Tien trends rond jongeren in de kerk (1)
2013-01-26
Rond januari verschijnen meestal lijstjes met trends op allerlei gebied. Als NGJ willen we dit jaar de uitdaging aangaan om te kijken naar trends op het gebied van jeugd(werk) in de kerk. Welke tien bewegingen moeten we dit jaar in de gaten houden? Wat voor beweging nemen wij nu waar in de kerken en wat is daar het gevolg van? In dit nummer de eerste vijf trends.- Jaargang 57
- nummer 2
Trends beschrijven is geen toekomstvoorspelling, maar proberen sensitief te zijn voor wat er gebeurt en bedenken wat de volgende stap zou kunnen zijn. Er zijn kerken die op de muziek vooruit lopen en waarin een aantal van deze trends al zichtbaar is. Tegelijk zijn er kerken die echt nieuwe dingen zullen lezen.
Ga er eens met elkaar over in gesprek. Gebruik dit om het eens te bespreken met je jeugdraad, met de jeugdleiders, ouders, predikanten, kerkenraad, wie dan ook. Als jullie daarvoor sparringpartners nodig hebben, neem dan eens contact op met het NGJ.
Dit stuk is geschreven met een NGK-bril op. Tegelijk zullen verschillende trends ook in andere kerkverbanden zichtbaar zijn of worden.
André Maliepaard, teamleider NGJ
#10: Sociale Media
Kerken maken massaal een eigen pagina aan op Facebook
Dit wordt het jaar waarin iedere zichzelf respecterende kerk een eigen Facebook-pagina heeft aangemaakt en daar natuurlijk een Twitter-account aan koppelt. Voor sommige kerken de hoop om weer aan te sluiten bij de jongeren in hun kerk. Dan blijkt ook dat niet iedereen de kracht van deze media snapt en juist weet in te zetten. Met alleen simpel vertellen wat de volgende activiteit is, kom je er niet. Zeker niet bij jongeren.
Ook hier zullen veel kerken louter een zendende rol aannemen.
‘Zondag begint de kerk alweer gewoon om 9:30 uur.’ Zij zullen geen informatie verschaffen die het levensverhaal van jongeren ondersteunt. Daarbij kun je je afvragen of jongeren in hun profiel willen hebben staan dat ze een kerk leuk vinden, ‘liken’. De deïnstitutionalisering zorgt ervoor dat jongeren liever ‘vrienden’ zijn met inspirerende personen uit die kerk in een licht netwerk, dan met een zwaar netwerk zoals een kerk.
Nadenker Probeer eens met iemand te sparren die ‘thuis’ is in sociale media. Er is zo veel winst te halen uit het inzetten van deze media als je het op een doordachte manier doet.
NGJ Wij hebben de afgelopen jaren rondom dit thema verschillende workshops gegeven. Denk aan de jeugdleidersconferentie, diakendag of ambtdragersdag (allemaal in 2012). Rondom jeugdwerk en sociale media komen we graag eens langs.
#9: Sociale Beperking
Kerken zoeken ruimte voor kinderen met sociale beperking
Een groeiende groep kinderen worden geïndiceerd met een sociale beperking. Denk dan aan verschillende vormen van autisme en regulatiestoornissen als ADHD, ADD, ASS of PDD NOS. Steeds meer jeugdleiders zoeken hoe ze alle jongeren een plek kunnen geven in de groep, maar vinden dit niet altijd makkelijk.
In de gesprekken met ouders en jeugdraden zullen kerken op zoek gaan naar manieren hoe je alle jongeren een plek kunt blijven geven in het jeugdwerk en de kerk. Ook met grote bezuinigingen en gevolgen voor persoonsgebonden budgetten zal de vraag om ondersteuning hierin sneller gesteld worden binnen het netwerk van de kerk.
Nadenker Het gesprek aangaan met ouders is vaak al stap één van de oplossing. Zij weten als geen ander waarmee hun eigen kind geholpen is. Soms kan het al iets simpels zijn als pictogrammen op de kindernevendienst, het doorsturen van een liturgie of even extra aandacht op een kamp.
