Het boek Prediker (2)
1975-01-24
In het geheel van de Schrift openbaring - Jaargang 19
- nummer 4
Buiten het licht van Gods openbaring is al het gebeuren in de wereld en het schepselenleven vreemd en raadselachtig en enkel maar teleurstellend.
Wie zonder God en zonder hoop in de wereld leeft, hij mag nog zo ingespannen wenken, nog zoveel wijsheid najagen en wetenschap vergaren, rijkdommen vermeerderen, genot nastreven; maar het einde is de dood. de onherroepelijke dood. Want wij gaan allen naar het graf en keren weder tot het stof.
Inderdaad zegt de Prediker: zó is het. Hij wordt niet moe om het nu eens van deze, dan weer van de andere kant te laten zien.
Maar daarom is de strekking van zijn prediking, de zin en bedoeling van zijn breed betoog, zijn hoorders en lezers in te scherpen: Vreest toch de HERE! Dient toch de HERE! Hoort naar zijn woord en leeft in het Verbond.
Zijn boek, in het geheel van de Schriftopenbaring gelezen, houdt ons voor: Luistert toch naar de boodschap van Gods genade en verzoening. Gelooft toch in de Heer Jezus Christus.
Het leven is niet ijdel in de Heer
Al noemt de Prediker de naam van Jezus Christus niet en getuigt hij niet rechtstreeks van genade en verlossing. wat hij met het respect van de HERE bedoelt is: de erkenning dat de HERE regeert.
Dat Hij heel dit gebroken en teleurstellende leven draagt en in stand houdt en alles heenstuurt naar de verlossing en vernieuwing tot de vrijheid der heerlijkheid van de kinderen Gods.
Gods raad zal bestaan en Hij zal al zijn welbehagen doen. Dat welbehagen is in Jezus Christus een genadig welbehagen. Deze wereld ligt onder de vloek van de zonden: -dorens en distels, smart en verdriet. Heel het leven ligt in gebrokenheid. Alles is aan de vergankelijkheid onderworpen. Maar Gods genade, ons in Christus ten volle geopenbaard, zal deze aarde van haar vloek en verderf en gebrokenheid verlossen.
Dát geloof is het dat ons leven doet, ons boven de ijdelheid uitheft, ons leven weer zin en betekenis geeft en het als een gave van God uit Zijn hand ontvangen doet.
Dát bedoelt de Prediker ons te zeggen:' Ziet uw leven als een gave van God. Dat is uw deel en geniet er van. Want het licht is zoet en het is voor de ogen goed om de zon te aanschouwen.
Verstaat zo uw taak en levensroeping.
Niet ijdel in de Heer! Zo krijgt uw werk weer waarde, uw bezit weer inhoud en kan er blijdschap in uw leven zijn.
Het waarschuwend karakter van Prediker
Wie eenmaal de strekking van het boek Prediker heeft leren verstaan, heeft ook oog gekregen voor het waarschuwend karakter van het boek, Prediker wil ons met klem van argumenten voorhouden.
om toch niet in plaats van God onszelf en de wereld te gaan dienen, want dat is ijdelheid.
Het is dezelfde boodschap, die eeuwen later de apostel Johannes in één van zijn brieven de gemeente van de Heer op het hart bindt: 'Heb de goddeloze wereld niet lief, noch wat ze te bieden heeft. Als iemand de wereld liefheeft laat hij zich niet leiden door de liefde van de Vader. Want alles wat er in de wereld te koop is, alles wat onze lusten opwekt of ons oog bekoort. alle bedrieglijke van het geld, het komt niet van de Vader, maar van de wereld.
En de wereld zal voorbijgaan met alles wat ze te bieden heeft; maar wie doet wat God wil blijft altijd bestaan'.
De wijsheid die in Prediker aan het woord is horen we uit de mond van de Heer Jezus, onze opperste Wijsheid: 'Wat zou het een mens helpen, als hij de wereld (vult u zelf maar in: wijsheid, eer, macht, aanzien, vermogen, genot, enz.) zou winnen en zijn leven erbij zou verliezen?" De hele wereld winnen, maar buiten God en zonder Christus: IJdelheid der ijdelheden! Alles is ijdelheid!
Geen kniesoor
Hij, die de dingen bezit als de bezitter, dus om het bezit, hij ondergaat de bittere teleurstelling, dat hij op eenmaal alles aan anderen moet overlaten. Maar hij die de dingen bezit als een gunst en geschenk van de HERE en in dienst van zijn hemelse Vader, hij kan het ook op Gods tijd weer loslaten, omdat hij weet van een loon dat groot is in de hemelen.
Ons moeizaam werken, los van het Verbond, kan afmattend, eentonig en moedbenemend zijn.
Maar in de Héér verricht, als geroepene, schenkt het vreugde en voldoening.
Weet, dat de HERE God is; Hij heeft ons gemaakt en Hem behoren wij toe, Zijn volk en de schapen, die Hij weidt. Vandaar de opwekking van de Prediker: 'Verheug u, 0 jongeling, in uw jeugd en uw hart zij vrolijk in uw jongelingsjaren'.
Een kind van God is geen kniesoor, geen sombere figuur. Hij mag volgen de lust van zijn hart en wat zijn ogen aanschouwen. Hij mag de HERE dienen met blijdschap.
Hij mag het leven genieten met de huisvrouw van zijn jeugd.
Hij mag zijn brood eten met vreugde en zijn wijn drinken met een vrolijk hart. Alleen - en daar wijst de Prediker met nadruk op - vergeet nooit, dat ge van heel uw leven verantwoording schuldig zijt.
Ook hier weer de eenheid van het Oude en Nieuwe Testament.
Wat Prediker aan -het eind ons voorhoudt: Denk er wel om dat God elke daad zal doen komen in het gericht, klinkt na in de woorden van Paulus, als hij zegt: 'Want we zullen allemaal voor de rechterstoel van Christus moeten verschijnen, waar ieder krijgt wat hem toekomt voor wat hij in dit leven gedaan heeft. goed of kwaad'.
Het hart der religie
Het boek Prediker staat midden in onze Bijbel. En het thema: IJdelheid der ijdelheden! raakt rechtstreeks het hart der religie.
Religie is de band aan God. Het is de band des Verbonds. Het is onze levensverbondenheid met de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, door de band van geloof en liefde, van aanbidding en gehoorzaamheid.
Zonder die band des Verbonds, zonder en buiten en tegen God, is alles in onze ogen en voor onze ervaring het toppunt van ijdelheid.
Maar in het Verbond geeft de HERE ons een inzicht in Zijn raad en regering aller dingen en ontvangen we licht over de duisternissen van het leven.
Dan zien we hoe alles zin en betekenis heeft. Dan zien we iets van de zinvolheid van schepping en verlossing, van natuur en historie, van onze taak en roeping in onze Heer en Heiland. Dan gaan we verstaan dat onze arbeid niet ijdel is. Dat de geschiedenis van deze wereld geen doelloze kringloop van gebeurtenissen is. Maar dat alles uitloopt op de vernieuwing van hemel en aarde. God éénmaal alles en in allen!