Let op de zondag!
1974-04-12
Het Nederlands Bijbelgenootschap heeft ook dit jaar weer bijbelroosters uitgegeven. Het opvallende van deze bijbelrooster is, dat de weekindeling veranderd is. De zondag wordt gepresenteerd als de laatste dag van de week en de maandag als de eerste dag.- Jaargang 18
- nummer 15
Ook in veel zakagenda's (de Succesagenda en de Rijam-agenda) treft men dit nieuwe "weekbeeld" aan.
In februari van dit jaar schreef prof. dr J. van Bruggen uit Kampen drie artikelen in "De Reformatie" over het in veel agenda's gepresenteerde nieuwe "weekbeeld".
Een paar gedeelten uit zijn artikel geef ik samengevat weer.
De nieuwe "weekindeling" is opgezet volgens de zgn. "Nederlandse norm NEN 2772". Dit lijkt een soort geheimschrift. Wat wordt er mee bedoeld?
In het bedrijfsleven wordt al jaren de behoefte gevoeld aan een duidelijke en algemeen aanvaarde manier om de weken in een jaar te nummeren. Men sluit nl. niet altijd kontrakten af voor een bepaalde datum, maar ook wel voor bijv. de 10-de week van 1974.
Als 1 januari nu eens op een vrijdag valt, vormen dan de eerste vrijdag en zaterdag van 1974 reeds de eerste week van 1974?
Sommigen zeiden ja, anderen wilden pas de eerste "volle" week als eerste week laten gelden.
Het is in het zakenleven natuurlijk wel belangrijk om het hierover eens te worden. Als men immers afspreekt iets te zullen leveren in de 10-de week van 1974, dan moet je weten waar je aan toe bent. De een moet dan niet een week eerder op het oog hebben dan de ander.
Een internationale koördinatiekommissie heeft zich over deze zaak gebogen en kwam in 1970 met een advies aan de landen. Met uitzondering van Japan, Portugal en Spanje, is dit advies door veel landen aanvaard. In Nederland verscheen deze maatregel in 1972 onder het kodenummer "NEN 2772".
Deze internationale maatregel betreft dus het nummeren van de weken van een jaar. Een week duidt een periode van zeven dagen aan met de maandag als de eerste dag en de zondag als de laatste dag.
De eerste week van een nieuw jaar is die week, die vier of meer dagen van dat jaar bevat. Dat wil zeggen: Wanneer 1 januari op een donderdag valt en met de vrijdag, zaterdag èn de zondag, de eerste vier dagen van het jaar vormen, dan is dat de eerste week van het nieuwe jaar.
Het is natuurlijk heel zinnig om zulke afspraken te maken voor hen die daar bij gebaat zijn. In het bedrijfsleven wordt blijkbaar met weken gewerkt. Maar terecht vraagt prof. Van Bruggen: Waarom moet in deze opzet de maandag de eerste dag van de week zijn i.p.v. de zondag, zoals dat sinds eeuwen het geval geweest is? De internationale kommissie is er zich van bewust geweest, dat men historische en religieuze argumenten kon aanvoeren voor de zondag als de eerste dag van de week. Men heeft zich in deze argumenten echter niet willen verdiepen.
Men heeft die argumenten juist buiten willen sluiten en gezegd: het gaat alleen maar om het nummeren van de weken en wij spreken af dat de maandag de eerste dag van de week is. Dit laatste is niet een bewust antichristelijke of anderszins religieuze beslissing, maar het is bedoeld als een puur praktische. Men heeft er "gewoon" niet verder bij stil gestaan. Wij spreken toch ook van een "weekend" en dan rekenen veel mensen de zaterdag en de zondag tot het eind van de week.
Het is echter opvallend, dat de internationale kommissie, die het nieuwe "weekbeeld" adviseerde; dit "weekbeeld" alleen geschikt en nuttig achtte voor commerciële doeleinden. Dus alleen voor de bedrijven en de handel.
De vraag, die prof. Van Bruggen vervolgens stelt is dan ook: Waarom namen verschillende uitgevers dit over in een nieuwe opzet van de zakagenda's?
De argumentatie ontbreekt vrijwel geheel. Er is over deze zaak te weinig nagedacht en zonder een probleem te zien hebben de uitgevers het nieuwe "weekbeeld", dat alleen om praktische redenen voor het bedrijfsleven bedoeld was, overgenomen.
Het is zelfs de vraag wat toch de voordelen van de nieuwe weekindeling voor het bedrijfsleven zijn. Men heeft in onnadenkendheid een praktische maatregel genomen en om religieuze en historische overwegingen niet mee te laten spelen werd de maandag als de eerste dag van de week gekozen.
