Bangkok
1973-08-03
In het voorjaar is in Bangkok, aan de zuidkust van Thailand (vroeger Siam) een wereldzendingsconferentie gehouden. Deze zendingsconferentie ging uit van de Wereldraad van Kerken en ademde geheel de geest van de Wereldraad van de laatste jaren.- Jaargang 17
- nummer 28
Kort na de voltallige vergadering van de Wereldraad in 1968, in de Zweedse universiteitsstad Uppsala, werd het thema van de nu in Bangkok gehouden zendingsconferentie vastgesteld. Dat thema was in het Engels, de voertaal op deze conferenties: salvation today, d.i. verlossing in deze tijd. Een mooi onderwerp. In die kringen van de zendingsmensen die zich aan de Bijbel willen houden, (die zijn er nog altijd velen in de oecumenische beweging) leefde de gedachte, dat te Bangkok opnieuw een gelegenheid zou worden geschapen zich op de grondslag, de inhoud en het doel van de christelijke zending te bezinnen.
Dit werd als zeer noodzakelijk gevoeld. Immers het was de laatste jaren meer en meer duidelijk geworden dat men zich in de officiële oecumenische kringen had opengesteld voor de tegenwoordige theologische stromingen met een zogenaamde alternatieve verzoeningsleer zoals wij die in onze gereformeerde wereld in Nederland hebben leren kennen uit de discussies rondom de dissertatie van dr Wiersinga, De nieuwe verzoeningsleer, de nieuwe heilsopvatting was in Uppsala duidelijk uit de verf gekomen.
De nieuwe heilsopvatting zoals die in de kringen van de Wereldraad met name in Uppsala duidelijk uit de verf gekomen was, komt erop neer dat het hart van het evangelie, de verzoening van de zondaar met God, verregaand vervangen is door een puur horizontale. sociaal-politieke opvatting van de verlossing. Wanneer men stelt dat "het stelsel van onze wereld door en door zondig is, onrechtvaardig, mensonterend"; dat "de wereldpolitiek en de wereldhandel zo zijn ingericht, dat de rijken rijker worden en de armen armer", dan zullen we dit niet ontkennen. Wie kan dit ontkennen? Maar het is een vals idealisme als men denkt dat men de hele wereld met haar miljarden mensen en haar ingewikkelde problemen kan hervormen en omzetten in een wereldsamenleving zo in de trant van de Nederlandse samenleving van de laatste jaren. Ik overdrijf niet als ik dit valse idealisme zo omschrijf.
Letterlijk staat dit te lezen in het geschrift "Aan de werkers van het elfde uur", een publikatie onder auspiciën van het moderamen van "De Raad van Kerken in Nederland" uitgegeven, en samengesteld door de "Werkgroep Kerk en ontwikkelingssamenwerking".
Van deze werkgroen was drs J. P. Pronk secretaris, de minister voor ontwikkelingssamenwerking van het huidige kabinet-Den Uyl!
Ik citeer uit dit geschrift van bladzijde 8.
"Met vallen en opstaan hebben we in ons eigen land geleerd om met elkaar solidair te zijn.
We hebben geleerd voor elkaar op te draaien in geval van werkeloosheid, ziekte, ouderdom.
We betalen premie voor elkaar. We laten onze Minister van Financiën via belastingen en subsidies zorgen voor een rechtvaardige verdeling van ons gezamenlijk inkomen. We organiseren het zo dat onze kinderen onderwijs kunnen krijgen naar gelang hun talenten, ongeacht het inkomen van de ouders. Al zijn we er met al deze dingen nog niet helemaal: we hebben in. elk geval onze verantwoordelijkheid voor elkaar leren zien binnen de nationale grenzen. Het is nu zaak dat we dat op wereldschaal gaan doen. En dat is tevens op Evangelische schaal, want overal ter wereld, in welke huidskleur, met welke kultuur of gewoonten ook, leeft Gods beeld en gelijkenis: de mens.
Allen bewonen dezelfde planeet die aarde heet. Allen zijn geschapen naar Gods beeld en gelijkenis. Hoe kunnen we dan in Godsnaam nogzo provinciaal of nationalistisch zijn, dat we alleen op ons groepsbelang letten, en grote delen van de mensheid buiten ons kunnen, onze welvaart en het ergst van al: buiten onze verantwoordelijkheid laten?"
In het bovenstaande citaat wordt gesteld: wij hebben het in ons vaderland zo heerlijk ver gebracht wat betreft het gezamenlijk dragen van verantwoordelijkheden voor elkaar. We hebben door middel van onze sociale- en belastingwetgeving gezorgd voor een "rechtvaardige verdeling van ons gezamenlijk Inkomen" (sic!) al zijn we nog niet helemaal waar we wezen willen - nu moeten wij datzelfde op wereldniveau gaan doen !
