Amnesty International
1978-08-11
N.a.v. het artikel "De geest en achtergronden van Amnesty International" door J. G. van der Land in Opbouw van 9 juni 1978 graag het volgende.- Jaargang 22
- nummer 29
De ondergetekenden zijn van mening, dat de Vereniging Amnesty International nog steeds ten volle de steun van christenen verdient.
Wij geloven dat aan deze vereniging en daarmee aan de zaak van de wereldwijde verdediging van de mensenrechten, onrecht wordt gedaan door de scheve voorstelling van zaken die in het genoemde artikel wordt gegeven. Vandaar deze poging tot rechtzetting.
Over de doelstellingen van Amnesty International (AI.) kunnen de lezers van Opbouw het best zelf oordelen aan de hand van een citaat uit artikel 4 van de Statuten van Amnesty International, Afdeling Nederland : Doel is, met aanwending van daarvoor passende middelen, op te komen tegen schending van deze mensenrechten (d.w.z. zoals geformuleerd in de Universele Verklaring van de rechten van de mens, vastgesteld in de algemene vergadering van de Verenigde Naties op 10 december 1948) door:
a. zonder rekening te houden met politieke overwegingen te werken voor de invrijheidstelling van, en hulpverlening aan personen, die in strijd met voornoemde bepalingen worden gevangen gezet of gehouden, in hun bewegingsvrijheid beperkt of anderszins onderworpen aan fysieke dwang of vrijheidsbeperking wegens hun politieke, godsdienstige of andere overtuiging naar eer en geweten aanhangen, of wegens hun afkomst naar ras, huidskleur of taal, mits zij geen geweld hebben gebruikt of gepropageerd;
b. het zich met alle geëigende middelen verzetten tegen detentie zonder berechting binnen redelijke termijn van ieder, die op enige onder a. genoemde grond of anderszins wegens politieke redenen in hechtenis is genomen, en tegen elke berechtingsprocedure ten aanzien van zodanige in hechtenis genomen personen, welke niet voldoet aan erkende normen ter verzekering van een eerlijke berechting;
c. het zich met alle geëigende middelen verzetten tegen het opleggen en toedienen van doodstraffen, foltering of andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing van gevangenen of andere in hechtenis genomen dan wel in hun vrijheid beperkte personen, ongeacht of zij geweld hebben gebruikt of gepropageerd.
Dhr. Van der Land stipt deze doelstelling wel aan in kol.
1 .van zijn artikel, maar geeft in feite slechts zijn eigen interpretatie, door o.a. t.a.v. geweldgebruikers van "uitzonderingen"
te spreken; A.I. vindt, o.i. terecht, dat ook zij die geweld hebben gebruikt of gepropageerd, recht hebben op een eerlijk proces en een menselijke behandeling.
AI. probeert deze doeleinden o.m. als volgt te verwezenlijken:
- via plaatselijke adoptiegroepen;
-via individuele leden, die brieven schrijven aan gevangenen of autoriteiten;
- door het oprichten van plaatselijke werkgroepen; deze geven informatie over het werk van AI. en voeren akties.
De werkwijze van de adoptiegroepen geeft een goede illustratie van de in art. 4 van de Statuten genoemde doelen: Zo'n adoptiegroep bestaat uit plm. 10 personen, die gezamenlijk 2 of 3 gevangenen "verzorgen". Hun werkzaamheden bestaan uit:
- het schrijven van brieven aan de gevangenen en hun familieleden: morele steun;
-het schrijven van brieven naar de desbetreffende autoriteiten;
-het kontakt opnemen met organisaties en personen die eventueel nadere informatie over de gevangenen kunnen geven, of kunnen bemiddelen bij het doorsturen van brieven of geld naar de gevangenen of hun familieleden;
- het mobiliseren van publiciteitsmedia en organisaties (ook kerken) in ons eigen land.
Van belang is, dat de 2 of 3 gevangenen per adoptiegroep altijd behoren tot landen met uiteenlopende ideologieën: dit is mede bedoeld als waarborg voor de politieke onafhankelijkheid van AI.
Gevangenen die vanwege hun overtuiging vast zitten en geen geweld hebben gebruikt of gepropageerd, kunnen zonder meer door een adoptiegroep worden geadopteerd.
Gevangenen waarvan het niet zeker is of zij wel of niet geweld hebben gebruikt of gepropageerd, kunnen eveneens door een adoptiegroep worden opgenomen. De groep doet dan onderzoek naar het gebruik van geweld, waarna de gevangene alsnog geadopteerd kan worden; men spreekt van “investigation cases".
