Boekbespreking
1974-12-20
Brood in Bethlehem - Jaargang 18
- nummer 47
(zes preken over het boek Ruth)
door drs H. de Jong, geref. predikant.
Buijten en Schipperheijn, Amsterdam, 1974.
Laat ik het maar dadelijk zeggen: ik heb dit boekje met klimmende dankbaarheid achter elkaar uitgelezen. Want het is een prachtig boekje! Het begint al zo goed: "De eerstkomende tijd wil ik met u het kleine boek Ruth lezen." Preken, ècht preken, is immers niets anders dan het met de gemeente lezen van het Woord van God. Het Schriftgedeelte dat een preker tot zijn "tekst" koos moet voor hem als een schilderij worden waarover hij in verwondering is geraakt.
En zijn. taak is dan het attent maken op, het aanwijzen van de schoonheden, de diepten, de "boodschap" daarvan. Want de gemeente moet die zèlf gaan "zien", om er ten volle door gegrepen te worden en zich erover te verwonderen: "Komt, verwondert u hier, broeders!"
Wat ik ook wel wist - ik kreeg toen ik in het V.U. ziekenhuis lag elke zondag, dank zij echt "diakonale" zorg, zijn morgenpreek op een band! -: ds De Jong kàn de Heilige Schrift lezen!
Hij kent de "bijbeltalen" in de perfectie en hij kan exegetiseren! Dat is zeer belangrijk voor het goede preken, zelfs onmisbaar. Maar dat is niet genoeg!
Zelfs niet het belangrijkste. Hij verstaat ook Het Woord, dat in de tempel van de Schriftwoorden leeft; dat God door middel daarvan tot ons spreekt en dat als een geweldige, verlossende kracht tot ons komt en ons overwinnen wil. Het is een genot, en veel meer dan dat, met een man als ds De Jong méé te lezen.
Wat heeft hij zich ingeleefd in dat verrukkelijke, tegelijk ook zo diepe boekje.
Wat gaat het al lezend voor je leven.
De wonderlijke wegen van Gods heil en de reakties van de mensen daarop die er in worden geopenbaard. Tot je verbazing merk je dat zo héél het heil dat God aan de mensen schenken wil vanuit een bepaalde gezichtshoek - de "scopus"
van het boekje - in het licht komt te staan. En als vanzelf ook hoe de mensen met al hun zonden, dwaasheden, kortom heel hun zijn daarin betrokken worden. De preken zijn zo ook in de echte zin van het woord "bevindelijk" geworden. En wat bij dat lezen eveneens opvalt is dat ze zo brandend aktueel zijn. Nee, ze behoefden niet met behulp van allerlei homiletische kunstgrepen aktueel "gemaakt" te worden.
Zoals in het negatief van een foto als het in het ontwikkelingsbad wordt gelegd het beeld langzaam maar zeker zichtbaar wordt, zo licht ook de aktualiteit van dit bijbelboekje al lezend voor je op: Je "hoort" het midden in de situatie van vandaag en in relatie daarmee.
"Bij geval" las ik dit boekje nadat ik mij een paar uur had verdiept in "Der grosse Oktober", de rede (120 blz.!) die Breshnev gehouden heeft bij het gouden (??) jubileum van de Sovjet-Unie.
Als een moderne Lamech geeft hij daarin een dreunend relaas van de grootheid, de macht, het genie van de kommunistische mens en de kommunistische partij.
Een hagelbui van indrukwekkende prestaties en fantastisch grote getallen klettert al lezend op je neer - En dan op dit stille boekje. Een volkomen gedesillusioneerde oude vrouw. Twee jonge weduwen. Eén ervan wordt een vreemdeling, een "armlastige", in een vreemd land. En er is ook nog een boer die zich over die vrouw ontfermt. Daarin en daardoor werkt God nu aan het heil der mensheid! Door dat alles heen gaat de weg naar de kribbe, Golgotha, het lege graf, de hemelvaart, de jongste dag, het voltooide heil. Zó, zo alléén komt het Rijk.
Ik wil met dit alles alleen maar zeggen: mensen, koopt en leest deze preken. Geeft ze aan je jongens en meisjes. Ze zullen het lezen! Ik gaf het aan een paar jongens - geen leden van "onze" kerken -ze vonden ze prachtig!