SUBSIDIES
1974-08-16
Officiëel staat vast, dat momenteel een op de vijf werkers gesubsidieerd wordt uit een of ander sociaal. fonds. En de overheidsverwachting luidt, dat deze verhouding eerlang 1 : 4 zal worden. Bent u die ene? Of hoort u nog bij die vier anderen? Hoe het zij - deze toestand moet toch wel zorgwekkend heten en ons tot nadenken stemmen.- Jaargang 18
- nummer 29
Want niet het cijfer is het meest zorgwekkend -- maar de "trend", de beweging. Straks kan het ook 1 : 3 worden immers. Niemand garandeert, dat het niet een keer 1 op 2 zal worden. Maar dan heeft - laten we het eerbiedig hopen - de wal het schip gekeerd.
De Heiland leerde ons bidden om ons dagelijks brood. Onze nooddruft - dat is wat wij nodig hebben om ons leven nuttig te besteden.
In het huwelijksformulier is sprake van "getrouwen naarstig arbeiden in ons Goddelijk beroep" (= van God gegeven beroep). En: "met God en met ere een gezin onderhouden". En: "daarenboven iets te hebben om weg te geven voor de nooddruftige".
Daarmee zijn we al in een tweede hoofdstuk: de naaste komt in het zicht. Het derde hoofdstuk zou mogen heten: als mijn gezin en mijn naaste genoeg hebben ener blijft wat over, dan komt er enige luxe!
Immers dan kun je speelgoed voor je kinderen kopen, je vrouw een bloemetje meebrengen; zelf durft het gezinshoofd duivenmelker of lid van een kegelclub te worden, Is het overschot nog niet uitgeput, dan kan je gezin zich een buitenlands reisje veroorloven, dan kan de huisvrouw een bont jasje kopen, vaderman een karretje of een zwemabonnement. En gaan de wensen van de kinderen, aangestoken door ons aller welvaart, bepaalde kanten uit - dan zoeken ze zelf wel de middelen als u ze even helpt.
Maar zelfs in kerkelijke kringen is doorgedrongen: dat de mens "rechten" heeft. Een christen-arbeider "hoeft het niet minder te hebben" dan zijn rode collega's, zal hij zeggen. En een christen-arbeider zonder werk heeft "recht" op een werkloosheidsuitkering. Is hij ziek, dan heeft hij "wettelijk recht" op 80% loon, maar substantieel recht op de volle honderd procent. En voelt hij zich niet zo fit, groeit de tegenzin tegen de sleur, komen de gebreken opzetten - dan "laat men zich afkeuren."
Ook dat kan. Er zijn zoveel oncontroleerbare verschijnselen, die een arts de moed benemen om goed te keuren, dat de kans op een afkeuring er "dik genoeg inzit", zoals dat heet. Bovendien: waar betaal je nu je premies voor?
Op het punt van de sociale voorzieningen (ontworpen in tijden, waarin een gezin dreigde onder te gaan wanneer het onheil van ziekte, arbeidsongeschiktheid, oudendag of werkloosheid op zijn weg kwam) op het punt van de sociale voorzieningen bestaat thans een overdaad. die de andere kant is uitgezwaaid. Al weer enige jaren geleden schreef een grote bank in haar jaarverslag, dat onze overheid door haar overdadige voorzieningen een kunstmatige werklozenstand opbouwde. De "sociaal-bewogenen" onthouden deze volzin als voorbeeld van kapitalistisch egoïsme. Maar de harde cijfers liegen er niet om. De ziekmeldingen op maandag zijn, zo zegt CBS, een veelvoud van de ziekmeldingen op vrijdag. Denkt u eens mee over de oorzaken daarvan?
“Jéugdlonen zijn diefstal", las ik onlangs bij station Utrecht. Meteen vibreerde iets bij mij: de leugen kan soms zo brutaal worden, dat ze de waarheid benadert! Want wat zijn jeugdlonen? Gegarandeerde minimumlonen voor de jongste werkers. In plaats van leergeld te betalen, tijdens hun scholing voor een winstgevende baan (zo iets is toch denkbaar? Vroeger wel), "verdienen" ze meteen al wat. En niet zo'n klein beetje. Want de onlangs gelegaliseerde jeugdlonen liggen hoger dan hetgeen de jeugd op grond van de economische wet van vraag-en-aanbod bereid was te aanvaarden!
