VAKANTIE-VARIA
1978-07-07
Er is altijd wel enige correspondentie met trouwe lezers. Dat "enige" in de betekenis van enige gezangen - maar ook in de waarde van: het is enig om correspondentie met het moederland te onderhouden. Die enige correspondentie is nodig en voldoende. Nodig om aan het werk te blijven, om aangemoedigd en gecorrigeerd te worden. Voldoende om inspiratie te ontvangen, zonder overladen te worden met de plicht tot antwoorden en verklaren. Want we willen wel schrijven als dat mag - maar of brieven, of artikelen. Niet allebei.- Jaargang 22
- nummer 27
Vandaag dan enige correspondentie in de openbaarheid, op de valreep van uw vakantie. Ons artikel "Twaalf dagen na kerstfeest" werd beloond met leuke reacties. Iemand meende dat hier wel een boek over te schrijven zou zijn. Een ander wees erop, dat de patrijs in de pereboom een Brits symbool van liefde zou zijn; ook bij bepaalde gelegenheden gebruikt wordt. We gaan dat voor u onderzoeken. - Naar aanleiding van het bekroonde Keltische lied "Geef mij je hand" vroeg een jonge lezeres ons de grammofoonplaat te sturen. Haar briefpapier was met een moedig christelijk symbool gesierd; fijn, dat dit kan tegenwoordig. Je ziet hier massa's jongeren met een kruis aan de hals lopen. - Het artikel "Wandschilderingen", dat mede een wandschildering van Haarlem's Waalse Kerk noemde, werd de volgende zondag aan de deur van genoemde kerk aan alle kerkgangers uitgereikt. - Een goede vriend belde op en zei ons, dat in korte tijd drie artikelen in andere bladen waren overgenomen. Leuk, dat Opbouw ook buiten "onze kring" welwillend gelezen wordt. ~ Op de artikelen omtrent een "Gereformeerd Kerkboek" volgde een veelbelovend stilzwijgen. De eindredacteur van Organist en Eredienst was er blij mee, schreef hij. En een oudere predikant schreef ons een aanvulling ter informatie.
Hij wees op het slotartikel, terzake van de melodie van J. E. Voet's berijming van ons Credo. We hadden gezegd dat theologen en muzikanten ons in de dertiger jaren hadden geraden naar ds A. H. v. Minnen te kijken, als we de schepper van de onbenullige wijs zochten. Dat was al veel meer dan de binnenverbandse deputaten loslieten; die zetten de anonieme wijs op rekening van deputaten-1933 en Bernard Smilde schreef in 0 & E: wel, we komen al dichter bij het vuur. Maar dat was waarschijnlijk nog niet juist. Want de predikant schreef ons nu: "Mogelijk kan ik u uit de droom helpen. Prof. dr T. Hoekstra, zelf een van de deputaten, heeft indertijd op college Liturgiek met ons als studenten de besluiten besproken, die ten aanzien van de liturgie op de generale synode van Middelburg, 1933, genomen zijn. Bij die gelegenheid deelde hij mee, dat de tweede berijming van de 12 artikelen een nieuwe melodie ontving, gemaakt door de heer Ph. Zalsman uit Kampen. Ik neem aan, dat deze mededeling juist is. In de hoop, u met deze informatie van dienst te zijn geweest, verblijf ik ... "
Waarvan we dankbaar nota nemen. Geen geheim zo groot of het komt vroeg of laat aan het licht. De melodie, welke de voorreformatorische wijs van het Credo uit 1523 vermocht te verdringen, was dus geen Westlands product - maar een Kamper ui.
Iemand toonde zijn enthousiasme over verschillende besprekingen van gezangen uit het nieuwe Liedboek. Hij verzocht ons, een aantal daarvan te bundelen en opnieuw uit te geven. - Het artikelen "Zilveren Randen" kwam ongelukkig als "Zilveren Banden" uit de zetmachine. Zilveren banden zijn financiële verplichtingen, een minder aangename zaak. Maar zilveren randen wijzen op onverwachte lichtpunten in moeilijke zaken. En zou u dan niet aan het bestaan van zetduiveltjes gaan geloven? - Een vriend schreef ons: "over het algemeen kan ik je artikelen zeer waarderen.
Ben het er meestal ook mee eens. Natuurlijk niet altijd. Hoe zou dat kunnen, als ik het soms ook met mezelf niet eens ben?"
Een van onze abonné's belt zo nu en dan een half uurtje op. Jawel, internationale telefoon, van huis tot huis. En altijd interessant, altijd over ons blad. Hij stuurde dr Ouweneels boek "De ark in de branding": toe, schrijf er eens over. Hetgeen intussen gedaan is. Vroeg ook naar litteratuur over de Loch Ness monsters! Tussen haakjes: de vrouw van een onzer collega's uit Fort William zag bij ons een reeks boeken over Loch Ness staan. Ze vloog er op af: "jij gelooft toch aan de monsters van Loch Ness, nietwaar? Heerlijk, ik ben er zeker van dat ze bestaan".
Een enthousiaste lezer was onlangs bezig, Schotland in de lengte, breedte en diepte te onderzoeken. Maakte er zich niet van af. We hadden twee gesprekken met hem en zijn vrouw. Ze. kwamen net van de tuinen van Findhorn in de Cairngorms; waar een kleine mensenkolonie dicht bij de natuur leeft en daar wonderen beleeft, die wij cultuurmensen niet meer verstaan. Misschien komen we er straks wel op terug. Intussen maakte het echtpaar wel uitgerekend een kerkdienst in Dalmally mee en was daar gelukkig in.
