Met elkaar handelen uit de Schriften
1974-09-27
- Jaargang 18
- nummer 35
Op verschillende plaatsen in het boek Handelingen komen we in de Evangeliedienst van Paulus de uitdrukking tegen, dat hij 'handelde' in de zin van: besprekingen voerde. Hij deed dat met de Joden in hun synagogen (17: 2, 17; 18: 4, 19; 19: 8); met de heidenen op de markt van Athene (17 : 7) en met de discipelen in godsdienstige samenkomsten.
Deze besprekingen zullen nu eens meer het karakter van een onderwijzing, dan meer van een dispuut en ook wel van een gedachtenwisseling hebben gedragen.
Paulus heeft het Evangelie van Jezus Christus niet enkel gebracht in de vorm van een gebonden toespraak, wat wij zouden noemen een preek, maar ook in die van een meer losse samenspreking.
Trouwens de gemeentelijke samenkomsten droegen in die tijd nog niet het strakke patroon van onze hedendaagse kerkdiensten in een traditioneel liturgisch kader.
In de samenkomsten konden de hoorders vragen stellen en opmerkingen maken. De aanwezigen konden profetieën uitspreken, gebeden doen, liederen opgeven, maaltijden houden.
Zulke pluriforme kerkdiensten kennen we zo niet meer.
We zijn gewend, al eeuwen lang, aan de éne voorgangers, de êne liturg.
Zelfs in de zogenaamde 'leerdiensten', waarin de Catechismus wordt verhandeld, mist de gemeente de gelegenheid om vragen te stellen, opmerkingen te maken en van gedachten te wisselen. Wij missen de dialoog, het onderling handelen met elkaar.
Toch is er in de kerkgemeenschap tot op de dag van vandaag toe ook altijd behoefte gebleken aan onderlinge samenspreking; het met elkaar handelen uit de Schriften (Bijbelkringen) het van gedachten wisselen over dingen die het Koninkrijk Gods aangaan (Gesprekskringen), het zoeken van alternatieve kerkdiensten naast de sinds eeuwen gebruikelijke.
In het licht van het bovenstaande behoeven we ook over dit laatste nog niet aanstonds de wenkbrauwen te fronsen.