Maar nu moet die jeugd een dag per week vrij hebben voor "aanvullend onderwijs". Lees: moet rood bijgekleurd worden. Vandaag moet die jeugd al twéé dagen vrij hebben voor vormingsonderwijs: de rede kleur blijkt niet voldoende wasecht te zijn in èen gezond werkmilieu.
En nu kunt u voor de televisie horen, in overheidszendtijd (dat is op kosten van u, waarde lezer, en van u, lieve lezeres) dat kinderen elkaar wijs maken: "krijg je die lesdagen niet eens doorbetaald? Moet je eens met je chef over spreken!"
Vandaar die gekalkte leugen: jeugdloon is diefstal. Vermoedelijk bedoelde die kalkende profeet: diefstal aan de jeugd, die twee dagen van loon verstaken blijft. Maar daarachter zit de tweede betekenis: diefstal aan de werkgever, die jong personeel in 3 dagen moet bijbrengen, datgene waarfi dagen voor stond en die bovendien een mooie kans heeft, voor 5 dagen "werken" te betalen, inclusief nog de zorg om alle sociale vergiftiging te neutraliseren.
En achter die twee betekenissen zit de derde zin (die de kalkkwast al helemáál niet zal hebben bedoeld): diefstal door de overheid, die met de haar toebetrouwde middelen op onwijze manier omspringt. Begrijpt u, dat een werkgever zich vandaag drie maal bedenkt, voor hij nog jong personeel in dienst neemt?
Want het werkwoord "subsidie" wordt vandaag in alle tijden en wijzen vervoegd. In een welvaartstijd, als nooit in de westerse wereld is beleefd, wordt het jaarlijks begrotingstekort hoger dan ooit en is letterlijk voor áldes subsidie te krijgen ... op kosten van onze kleinkinderen.
Wie kinderen heeft kan kinderbijslag krijgen. Wie een huis koopt kan in veel gevallen een premie krijgen en zeker aftrek van zijn rentelast op zijn inkomensaangifte. Kerkhouw wordt algemeen door de overheid gesubsidieerd. De scholen zijn al vijftig jaar staatseigendom; de leus "de school aan de ouders" staat onder glas. Geen vereniging, geen sportveld, geen zwembad, bejaardentocht, of jeugdhonk - of er is subsidie voor geregeld. Het departement van CRM heeft jaren achtereen miljoenen uitgegeven, om toerisme naar de vrije natuur te lokken om de natuur zogezegd te ontsluiten; en gaat thans opnieuw miljoenen uitgeven om wegen op te breken, rasters en rustgebieden aan te leggen, wildreservaten te maken, om toch iets van de vertrapte natuur voor het nageslacht te bewaren.
Een kapper of andere middenstander kan zich "laten saneren" en als hij niet al te onhandig is kan hij zijn zaakje nog binnenshuis voortzetten ook. Een bouwvakker aan uw huis laten werken, overdag, wordt te duur. Maar u kunt hem 's avonds of 's zaterdags krijgen, Omdat het verschil tussen bruto en netto inkomen te groot is geworden komt de wal in het zicht, die ieder schip keert. Want als ieder er naar streeft, zo veel mogelijk te trekken en zo weinig mogelijk af te dragen, raken de fondsen op. Onze grootouders zeiden: waar afgaat en niet bijkomt houdt alles op.
