DRIELUIKJE
1974-04-05
Vandaag een niemendalletje - maar daar schrikt u in deze kolom niet van. Eigenlijk drie niemendalletjes - maar ook daar komt u wel overheen. Het eerst een gedichtje, dat onder ons al meer dan twintig jaar de ronde doet, als komende uit K. Schilder's pen: - Jaargang 18
- nummer 14
Op aarde was
als ijdel glas
uw blijdschap licht te schenden.
Maar eenmaal kan
de vreugde van
de bruiloft nimmer enden.
U vindt dit vers aan het slot van zijn doorwrochte studie "Wat is de hemel?" Het moet een vrij zwaar dogmatisch werk zijn, want een predikant, die er zich met vacantie op wilde tracteren, had het met hoofdpijn weggelegd. Toen heb ik het maar ongelezen gelaten, behalve dat slotvers. Dat was juist het lezen waard.
U vindt dit vers in het boek "Gedenkt uw voorgangeren", uitgegeven na de dood van Schilder. Ook daar wordt het min of meer op zijn naam gesteld. En ook daar doet het vers het uitnemend - want wie Schilder kende en liefhad was blij met deze diep doordachte vrome wijsheid.
Tenslotte kunt u dit vers horen in preken, wat ons nog al eens is overkomen, waarbij steeds de naam van KS werd genoemd. Ook daar is het effect uitnemend, om alle denkbare redenen.
Het moet daarom een desillusie zijn, voor degenen die vastelijk in KS geloofden, dat het vers niet helemaal van KS afkomstig is; eigenlijk helemaal niet van KS afkomstig. Het is van ene Guido Gezelle, die het - als ik me niet sterk vergis - bij zijn bidprentjes een plaats gaf.
Een bidprentje (dat weet u toch?) is een foto met bijschrift ter nagedachtenis van een overledene; inclusief het verzoek van de nabestaanden om regelmatig
Welnu. Onder de titel A.V.D.V. 1888 schreef Guido, m'n goede Gezelle, het volgende Vlaamse vers:
Gelukkig paar
die met malkaar
in 't huwelijk verbonden
de jubelkroon,
die eeuwig schoon zal blinken,
hebt gevonden!
Op de aarde was
als ijdel glas
uw blijdschap licht om schenden;
maar nu en kan
de vreugde van
de bruiloft niet meer enden.
Het echtpaar A.V. en D.V. is dus (ongeveer) gelijktijdig overleden. En Gezelle schreef te hunner nagedachtenis een toepasselijk dicht op het bidprentje. De herdichting door Schilder, op zichzelf verdienstelijk, u Jette maar op de kleine verschillen, heeft niet de naam van de oorspronkelijke dichter genoemd. KS taxeerde zijn lezers wel op zulk een cultureel peil, dat ze de ware dichter zouden herkennen. Hetgeen de nagedachtenis van de cultureel hoogstaande KS tot ere verstrekt. En tenslotte over bidprentjes sprekende: wist u dat een klooster in Antwerpen een collectie van tienduizenden bidprentjes uit alle eeuwen bezit? Van ordinair drukwerk af tot kostbare klooster-calligrafie toe.
Een drieluik bestaat uit drie luiken. Hoe bestaat het. En van die beschilderde luiken is de middelste de belangrijkste. De andere draperen slechts en concentreren de blik. Welnu, vandaag wordt uw gewijde aandacht gevraagd voor een spreuk. Een Engelse spreuk, die ik bij vrienden in een tegeltableau aan de kamerwand zag hangen. Het beeld gaf een uil in een boom op een tak gezeten. Daarnaast dit vers:
A wise old owl - lived in an oak
The more he saw - the less he spoke
The less he spoke - the more he heard ...
Why can't we be - like that old bird?
Nu zijn versjes over uilen niet van de lucht, sedert we, een ministerpresident met zulk een wijze naam hebben. Maar toch vond ik dit versje wijzer dan alle andere, die de uil tot subject nemen. Daarom probeerde ik het voor u te vertalen en meteen opnieuw te berijmen; dan kunt u het gemakkelijker onthouden en ook gebruiken: Een verstandige uil - die keek rond van zijn tak En hoe meer dat hij zag - des te minder hij sprak En hoe minder hij sprak - des te meer men hem zei ...
Kunnen wij niet proberen - te leven als hij?
En tenslotte - nu we toch met de natuur bezig zijn - durf ik u nog iets aan te kondigen.
Van verschillende kanten daartoe aangespoord bundelde ik een reeks artikelen (meest in dit blad reeds gepubliceerd) en "herdrukte" die in populaire vorm tegen de kostende, dat is een populaire prijs. Deze bundel van 14 verhalen over natuur en jacht .kwam uit onder de titel "De Geur van het Veld". Enkele reproducties van aquarellen van de hand van Rien Poortvliet verluchten het geval. Er zitten enkele tikfouten in misschien ook wel enkele taalfouten. Maar voor hen, de vandaag bewust de natuur, de flora en fauna, beleven; voor hen, die de jacht als sluitstuk van een verantwoord natuurbeheer zien; en voor hen, die zo nu en dan vanuit de moderne cultuurwoestijn naar de schone natuur terugverlangen; kan deze uitgave van pas komen.
De titels luiden: Middeleeuws jachtfestijn - Van de hoogzit - Dialoogje - Een haas voor de kerst - Een blijde moeder - De kip Ursula - Zo'n peuterjachtje - Jager en wild - De kinderen van Ursula - Het dier is uw vriend - Over mieren gesproken - Vossen van de hoogzit - Winters prentenboek - De geur van het veld.
Dit bundeltje wordt, 64 bladzijden groot, zo lang de voorraad strekt u toegezonden, wanneer u de som van zes pegulanten overmaakt op postgiro 922470 van de schrijver dezer regelen, met de toevoeging "De Geur". U kunt het beter niet doen, maar doet u het toch dan zult u er geen buil aan vallen. En lukt het - dan trachten we na afloop nog eens een bundel geheel andere artikelen uit te geven.