De kommissie die dit adviseerde en zij die dit zonder meer overnemen doen echter geen recht aan de aard en de kracht van de religieuze argumenten.
De zondag is niet alleen maar een dag waarop enkele religieuze bezigheden worden afgedaan en waarop kerkdiensten worden gehouden.
Het is de dag, die de hele week wil bepalen. Christus is op "de eerste dag van de week" opgestaan.
In Mattheüs 28: 1 lezen wij: "Laat na de sabbat, tegen het aanbreken van de eerste dag der week, ging Maria van Magdala en de andere Maria het graf bezien." En dan komt het verhaal van de opstanding van Jezus.
In Marcus 16 lezen wij: "En toen de sabbat voorbij was" ... gingen Maria en de anderen Jezus zalven.
Evenzo in Lucas 24: "Maar op de eerste dag van de week" gingen zij vroeg naar het graf.
Ook in Johannes 20 lezen wij over de dag van de opstanding als de eerste dag der week. / De indeling van de week, wat het aantal dagen betreft, wordt ons het eerst meegedeeld in Genesis 1.
Een zeven-deling wordt ons door God zelf voorgehouden en in het N.T. wordt daar geen verandering in aangebracht.
De joden vieren de Sabbat van het Oude Verbond op zaterdag.
Volgens hen moet de Christus nog komen. Zij hebben de Sabbat vóór zich en leven er naar toe. De christenen leren uit het N.T. dat zij onder een nieuw verbond leven.
Christus is gekomen en Zijn werk is volbracht. De sabbat ligt achter hen. Zij gaan uit van wat geschied is. Het hele leven van de christenen, ook het weekbeeld, wordt door dat gebeuren bepaald.
Abraham Kuyper zegt in zijn "Tractaat van den Sabbath" (1890, blz. 107): "Het is dus niet de kerk, of het is niet een mensch, die deze verwisseling van' den zevenden in den eersten dag heeft ingezet, maar het is God Zelf, die ze verordineerd heeft, en dat wel doordien Hij Zelf verordineerde: deze tegenstelling tusschen den dienst der Schaduwen en den dienst der Vervulling" .
Zowel in het Oude Testament, als in het Nieuwe Testament treffen wij de zevendeling van de week aan.
De eerste dag van de week is in het O.T. de dag waarop God zijn werk begon, Hij schiep.
De eerste dag van de week is in het N.T. de dag waarop God zijn werk opnieuw begon. Hij herschiep.
Nu de Heer ds opgestaan, nu vangt het nieuwe leven aan. Die bepaalt de weekindeling: de zondag als de eerste dag van de week.
Maar niet alleen de zondag. Onze hele jaartelling staat tegen deze achtergrond. Wij leven in 1974, Anno Domini. D.w.z. ruim 1900 jaren na de geboorte en de opstanding van Jezus Christus.
Wie aan de zondag als de eerste dag van de week voorbij gaat, en met de maandag begint, die beginteen dag te laat.
Onbewust verontachtzaamd hij iets in zijn leven, dat juist zeer essentieel is.
In het bovenstaande gaf ik de kern weer van het betoog van prof. Van Bruggen.
Waarom zoveel aandacht aan dit onderwerp besteed?
In het nieuwe "weekbeeld" treffen wij iets aan van een "sluipende sekularisatie". Het is geen opzettelijk anti-christelijk streven dat er aan ten grondslag ligt. Het komt voort uit een gebrek aan kennis en een gebrek aan bewust christelijk leven.
De indeling van de week en de keuze voor de zondag als de eerste dag van de week is niet slechts een formele of uiterlijke zaak.
Wij staan voor de uitdagende woorden van de Schrift: gij zult mijn getuigen zijn. Wij getuigen in ons geloof, in ons hele leven, dat God in zijn schepping met de wereld begon en in zijn herschepping door Jezus Christus opnieuw met de wereld begon. Wij mogen de week beginnen met daarvan uit te gaan en dat te gedenken.
De uitgeverij van de Succes-agenda's heeft reeds besloten, met ingang van 1976, in de nieuwe agenda de week weer met de zondag te beginnen. De uitgeverij van de Rijam-agenda's overweegt dit eveneens te doen. Hopelijk wordt dit voorbeeld door andere uitgeverijen gevolgd!
Ik schreef dit artikel met name naar aanleiding van een bijbelrooster van het Ned. Bijbelgenootschap, dat de week met maandag laat beginnen. Hopelijk zal ook het Ned. Bijbel Genootschap de bedoelde korrektie willen aanbrengen.