Wat zullen we ervan zeggen? In de eerste plaats dit, dat dit ten voorbeeld-stellen van onze Nederlandse toestanden aan de wereldsamenleving niet zonder de reuk van farizeïsme kan worden voorgedragen. Goed. Veel erger is dat dit ten voorbeeld-stellen van een klem volk met geringe onderlinge verschillen tussen de maatschappelijke gelaagdheden.
vergeleken met tal van andere volken, aan de wereldsamenleving, van een uiterste naïveteit getuigt. Wie iets verder gekeken heeft dan onze landsgrenzen en iets weet van historisch gegroeide situaties en de mateloze verwardheid van de samenleving in tal van grote en kleine landen, kan zo kinderlijk praten over "dat moeten we nu op wereldschaal gaan doen"! Mij wil het voorkomen dat deze visie provinciaals kan worden genoemd. Wie bovenal iets geleerd heeft uit de Bijbel over de verdorvenheid van het menselijk hart als de wortel van alle kwaad, kan zo oppervlakkist pra ten over het kwaad alsof dat door de wetgeving weggeorganiseerd zou kunnen worden.
Er is nog iets wat we uit de Bijbel leren, dat er een oordeel komt over de volkeren omdat de mensen en de volken niet alleen met elkaar strijden, maar met God strijden. Zij trachten zich telkens sterker te maken dan waartoe sterfelijke mensen gerechtigd zijn.
Daardoor komen zij in conflict met dat wat God de mens gesteld heeft. God vernedert telkens de mens met zijn aanmatigingen, Hij voert alle valse hoogheid van de mensen naar de vernedering.
De profeten van Israël hebben daarvan telkens gesproken. Dit is een van de grondthema's van de Schriften. God maakt zich op om het trotse Babel van de mensheid te vernietigen om hare zonde.
Bij dit idealisme in het bovenstaande citaat wordt dan het evangelie gehaald. "Dat is tevens op Evangelische schaal". Overal leeft de mens. En de mens is naar Gods beeld geschapen. Dit is waar. De mens is naar Gods beeld en gelijkenis geschanen. Als men dit stelt moet men echter niet weglaten datgene wat in de Bijbel wordt gezegd over de diepe val van de beelddrager van God.
Tengevolge van de onvoorstelbare geschondenheid van het beeld Gods, is de wereld zo boordevol ongerechtigheid, De opstellers van dit stuk streven naar een universele wereldregering. Die zal hun idealen in vervulling moeten doen gaan voor de wereldsamenleving.
Zij hebben er blijkbaar een oog voor dat de hulpmiddelen voor een universele gemeenschap niet toereikend zijn.
Alle vroegere grote mensengemeenschappen werden tendele bijeengehouden door de krachten der natuur en van de lotsverbondenheid, door bloedverwantschap en gemeenschappelijke taal; door aardrijkskundige grenzen, gemeenschappelijke tradities en de herinnering aan gemeenschappelijke ervaringen in de geschiedenis.
Een theoretische, een denkbeeldige universele gemeenschap beschikt niet over deze factoren.
Zij moet door vrees gevestigd worden. Vrees voor een wereldcatastrofe.
En door een andere drijfkracht. De drijfkracht van een soort religieus besef dat er een verplichting op ons ligt om wat te doen ten behoeve van een universele wereld verbondenheid.
Dit besef vinden wij in de ideologie van Uppsala.
In het bovenstaande citaat uit "Aan de werkers van het elfde uur" hebben wij, nu niet in lange wazige zinnen, maar in concrete termen, wat in Uppsala is uitgesproken.
Op de wereldzendingsconferentie te Bangkok moesten deze zelfde dingen met betrekking tot de zending en de evangelisatie nu eens op wereldzendingsniveau worden uitgesproken. Dit zijn principia geworden. Beginselen van een geheel nieuwe zendingsaanpak.
De oude zending, de prediking van de bijbelse zonde en genade, is achterhaald door de nieuwe inhoud en de nieuwe doelstellingen van zending.
Ik ontleen nu over de conferentie van Bangkok enkele gegevens aan die persoonlijke indrukken over deze conferentie van de hand van dr Peter Beyerhaus, hoogleraar aan de universiteit van Tübingen.
Hij heeft als lid van de Duitse delegatie en als Schriftgelovig christen aan deze conferentie deelgenomen. De Evangelische Omroep heeft hem enkele keren op de beeldbuis gebracht. Bovendien is in een tweetal nummers van Visie, het programmablad van deze Omroep, een lang stuk van hem opgenomen onder de titel "De wereldzendingsconferentie van Bangkok".
Hij schrijft: "Voor wie de enorme betekenis van Bangkok voor de geschiedenis van de Wereldraad van Kerken wil beoordelen, moet het duidelijk zijn, dat overeenkomstig de wens van de organisatoren in Genève, het opgaan van de internationale zendingsraad in de Wereldraad van Kerken, die in 1961 in New Delhi aanvankelijk slechts organisatorisch werd aangepakt, hier nu ook volledig ideologisch voltrokken zou moeten worden."
"Tijdens de vierde assemblee in 1968 was dit zich reeds in het bizonder in sektie II, begonnen af te tekenen, zij het ook onder heftige tegenstand van de evangelische vleugel binnen de Wereldraad van Kerken (Verg. P. Beyerhaus "Humanisierung - einzige Hoffnung der Welt?", 1970. 2e dr.) "Dit betekent dat het gehele doel van de Wereldraad van Kerken: de medewerking aan de opbouw van een nieuwe wereldgemeenschap, waarin alle volken, rassen, k1assen en godsdiensten in vrede, gerechtigheid en menselijkheid verenigd zijn, nu ook het eigenlijke doel geworden is van de commissie voor wereldzending en evangelisatie, onder de strakke leiding van de programma-eenheid "geloof en getuigenis" van het algemeen secretariaat in Genève."
Volgende keer verder.