Wat is gereformeerd?
1978-09-22
Als je aan jongelui vraagt waarom ze gereformeerd zijn en wat dat gereformeerd-zijn nu eigenlijk betekent, weten ze met die vraag over het algemeen geen raad.- Jaargang 22
- nummer 35
Als je dezelfde vraag aan ouderen stelt, komt er méér uit. Zij verbinden gereformeerd-zijn o.a. met belijdenisschriften, tucht, kerkorde, kerkverband.
Als je op het eiland Texel vraagt naar het kerkgebouw van de gereformeerden loop je goede kans bij de "gereformeerde gemeente" terecht te komen, maar als je in Zaltbommel diezelfde vraag stelt, wordt je regelrecht verwezen naar "Het Anker", waar de synodaal-gereformeerden zondags bijeenkomen.
Wat is gereformeerd?
Die vraag is niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Velen interesseren zich er ook niet meer voor en dat is ook wel te begrijpen. Er is in naam van het "gereformeerde" veel onrecht bedreven, met een beroep op het "gereformeerde" kerkrecht zijn de gelovigen uiteengejaagd.
Het woord "gereformeerd" heeft niet altijd zo'n goede klank.
Ik moet bij dit woord altijd denken aan Romeinen 12. Daar staat in vers 2 dat we niet gelijkvormig moeten worden aan deze wereld, maar moeten worden hervormd door de vernieuwing van ons denken.
We moeten worden her-vormd, worden ge-reformeerd.
En volgens Paulus houdt dat in dat ons denken moet worden vernieuwd en het is duidelijk dat die vernieuwing moet komen van God en Zijn Woord.
Hervormd of gereformeerd worden, hervormd of gereformeerd zijn, betekent eigenlijk heel eenvoudig dit, dat we leven bij Gods Woord en ons ook daadwerkelijk door dat Woord laten leiden.
Daarom spreken we van de Hervorming, de Reformatie van de zestiende eeuw.
Daarom noemden de afgescheidenen zich in de vorige eeuw gereformeerden, daarom is er na de Vrijmaking van ruim dertig jaar geleden steeds op gewezen dat vrijmaking betekende terugkeer naar Gods Woord zonder allerlei menselijke verhalen daaromheen.
We zijn gereformeerden, hervormden, mensen met een andere visie op de dingen.
Een jongen zei laatst tegen me: "Je kunt toch ook wel gewoon zeggen dat je christen bent, dat is toch voldoende".
Daar zit wat in, daar zit zelfs véél in, want de gelovigen van de eerste gemeente na de Pinksterdag werden christenen genoemd. Ook Zondag 12 van de Heidelbergse Catechismus spreekt over ons christenzijn en wat dat inhoudt. En straks, als de Here Jezus terugkomt, zullen we beoordeeld worden op ons christenzijn.
Dan zal het er op aankomen of we Zijn Naam hebben beleden, of we ons zelf tot een levend dankoffer hebben geofferd, of we werkelijk tegen onze zonden hebben gestreden.
Gereformeerd-zijn is, als het goed is, niet anders dan christelijk-zijn.
Je hervormen, je reformeren betekent dat je je opnieuw plaatst onder het christelijk gebod.
En telkens wanneer in de geschiedenis van de kerk een stuk wereldgelijkvormigheid naar voren kwam, iets dat kwam te staan tussen God en de gelovigen,was hervorming, reformatie nodig. In de zestiende eeuw b.v. ging het ten diepste om de vraag of je je christelijk geloof nog wel kwijt kon in de rooms-katholieke kerk.
'k Ben bang dat het woord "gereformeerd" in de loop der jaren een andere betekenis heeft gekregen, zoiets als christelijk plus nog wat.
'k Ben ook bang dat het "gereformeerd zijn" op die manier een eigen leven is gaan leiden en is gaan functioneren op een manier die - ik zeg het met schroom - doet denken aan het "iets er bij" van de judaïsten tegen wie Paulus zich keert in de brief aan de Galaten. Dat hoeft niet, maar het gevaar is levensgroot aanwezig, ook vandaag nog.
Er wordt wel eens gezegd: die man of die dominé is niet gereformeerd.
Wat betekent zo'n oordeel, betekent dat ook dat hij niet christelijk is of is hij dát wel? Moeten "gereformeerd"
en "christelijk" elkaar niet dekken?
Of kán dat: christelijk zijn en niet gereformeerd zijn?
Ik vraag maar omdat ik er mee zit, ook als ik let op allerlei discussies onder ons.
Ik wil graag gereformeerd zijn, ook zo heten: een stuk kerkgeschiedenis waar jezelf bij betrokken bent geweest laat zich niet verloochenen.
Maar betekent dat nu dat ik over allerlei aktuele zaken (b.v. kerkverband en kerkorde, functionering belijdenisschriften en gebruik kerkelijke formulieren) zus of zó moet denken?
Is dat de voorwaarde?
Als dat zo is, laat me dán maar gewoon christelijk zijn. Ook als christen kun je het goede in al die aktuele zaken waarderen.
Er wordt van ons gevraagd een christelijke visie. Vanuit een levend geloof.