Een collegiaal echtpaar uit Soest dat, hoewel van Schotse oorsprong, dit land nooit gezien had, kwam een weekje logeren; zo zien ook wij nog eens wat van dit schone land. En dan zijn er de bezoekers zowel als de aankomers. Met of zonder voorbericht. Altijd gezellig, altijd leerzaam.
Een zuster uit onze thuisgemeente, die ons heerlijke leven wondergoed aanvoelde. Een bevriend echtpaar uit Kampen, dat bezig was Schotland met Engeland te vergelijken. Onbegonnen werk eigenlijk. Een paar, dat meende in Noorwegen Europa's paradijs te hebben gevonden, maar zijn mening bezig was te herzien. Zeer terecht overigens. Een jong paar uit Sliedrecht, dat trachtte in drie weken Schotland per fiets af te doen. Ze zullen nog wel eens moeten terugkomen. Een vriend uit de buurt van Amsterdam, die op verzoek een weekje bleef: kostelijke gesprekken, avond aan avond; heerlijke tochten, bijna dag aan dag.
Andere bezoekers zijn nog te wachten. We houden contact met het moederland en trachten toch ook ons eigen programma af te werken. Want luieren is er nog niet bij. Dat laatste zeiden we vorige maand, toen we een dagje te Amsterdam bij onze hoogste bazen waren genodigd. Ze wilden weten, hoe gepensioneerden hun tijd omkrijgen. "Voorheen gemiddeld zes uur per dag te weinig - tegenwoordig nog steeds zes uur per etmaal te kort, maar op een prettiger manier", zeiden we.
Ja, het leven is kort. En kostelijk. Er is veel te beleven, veel te denken, veel te doen dat nog af moet als het mag. De rust van dit land brengt iets van bezonkenheid mee, afstandelijkheid heet dat tegenwoordig, geeft een klimaat waarin prettig gewerkt kan worden. De grote problemen krijgen minder vat op je. De oplossingen liggen dichter bij dan je zou denken. En overal is de Heere, onze Heer, onze Heiland. Groot in de aangrijpende Ratuur, zeer te prijzen in zijn watervallen en gebergten, liefelijk in zijn groene heuvels, teer in zijn kleuren. Genadig en barmhartig is onze God, meer dan we denken.
Tenslotte nog - want dat wilt u weten - het grote probleem van de Nederlandse speculatie met Schotse gronden. In een Nederlandse krant stond de kop "Schotland is te koop". Voor de televisie hier werd een program gewijd aan de miljonairs, die een 20e eeuwse Highland Clearance voltrekken: dat wil zeggen Schotland aan de arme bewoners onttrekken, zoals dat in de 19de eeuw door andere geschiedde. Goed, dat is wat overtrokken; er werd politieke munt uit geslagen. Maar het doet afschuwelijk aan, wanneer je voor BBC 1 een vaderlandse krant te zien krijgt met de kop "Schotland is te koop". Want de Schotten hóuden van hun land!
Men vroeg ons herhaaldelijk naar onze mening over deze dingen. Die mag u gerust weten. We zeiden dan: de kopers van Schots onroerend goed komen uit twee verschillende milieu's. De eerste soort is verliefd op dit schone land, net als jullie, en willen daar graag een plekje van hebben om er gelukkig te zijn. Ze doen jullie geen schade, brengen de gewenste harde deviezen in, betalen hier inkomstenbelasting, genieten van wat hier overvloedig aan natuurschoon voorhanden is en zetten wederkerig graag hun schouders onder de samenlevingsproblemen. De tweede soort is verliefd op geld. Die koopt inderdaad jullie gronden voor 9 pond per acre en verkoopt ze een jaar later voor 120 pond. Terwijl daarvan geen vermogensaanwasbelasting (hier 30%) kan worden geëist, aangezien de betrokken speculanten in Tunis, in Liechtenstein of op de Kanaaleilanden zitten. Wel proberen ze dubbel te verdienen, door jullie vol te spuiten met vakantiewoningen, razende motorbootjes en de rottige rest.
Dat antwoord wordt aanvaard. Want inderdaad, zeggen de Schotten, zijn ook in Amsterdam veel huizen, zelfs hele straten, in Britse handen overgegaan.
De Nederlandse kunsthandel is volledig en geruisloos in handen van Sotheby en Chris tie gekomen. Er zijn Britse banken gevestigd, tot dienst van de Britse ondernemers in Nederland. De Arabische oliesheiks kopen in London hele straten op. Zulke dingen moet je van elkaar kunnen hebben, als je internationaal samenwerkt.
Maar het is een landsbelang van eerste grootte, om voor je eigen natuurschoon in te staan. Aan de grenzen van ons district staan borden met: Keep Argyll Tidy, houdt Argyll netjes. Daarom hebben we diverse Schotten geraden, eens naar Spanje's Oost- en Zuidkust te gaan kijken, wanneer ze weten willen hoe je een natuurrijk land kunt vernielen. En de bevolking hier wordt er zich van bewust: dat hun land, een paradijselijk eiland in een zeer grote en vreselijke cultuurwoestijn, te goed is om aan massatoerisme te worden verkwanseld. Laat staan aan gokkers!
Zo. Dat waren wat loslopende gedachten, die vandaag toch gespuid mochten worden. U zult nu wel met vakantie gaan? Dan blijven we een paar weken uit de aether. Veel genoegen gewenst en een behouden thuiskomst.
Geniet van dit schone leven, al de dagen uws ijdelen levens, met de vrouw van uw jeugd, zei de Prediker.