Open en kwetsbaar
2013-01-12
Begin dit jaar belegde de vrijgemaakte Theologische Universiteit in Kampen (TUK) een congres over homoseksualiteit.- Jaargang 57
- nummer 1
Doel daarvan was om te komen tot een gezamenlijke visie op homoseksualiteit in de kerk en tot een gezamenlijke stijl van omgaan daarmee. Dat doel werd niet gehaald.
Het was ook wel erg ambitieus voor een eendaags congres over zo’n complex thema, met deelnemers met sterk uiteenlopende visies.
Inmiddels zijn de op het congres gehouden toespraken (in een uitgebreidere versie en met drie evaluerende artikelen als extra) gebundeld in het boek Open en kwetsbaar: christelijk debat over homoseksualiteit. Daarmee wil organisator en eindredacteur Ad de Bruijne, hoogleraar ethiek aan de TUK, het gesprek over homoseksualiteit in de kerk voortzetten.
Doordenking
Wat biedt Open en kwetsbaar? Hoogleraar Gerrit Glas schetst aan de hand van zijn eigen ervaringen als psychiater en de laatste stand van de wetenschap wat het is om homo te zijn en benadrukt het alomvattende karakter van de homoseksuele identiteit.
Predikant Maarten van Loon bouwt voort op zijn in 2011 verschenen boek over de vraag of homorelaties in liefde en trouw vanuit Romeinen 1 verantwoord zijn of niet. Hij neigt nog steeds naar een ontkennend antwoord op die vraag, maar stelt wel kritische vragen bij dat klassieke standpunt en dringt aan op nieuwe doordenking.
Ruard Ganzevoort waarschuwt voor valkuilen in het kerkelijke gesprek over homoseksualiteit en signaleert wat het met christelijke homo’s doet om voortdurend onderwerp van kerkelijke discussie te zijn.
Ad van der Dussen bepleit aan de hand van Luthers advies aan landgraaf Philip van Hessen een houding tegenover homo’s die gekenmerkt wordt door Gods genade én door het besef dat ook kerkelijke beleidskeuzes feilbaar zijn.
De belangrijkste uitgangspunten voor het pastoraat onder homoseksuele kerkleden worden onder woorden gebracht door de Kamper docent Peter van der Kamp: een homo moet zijn of haar levensverhaal kunnen vertellen in een ‘terreurvrije ruimte’ en dat levensverhaal moet in het licht worden gezet van Gods verhaal, waarin homo’s én hetero’s navolgers van Christus zijn.
Fokko Oldenhuis weegt de ruimte voor christenen in het publieke domein om daar hun opvattingen over homo’s en homoseksualiteit onder woorden te brengen, terwijl Marco Derks en Walter Rose – beiden christen en beiden homo, maar verschillend in hun visie op homorelaties – terugblikken op het TUK-congres.
Hartstochtelijk
In drie hoofdstukken komt eindredacteur Ad de Bruijne zelf aan het woord. Hij laat zien dat in orthodoxgereformeerde kring het klassieke standpunt – kort door de bocht: je mag het wel zijn, maar je mag het niet doen – onder druk staat. Uit een peiling blijkt dat 80 procent van de GKv-predikanten nog altijd vindt dat homo’s zich seksueel moeten onthouden, maar ook dat de helft van hen daar niet sterk van overtuigd is. Van het toepassen van kerkelijke tucht (afhouden van het avondmaal) in geval van een homorelatie blijkt steeds minder sprake. Ook in de CGK en nog sterker in de NGK is volgens De Bruijne sprake van groeiende pluraliteit inzake homorelaties.
Rode draad in zijn bijdragen aan het boek is een hartstochtelijk pleidooi om het gesprek over wat de Bijbel te zeggen heeft over homoseksualiteit en homorelaties voort te zetten. Hij wil zich niet snel en gemakkelijk neerleggen bij blijvend verschil van inzicht en agendeert diverse thema’s voor voortgezet gesprek en fundamentelere studie. En mochten christenen op dit punt van mening blijven verschillen, dan moet volgens De Bruijne de gespreksfocus zijn hoe ze in een gezamenlijke christelijke stijl met dat verschil kunnen omgaan.
Vanwege deze insteek en met het oog op de thema’s die De Bruijne voor het verdere gesprek over homo’s in de kerk agendeert, beveel ik deze goed leesbare studie van harte aan. Hij schreef een open en kwetsbaar boek waar niemand die in de gemeente van Christus bij dit gesprek betrokken is omheen kan.
De Bruijne, A. (red.) (2012), Open en kwetsbaar. Christelijk debat over homoseksualiteit.
Vuurbaak Barneveld. 150p. € 19,75.
Ad de Boer is redacteur van Opbouw en lid van de NGK Voorthuizen/ Barneveld.