Met jongeren puzzelen op de juiste keuzes
2013-01-12
We leven in een wereld waarin ontzettend veel mogelijk is. Bijna alles kan, maar niet alles kan tegelijk en niet alles is goed. Door het enorme aanbod wordt het maken van keuzes steeds noodzakelijker, maar ook moeilijker. Op de Evangelische Hogeschool (EH) worden studenten toegerust en gestimuleerd om de goede keuzes te maken. Hoe wij dat doen, heeft alles te maken met onze visie op kennis en wijsheid en het onderscheid dat wij aanbrengen tussen informatie en wijsheid. - Jaargang 57
- nummer 1
Er zijn twee soorten kennis. Er bestaat theoretische kennis waar je mensen mee kunt overtroeven, waarmee je op anderen neerkijkt en waarin je jezelf gewichtig, belangrijk en interessant vindt. In werkelijkheid ben je dan opgeblazen, wanstaltig en even potsierlijk als een Michelin-mannetje. Een speldenprik is al voldoende om je leeg te laten lopen. Het is kennis waarmee je jezelf verwijdert van anderen.
Er bestaat ook kennis die voortkomt uit het hart. Neem als voorbeeld twee geliefden. Daarbij gaat de belangstelling niet in de eerste plaats uit naar elkaars schoenmaat en dergelijke, maar gaat het veel meer om de vraag: wie ben je? Het gaat dan om de verwondering over de hartelijke verbondenheid die tussen mensen ontstaat. Kennis die het centrum heeft in het hart. Kennis om de ander mee te dienen, omdat ze liefde op het oog heeft.
Wij geloven dat de God van de Bijbel ons op deze manier kent. In Psalm 139 staat: ‘Wonder boven wonder is Hij in staat al onze gevoelens en verlangens te kennen, voordat wij ze kenbaar maken.’ Dat is geen feitelijke kennis, maar een kennen met het oog op liefhebben. In de relatie tussen God en mens gaat het om persoonlijke en door liefde gekleurde kennis. Zo kijkt Hij naar mij, mag ik omzien naar Hem en zo mag ik naar mijn medemens kijken. God kennen wil zeggen: je hart aan Hem kwijtgeraakt zijn in een leven van toewijding aan Hem.
Waan
Theoretische kennis is nodig, zonder meer. Maar deze kennis mag nooit op zichzelf staan. Kennis behoort dienstbaar te zijn aan iets hogers. Dan kom ik uit bij het begrip ‘wijsheid’. De wijsheid dient zichzelf niet. In de Bijbel wordt het begrip wijsheid regelmatig tegenover rijkdom gezet. Wijsheid verdient de voorkeur boven rijkdom en eer. Van wijsheid gaat zegen uit. Wijsheid heeft ook een relationeel aspect. Wijsheid heeft als centrum het hart. Wijsheid is meer zien dan alleen de feiten. Wijsheid is het zien van Gods werkelijkheid.
Oftewel: wijsheid is het verband kunnen leggen tussen de zichtbare en de onzichtbare werkelijkheid. Het is zo veel meer dan blijven steken bij de waan van de dag.
Natuurlijk zijn de theoretische, technische en beheersbare elementen van en in het leven belangrijk. Maar de theorie en de techniek hebben geen doel in zichzelf, ze zijn niet meer dan een begin, een startpunt. Veel belangrijker is het vermogen tot verwondering en onbevangenheid, waardoor je bijvoorbeeld kunt genieten van een adembenemende zonsondergang in plaats van deze alleen maar te benoemen als een cirrostratusbewolking op een hoogte van 8000 meter. Bij onbevangenheid gaat het niet om het beheersen maar om het beleven van de werkelijkheid. Niet om kennis over, maar om kennis aan, vanuit. In de onbevangenheid gaat het om nabijheid, intimiteit, overgave, bewondering, verwondering en heilig ontzag. Ontzag dat niets te maken heeft met angst, maar juist met geborgenheid. De vreze des Heeren is het begin der wijsheid… Deze hartelijke wijsheid hebben wij op het oog en van daaruit begeleiden wij onze jongeren op de Evangelische Hogeschool.
Eén
Er wordt heel wat geschreven over de huidige generatie jongeren. Er is geprobeerd hen te typeren. Jonge mensen zijn (algemeen gesproken) tot veel in staat, schakelen veel, doen veel tegelijk of veel snel achter elkaar. Ze schijnen sociaal heel vaardig te zijn, vol interesses, idealen, creativiteit en ‘power’.
