigheid is uitgedrukt, haar eenheid en grond voor haar samengaan te vinden.
Zij beloven ook elkaar bij te staan in de strijd voor de Naam en Eer van de Here, zich voegend naar het Schriftuurlijk onderwijs voor een geordend kerkelijk samenleven, opdat zij ook in de in,richting van het kerkelijk leven de wegen ven het verbond van de HEERE mogen houden, niet in tirannieke eenheidsdwang, maar in de vrijheid van Christus, in de eenheid van de Geest van God,die samenbindt in gehoorzaamheid aan Zijn gebod, in liefde tot God en de naaste.
Zo begeren zo ook in deze dingen als één in Christus naar buiten op te treden met de bede, dat alle in belijdenis en leven waarlijk gereformeerde kerken en allen die de Here vrezen en zijn getuigenissen kennen (ps. 119 : 79) zich met hen voegen tot één gemeenschap, één van zin, één van gevoelen (1 Oor. 1: 1-10) door de Geest van onze God."
P.S. In verband met een tekort aan plaatsruimte volgt het slotartikel over "Gezangen" in een volgend nummer.
(ongecorrigeerd)