Dan kunnen arbeidsongeschikten niet meer rekenen op bijstand. Dan wordt gehuichelde ziekte kostbaarder dan werken. Dan ben je blij, te mogen werken zo lang de krachten reiken. Dan is er alleen ziekteverzuim voor de werkelijke zieken. Dan leren we de kinderen weer, dat er tien centen in een dubbeltje gaan. En laten we hopen, dat er dan christelijke huisvaders zijn, bereid en in staat om hun gezin met God en met ere te onderhouden en bovendien kans zien iets weg te leggen voor de armen. Dan kan onze diaconie weer functioneren. Dan kunnen we allen het achtste gebod weer in zoverre vervullen: dat we getrouwen naarstig arbeiden in ons Goddelijk beroep, opdat wij de nooddruftigen mogen helpen.
Ons land is wel in de voorhoede van deze sociale ontwikkeling, maar staat geenszins alleen. Een vriendelijk lezer uit Canada zond ons een krantenknipsel, dat de toestand aldaar enigszins tekent. We hebben het voor u getracht te vertalen.
"Subsidies vormen nu de voornaamste federale activiteit. We hebben subsidies voor jong en oud, voor kunstenaars, voor spoorwegen, voor goudmijnen. We hebben subsidies voor huismoeders thuis en voor
vrijwilligers in de vreemde. We hebben subsidies voor veehouders, om die aan de gang te houden. Vleeseters kunnen subsidie krijgen om hen aan het eten te houden. Oliemaatschappijen krijgen indirecte subsidies uit de belastingen. De parlementsleden krijgen subsidies om hun onkosten goed te maken. De posterijen women gesubsidieerd vanwege haar verliezen en wij subsidiëren de radio vanwege haar cultuur. De melkproducenten staan in de rij voor subsidie en wij subsidiëren de zaken, om werkgelegenheid te helpen scheppen.
De Subsidie-afdeling van het Departement van Financiën is zo belangr ijk, dat ik gisteren in Ottawa een onderhoud aanvroeg met de Adjunct-Controleur van de Federale Subsidie-Aanvragen, de heer J. P. Baargeld.
"Wat kan ik voor u doen?", vroeg Baargeld toen ik binnenkwam. Aan de muur hing een rode spreuk: "Zaliger te geven dan te ontvangen."
Zijn bureau was volgestapeld met subsidie-aanvragen. Twee àmbtenaren waren bezig, de post te openen.
"Ik vraag me af of ik in aanmerking kom voor een subsidie", zei ik hem. "Ik heb financieel nadeel geleden buiten mijn schuld".
“Kom aan, vertel op", zei Baargeld bemoedigend.
"Ik kreeg een brief van een krant, die vroeger mijn artikelen kocht", zei ik. "Die krant zegt, dat zij vanwege de hoge exploitatiekosten niet langer van mijn diensten gebruik kan maken".
"Neem toch een formulier", stelde Baargeld voor. "Hoewel - eigenlijk lijkt het probleem verder te gaan dan speciaal uw geval. Liever zouden wij de krant in kwestie subsidiëren, om haar in staat te stellen artikelen te kopen dan haar haar werkzaamheden te zien beperken."
“U zult wel veel interessante subsidie-aanvragen krijgen", meende ik, het aanvraagformulier in mijn zak stekend.
"Zeker! Hier komt vandaag een aanvraag binnen van een moteleigenaar.
Hij vraagt een subsidie, omdat de betrekkelijk zachte winter in de prairies tot gevolg heeft gehad, dat er minder boeren in januari in dit motel logeerden." "En hier nog een interessante", ging Baargeld verder. "Die is van een vrachtrijder in Manitoba. Die vraagt een subsidie vanwege de achteruitgang in zaken, die weer het gevolg is van de stijging der olieprijzen."
,.Moet u wel eens iemand teleurstellen?" vroeg ik.
"We hebben tot nu toe maar een geval gehad", antwoordde Baargeld.
"Een belachelijke aanvraag, die kregen we vorige week van een man, die beweert dat hij - van middelbare leeftijd, van gemiddeld inkomen en voortdurend werkzaam - geen gronden heeft voor subsidie, behalve dat hij subsidiebetaler is. Hij betaalt belastingen, waaruit subsidies betaald moeten worden. En nu had hij de brutaliteit ons te vragen om subsidie, teneinde hem in staat te stellen de subsidies voor anderen te blijven betalen".