Maar steeds meer kerken onderkennen dat als we deze jonge christenen niet goed coachen of goede raad geven, ze steeds meer verward raken en zoekende blijven of worden. Wij komen steeds vaker jongeren tegen die veel hebben meegemaakt dat hen dreigt te tekenen voor het leven. Thuis niet begrepen of zelfs bezeerd. Gepest op school. ‘Normale’ puberteits- en adolescentievragen die uitgegroeid zijn tot grote problemen in de omgang met henzelf en anderen.
Keuzedruk (waar doe ik wel of niet aan mee, wie zijn m’n echte vrienden) en belevingsdruk (ik moet me goed voelen, ik moet mijn God voelen) waaronder ze bezwijken. Veel van hen gaan hiermee het hoger onderwijs in en lopen daar vast. Of ze weten deze ‘rugzak’ te verbergen tot ergens in hun eerste baan of in hun eerste echt serieuze relatie. Dan komen de levensvragen en emoties alsnog.
In ons tutoraat proberen wij ‘langszij te komen’, vanuit de totaliteit van het bestaan. Belemmeringen en blokkades in het persoonlijke en psychische functioneren zien we niet los van het geestelijk leven. Vragen over studiehouding eneuze zien we niet los van visie op cultuur en maatschappij of Gods bestemming voor je leven.
Het leven is één. Gebrekkige studievaardigheden gaan bijvoorbeeld ook over wat de student is voorgeleefd door ouders en hoe docenten zich hebben opgesteld. En ook over karakter en persoonlijkheid, en over wat de student doet met de hem gegeven tijd en talenten.
Geweldig om dan met de student te puzzelen en de stukjes aan elkaar te leggen.
Puzzel
Dit zie je in ons Basisjaar gebeuren. Niet dat iedereen een ‘success story’ met de Heer beleeft. Er zijn ook begeleidingstrajecten waarbij loslaten moeilijk is, omdat de student nog niet klaar is en drempels niet durft te nemen of omdat bepaalde problematiek ons bereik te boven te gaat. Maar God is er wel en Hij werkt onder ons. Mooi als mensen de puzzel oplossen van hun studiekeuze op basis van meer zelfkennis en het ontdekken van kwaliteiten en interesses.
Geweldig als ze hun zelfwaardering terugvinden in de liefde van God voor hen en groeien in assertief gedrag. Heel wijs als studenten een visie krijgen op cultuur en maatschappij voordat ze het hoger onderwijs ingaan. Heerlijk als psychische nood verlicht wordt en mensen leren zich te uiten en stoppen met zichzelf pijn te doen. Wonderlijk als studenten gaan bijbellezen en bidden en verlangen naar levensvernieuwing door de Heilige Geest.
| Studiekeuze-event 2013 Op 8 maart 2013 vindt het Studiekeuze-event van de Evangelische Hogeschool plaats, een event bedoeld voor onder andere leerlingen van havo 4 en 5, vwo 5 en 6 en het mbo. Daarnaast is er een programma voor volwassenen (onder andere jeugdwerkers en –leiders). Tijdens de dag wordt er door middel van workshops en presentaties aandacht geschonken aan alle vragen rondom studiekeuze, studeren en christen-zijn. Vragen als: Hoe maak je een studiekeuze? Wat heeft je geloof te maken met kiezen? Welke talenten heb jij en welke studie past daarbij? Hoe voorkom je voortijdig stoppen in het hoger onderwijs? Het programma voor volwassenen kent workshops over onder meer begeleiding van jongeren in de adolescentiefase, een inspirerend voorbeeld zijn en Gods leiding in het leven (hoe help je jongeren Gods stem te verstaan). Workshopleiders zijn onder andere Els van Dijk (Evangelische Hogeschool) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie). |
| Wat kan ik doen? Het NGJ geeft tips. Jeugdleiders – Je kunt natuurlijk op 8 maart met een aantal jongeren naar het Studiekeuze-event van de EH gaan. Op deze dag is niet alleen iets voor jongeren te beleven, ook voor leiders. Gewoon doen. Zie www.eh.nl. Boekje – De EH heeft vorig jaar een boekje geschreven onder de titel De hunkerende generatie. Lees dat boekje eens en sluit 12 april aan bij het symposium van de EH over dit onderwerp. |