NGJ Via onze website (www.ngkjeugdwerk.nl/shareware) kun je onder de noemer ‘ondersteuning’ het document ‘Vuistregels – sociale beperking’ downloaden.
#8: Viering
Behoefte aan stilte en symboliek in vieringen
Vooral onder oudere jongeren ontstaat een behoefte aan een plek waar ze even stil kunnen staan in hun drukke leven. Alle georganiseerde vormen waar ze aan deel kunnen nemen zijn gestopt of ze nemen er niet meer aan deel. Denk aan club en catechisatie. Daarbij stappen ze vaak een nieuwe wereld binnen van studeren, werken, op jezelf wonen en overleven.
Een groeiende groep jongeren is bezig met zingevingsvragen, maar vindt weinig ruimte in hun dagelijkse ritme om hier goed over na te denken.
Een viering waarin ruimte is voor stilte en symboliek (zoals in Taizé, maar niet per se als Taizé) sluit erg aan in deze levensfase. Maar ook samen bidden of een kaars aansteken bij een gebed of voor iemand zal meer gedaan worden door jongeren.
Nadenker De achttien- tot dertigjarigen worden ook wel gezien als de vergeten groep binnen de kerk. Waar hebben zij ruimte om aan te haken?
#7: Inhoudelijk
Jonge gelukszoekers komen in de knel met de antwoorden op waarheidsvraag
We zien al een tijdje een verandering van waarheidzoekers naar gelukszoekers. Tenminste, in de maatschappij. In de kerk is de vraagstelling binnen ons onderwijs nog vaak gericht op dat wat waar is.
We zijn de tijd al lang voorbij dat er iets is als een absolute waarheid. Het postmodernisme kenmerkt zich door het creëren van je eigen waarheid. Wat voor jou waar is, hoeft niet voor mij waar te zijn. Waarheid is niet echt meer een issue.
Dat heeft met de invulling van het begrip relevantie te maken.
Wat waar is voor mij wordt wat werkt voor mij. Het gaat om functionele relevantie, niet zozeer om ethische relevantie, of iets goed of fout is. ‘Hoe kan iets dat werkt nou fout zijn?’ is de redenatie. Ethische kwesties lijken hierdoor nog verder naar de rand te worden verdrongen.
Om in gesprek te gaan met jongeren zullen we onze boodschap op een andere manier moeten insteken. Vergevingsevangelie wordt steeds meer een bevrijdingsevangelie.
Jongeren zien zichzelf steeds minder als dader (je hebt gezondigd), maar steeds vaker als slachtoffer (ik ben beschadigd en wil vrij worden van mijn angst).
Nadenker Over het algemeen communiceren kerken met jongeren nog vooral als ‘daders’. Is er ruimte om zonder de inhoud van het Evangelie geweld aan te doen de boodschap op een andere manier in te steken?
#6: Jeugdleiders
Groei van praktische jeugdleidertrainingen
De afgelopen jaren is door veel organisaties ingezet op visionaire trainingen, waarbij de visie voor relationeel werken duidelijk werd gemaakt. In het komende jaar verwacht ik vooral een behoefte aan de praktische invulling daarvan. Centraal zal de vraag staan: ‘Hoe doe je dat dan?
Want dat we relationeel moeten insteken snappen we!’ Deze vraag wordt gevoed door jeugdleiders die graag hun leiderschap relationeel willen vormgeven, maar in een (te) druk leven ontdekken dat zoiets nog niet zo eenvoudig is. Daarbij lopen jongere leiders snel tegen de vraag aan of zij wel in staat zijn op inhoud met jongeren onderweg te zijn, omdat ze uit veel (levens)vragen zelf ook nog niet zijn. Tevens zullen verschillende kerken gaan nadenken over een gedragscode, omdat in het relationeel werken ook het gevaar schuilt van relationele missers.
Nadenker Je (jeugd)leiders laten trainen is een vorm van goed zorgen voor ze. Zorgen jullie goed voor je leiders?
NGJ Wij hebben onder de titel ‘De basis voor de jeugdleider’ een nieuwe training ontwikkeld voor 2013. Nodig onze trainer eens uit om met jullie jeugdleiders aan de slag te gaan. Meer informatie: www.ngkjeugdwerk.nl.