Cape May (3)
1973-09-14
• Bezwaren?- Jaargang 17
- nummer 33
Nadat we in de voorgaande artikelen informatie hebben gegeven over de Internationale Raad van Christelijke Kerken en over het. congres te Cape May, nu nog een poging tot een evaluatie of waardering ...
Zoals we reeds hebben opgemerkt in een voorgaand artikel, de door de "raad" voorgestane samenwerking van kerkelijke denominaties of plaatselijke kerken in een wereldwijde gemeenschap, heeft niet die ingang gevonden in de Ver. Staten van Amerika, Canada, West-Europa en Nederland, die men, gezien de dogmatische grondslag, gezien ook de doelstelling, gezien vooral de motieven bij de oprichting in 1948, had mogen verwachten.
Wat mag de oorzaak of de oorzaken daarvan zijn?
Heel in het algemeen zou men kunnen opmerken dat de "raad", die van oorsprong Amerikaans is en die in zijn voortgang dit oorspronkelijk Amerikaanse karakter altijd heeft behouden, daardoor weinig affiniteit heeft met de Europese instelling in het algemeen en met de Europese kerkelijke manier van denken en doen in het bizonder. Ik hoor dit bezwaar bij ds K. Boersma, predikant van de Christ. Geref. Kerk te Hoogeveen, één van de drie afgevaardigden van de Christ. Geref. Kerken te Cape May. Hij schreef in "De Wekker" van 13 juli 1973 in zijn "Indrukken uit Amerika" o.a.: "Maar wat ons tegengevallen is, en nog erger dan we hadden gedacht, dat is de politieke stellingname. Hier is een zo sterke Amerikaans-nationale (nationalistische?) opstelling, dat we soms verbaasd stonden. Vergeleken met Nederland wordt er gedacht en gesproken op een echt 19e-eeuwse liberale manier. Het kapitalisme is de basis voor het Koninkrijk Gods. Een derde-wereldprobleem hebben we daar niet vernomen; behalve het communisme bestaat er geen verdrukking of onrecht in de wereld; rassentegenstellingen schijnen er, ondanks het grote aantal Latijns-Amerikaanse, Afrikaanse en Aziatische aanwezigen, in de wereld niet te bestaan. Grote verbazing bracht het, toen uw afgevaardigden zeiden, niet mee te zullen gaan met de rally naar Washington om te gaan protesteren tegen het bezoek van Brezjnew aan president Nixon."
Een zeer positieve zaak bij de "raad" is van zijn oprichting af geweest, dat hij de Wereldraad van Kerken beslist afwijst en er krachtig positie tégen kiest. Deze afwijzing van de Wereldraad en de hele valse eukumenische samenwerking van kerken, behoeft niet samen te gaan met de eenzijdige Amerikaanse politieke instelling die vrijwel uitsluitend het communisme ziet als de grote vijand van kerk en christelijk geloof; en die als kéérzijde van het communisme, gelooft dat Amerika met zijn systeem van persoonlijke vrijheid, het enige en door God Zelf gewilde alternatief is.
Dat dit samengaan niet behoeft, is een inzicht dat niet of nauwelijks mogelijk is in de kringen van de "raad".
Ds Boersma's verhaal van daarnet is nog niet uit. Hij schrijft verder: "Er werd gevraagd: bent u dan niet tegen het communisme?
Anderen vroegen zich af, of we soms krypto-communisten waren.
Wij verklaarden (ook tegen de aanwezige pers), dat we ongetwijfeld tegen het communisme zijn, maar dat naar onze overtuiging de kerk niet met een dergelijke wereldlijke demonstratie moet meedoen. Als kerk zijn de wapenen van onze veldtocht niet vleselijk maar geestelijk."
Zonder nu te willen zeggen dat alle wapenen in de politieke strijd als zodanig vleselijk van karakter zijn, (ik vermoed dat ds Boersma dit niet bedoeld heeft) zijn wij van overtuiging, dat we in kerkelijke vergaderingen ons niet met de praktische politiek moeten bezighouden. Daar kwam nog bij dat in het onderhavige geval, toen werd voorgesteld door de leiding van het congres dat het congres als zodanig aan de protest-mars tegen de aankomst van Brezjnew in Washington, zou deelnemen, van de niet-Amerikanen werd gevraagd deel te nemen aan een binnenlandse politieke aangelegenheid van de Ver. Staten; en één bepaald politiekstandpunt van een bepaalde groepering in de Ver. Staten aan te nemen. Mag men ook anders denken over een poging tot 'n vreedzame co-existentie van de Ver. Staten en de Sovjet-Unie? Daar draaide het bezoek van Brezjnew aan president Nixon toch om.
Nixon heeft tevoren 'n bezoek aan Moskou gebracht. Het is bekend, dat de Christian Beacon - het blad van dr Mac Intire - ook dit bezoek ten strengste heeft afgekeurd.