Uit alles blijkt een zeer zorgvuldige werkwijze.
Internationaal treedt AI. onder meer op door waarnemers naar processen te sturen, en door zelf een onderzoek in et stellen in landen, waar men misstanden vermoedt.
Ook hierbij gaat men omzichtig te werk. Indien een rapport over wantoestanden wordt opgesteld, wordt dit eerst aan de regering in kwestie gestuurd; pas als deze niet of onvoldoende reageert, wordt tot publikatie overgegaan.
AI. is op zijn qui vive tegen bedrog.
Een citaat uit een artikel uit de Volkskrant van 14 juni 1978 over een onderzoek Vim AI. in Noord-Ierland: "Het team van de onderzoekers van Amnesty wist, dat de I.R.A in sommige gevallen om propagandaredenen verdachten aanspoorde te klagen over mishandeling. Bij het onderzoek werden inderdaad gevallen aangetroffen waarbij de beschuldiging niet gerechtvaardigd leek. Ook werd bevestigd dat in enkele gevallen verdachten zichzelf verwond hadden. Volgens Amnesty gebeurde dit meestal om van het verhoor af te komen, niet om de politie in een kwaad daglicht te stellen. Anderzijds is het niet waarschijnlijk, aldus mr. Korff, dat iemand zelf zijn trommelvliezen doorsteekt". In dit geval onderzocht men zowel katholieken als protestanten.
Het is hier niet de plaats om op de beschuldigingen van de heer Van der Land gedetailleerd in te gaan.
Alleen dit: het zal een ieder duidelijk zijn, dat een organisatie als AI. balanceert op het scherp van de snede, en slechts met moeite, wijsheid en vindingrijkheid zijn politieke onafhankelijkheid kan handhaven.
Immers, elke beschuldiging van de overtreding van mensenrechten komt hard aan en wordt door de desbetreffende regering en haar sympathisanten als een politieke beschuldiging opgevat; men lal dan de neiging hebben AI. gemakshalve in te delen bij het kamp van de politieke tegenstanders.
Voor Zuid-Afrika en haar sympathisanten is AI. rood, door regeringen van Oostbloklanden of door dogmatische marxisten wordt AI. spoedig als westers-kapitalistisch gezien; door derde wereldlanden als kolonialistisch.
Ook in het artikel van de heer Van der Land zien wij zo'n bepaalde keuze. Het wekt namelijk op z'n minst twijfels dat hij twee-en-halve kolom nodig heeft voor een bespreking van de Zuid-Afrika aktie, die hij een voorbeeld van een ontwikkeling naar links noemt. De heer Van der Land lijdt hier aan dezelfde eenzijdigheid die hij Amnesty verwijt. Ook gaat hij uit van een bepaalde politieke overtuiging ten aanzien van de taak van de overheid, waarvan de juistheid hier niet ter discussie staat, maar die er voor AI. eenvoudig niet toe doet: AI. komt op voor de slachtoffers van elke politieke ideologie, desnoods ook van de onze.
Tenslotte dit: juist als christenen steunen wij van harte het werk van AI. Het moge waar zijn, zoals Van der Land opmerkt, dat AI. en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens zich niet op een christelijke grondslag stellen.
Maar: als christenen hebben we er weet van, dat wij mensen allen naar Gods beeld en gelijkenis zijn.
geschapen. Dat houdt in een erkenning van de waarde van elk mensenleven. Daarom is protest tegen onderdrukking van mensen, van welk geloof en in welke situatie ook, geboden. De overheid is dienares Gods en heeft tot taak gerechtigheid te doen op aarde; daarom is het onze taak, een overheid die deze gerechtigheid ten onder houdt, op haar tekortkomingen te wijzen. Christenen hebben die taak maar al te vaak verwaarloosd; Amnesty vervult ze. Vandaar onze hartelijke instemming met het werk van deze organisatie. (Het adres is: Amnesty International, 3e Hugo de Grootstraat 7, Amsterdam, tel. 020-847905).
Tineke en Henk Algra, Den Helder;
Marianne en Herman Amelink, Amsterdam;
Herry en Geert Booy, Heiloo;
Adrie Bos, Amsterdam;
Hanneke en Peter Buikerna, A'dam;
Nel en Koen Goudriaan, A'dam;
Jan Jansen, Amstelveen;
Mariette en Harm Knoop, A'dam;
Joop Verburg, A'dam;
Anneke en Hans Vos, A'dam.