Meer ontvangen
2013-02-23
‘Zwevende gelovigen’, zo omschrijft de socioloog Joep de Hart de groeiende groep mensen die zoeken naar het hogere, naar de zin en betekenis van het leven. ‘Nieuwe spirituelen’ worden ze ook wel genoemd. Ze vormen ongeveer een kwart van de Nederlandse bevolking. Ze rekenen zichzelf niet tot een bepaalde religieuze traditie. Ze zoeken door en over de verschillende tradities heen, maar in christelijke gemeenten vinden ze nauwelijks aansluiting en vinden ze vrijwel nooit wat ze zoeken. - Jaargang 57
- nummer 4
‘Waarom lukt het ons nou niet mensen te laten proeven en voelen wat spiritualiteit in christelijke zin is’, verzucht een vader van een kind dat zocht en zoekt en het in de christelijke gemeente niet kon vinden. Aan de boodschap van het Evangelie en de daaruit voortvloeiende rijkdom van de christelijke traditie kan het niet liggen, geloof ik. Maar waaraan dan wel?
Vroeger was het redelijk overzichtelijk. Als militair werd je op gezette tijden afgemarcheerd naar de aalmoezenier of de dominee om verder onderwezen te worden in de christelijk leer. De dominee als gezonden zender had zijn eigen erkende plaats in het leger.
Maar de tijden zijn veranderd. Soldaten zitten niet te wachten op een preek of weer een verhaal over God en Jezus. Maar waarop dan wel? Wat doe je als dominee in het leger? En wat doe je als gelovig christen in deze samenleving?
De gemeente moet missionair zijn, lijkt het antwoord in veel kerken te zijn – de onze niet uitgezonderd. Missionair zijn, meer nog dan vroeger en ook anders. De boodschap van Jezus Christus moet worden gebracht. Zenden. Wie zou daar iets tegenin kunnen brengen? Over de vraag hoe dat moet, verschijnt het ene boek na het andere en wordt de ene na de andere methode gepresenteerd. En het resultaat? Er ontstaat reuring. Gelovigen komen in beweging, het gemeenteleven verandert, de ene activiteit volgt de ander op. Maar als ik het goed zie, stromen vooralsnog de kerken niet vol en zeker niet met zwevende gelovigen.
Er klinken ook andere geluiden. De kerk moet niet alleen maar zender zijn van een boodschap, maar ook ontvanger. Heb belangstelling. Waar staan mensen eigenlijk? Wat drijft hen en houdt hen bezig?
Belangstelling voor mensen. Niet als vat om de boodschap van het Evangelie in te gieten, maar om wie die mensen zijn. Omdat ze in zichzelf waardevol zijn, de moeite meer dan waard.
Wees gastvrij, schrijft de apostel Petrus (1 Petrus 4:8). Ontvang mensen in je huis, je hart. Geef ruimte aan hun verhaal, hun ervaringen. Sta ervoor open, wees bereid ervan te leren. Hun vragen zijn misschien wel belangrijker dan jouw antwoorden.
En zeg nou niet dat je daarmee het Evangelie verkwanselt. Want zo deed en doet God het immers zelf ook. Hij ziet je met een open oog, Hij hoort je met een open oor en Hij heeft zijn hart voor jou geopend. Hij zag in jou ondanks al je zonden en tekortkomingen een bijzonder, waardevol mens, zijn moeite meer dan waard. Lees er het verhaal van Jezus maar op na. Hij ontving je in zijn huis. Laat dat wonder vooral doorwerken in je leven en je handelen in deze wereld, zegt Petrus.
Soldaten worden niet meer afgemarcheerd naar de dominee en op een preek zitten ze niet te wachten. Misschien moet ik niet meer zenden, maar meer ontvangen. Misschien is dat wel mijn eerste missie. Boodschap hebben aan de ander.
Nee, ik geloof niet dat de kerken dan direct weer zullen volstromen. Daarvoor heeft de kerk te veel steken laten vallen. Maar als de kerk dit pad schoorvoetend en ongetwijfeld struikelend gaat, kunnen er onvermoede en verrassende dingen gebeuren. Dat heb ik in mijn werk meermaals ervaren. Dan leer ik van mijn moslimbroeder eerbied, dan leer ik van mijn boeddhistische zuster aandacht, dan leer ik van de hindoe de kracht van meditatie en gebed. Dan groei ik in geloof en liefde dankzij die ander, of hij nu zwevend is, moslim, hindoe of atheïst. En misschien groeit die ander ook wel dankzij mij. Zou dat niet geweldig zijn?
Ds. Kees Smit is legerpredikant.