Op deze zaak moeten we iets verder ingaan om misverstanden te voorkomen zo mogelijk. Er zijn amerikanen die in de diepe overtuiging leven, dat hun land, de Ver. Staten, bedreigd wordt door een niet aflatende, wereldwijde, internationale communistische samenzwering, die als doel heeft Amerika klein te krijgen.
Deze wereldwijde samenzwering zou het er op aan leggen Amerika klein te krijgen niet door middel van het geweld van de moderne afschuwelijke wapens, maar door middel van een permanente, onzichtbare, ondergrondse infiltrering van de hele Amerikaanse samenleving, zowel religieus als kerkelijk en maatschappelijk, met het gif van atheïsme, demoralisering en revoluties in de steden en aan de universiteiten. Op deze wijze zou de wereldwijde, internationale communistische samenzwering trachten Amerika van binnen uit corrupt en communistisch te maken; wet en orde te ontwrichten en zo de weg te banen naar een overwinning van de Ver. Staten langs een zogeheten "vreedzame" weg. Bederf zaaien in het midden van het Amerikaanse volk!
Onkruid zaaien tussen de tarwe, in de hoop dat het onkruid de tarwe zal overwoekeren!
Dit is een overtuiging die diep zit bij grote groeperingen van het Amerikaanse volk niet alleen bij één politieke partij! Ik meen dat deze overtuiging zit zowel bij republikeinen als democraten in de politiek.
Nu gaan we hier en nu niet de vraag bespreken of er al of niet deugdelijke gronden bestaan voor deze overtuiging.
We constateren dit op dit ogenblik en we zeggen er bij, dat we niemand in Amerika het goed vecht zouden willen betwisten om deze mening te hebben.
Maar tegelijk stellen wij dat niemand in Amerika van ons moet verlangen dat wij deze overtuiging zullen delen. Ook mag niemand binnen het samenwerkingsorgaan dat de Internationale Raad wil zijn, de eis stellen dat iedereen die lid is van een lid-kerk er zo over zal denken als deze groep Amerikanen doet. Het stellen van zulk een eis gaat de afspraken die gemaakt zijn in de dogmatische of leerstellige grondslag te buiten of te boven, Het stellen van deze eis openlijk of bedektelijk zou de bijbelse tucht die binnen de "raad" gehandhaafd wil worden overschrijden.
Mijn indruk is dat in de leiding van de "raad" deze eis wordt gesteld en dat niet alleen aan Amerikanen, maar ook aan de niet-Amerikanen. Indien deze indruk juist is, dan betekent dat, dat men in de "raad" naast de norm der christelijke tucht die in de dogmatische grondslag is omschreven, nog een tweede norm geformuleerd heeft die niet geformuleerd is in de preambule of dogmatische grondslag. Dit is hoe dan ook een kwade zaak.
Men versta mij goed. Ik ben allerminst van mening dat het communisme een ongevaarlijke zaak is. Ik ben van mening dat in, die landen waar de communistische partij de macht in handen heeft, de kerk langzaam wordt gewurgd indien God het niet verhoede. Het komt mij voor dat dit voor ieder die zich op de hoogte wil stellen van de toestanden in de communistisch geregeerde landen, duidelijk is.
Dit punt is hier niet aan de orde.
De vraag die we hier bespreken is de vraag: is het juist dat de Internationale Raad met betrekking tot het communisme als norm voor de samenwerking der Christelijke kerken mag stellen de eis, dat ieder de overtuiging van vele contra-communisten in Amerika behoort te delen met betrekking tot een internationale samenzwering gericht tegen het politiek-sociale stelsel van Amerika.
Op deze vraag antwoord ik ontkennend.
En ik denk velen in Nederland en in Europa.
Naar mijn mening ligt hier een voorname oorzaak van het feit, dat de Internationale Raad in West-Europa en me name ook in Nederland, niet die ingang heeft gekregen, die we, gezien de dogmatische grondslag, gezien de doelstelling, gezien de duidelijke motieven bij de oprichting in 1948, gezien een duidelijke wereldwijde roeping, die de christenen in deze tijd hebben, toch hadden' mogen verwachten.
Ik acht dit een voorname oorzaak omdat deze instelling het optreden van de "raad" karakteriseert méér dan bijvoorbeeld het z.g. fundamentalisme met zijn hier en daar wat star denken méér dan een gebrek aan theologische scholing misschien bij deelnemers uit de derde wereld; méér dan de wat Amerikaans piëtistische ligging, "devotional" en "emotional". Dit zijn allemaal zaken die bij christelijke groeperingen over de hele wereld telkens verschillend liggen. Maar die kunnen we allemaal bij elkaar gemakkelijk dragen, dacht ik, als we allen staan op de basis van het geloof dat eenmaal den heiligen is overgeleverd.
Er zijn nog andere bezwaren die men soms aanvoert. Om dit artikel niet te lang te maken, bewaren we deze tot een laatste artikel.