"Sikkel en hamer" over Europa
1973-10-05
Dezer dagen verscheen in "Trouw" een bericht dat, naar ik geloof, méér dan gewone aandacht verdient.- Jaargang 17
- nummer 36
Het blad heeft het overgenomen uit het bekende, Amerikaanse, steeds goed geïnformeerde, anti-Nixon, dagblad "New York Times". En het luidde als volgt: "Partijleider Leonid Breznjew van de Sowjet-Unie verdedigt zijn politiek van internationale ontspanning als een taktiek van het communistisch blok om dat binnen de tijd van 12 tot 15 jaar de wereldheerschappij te bezorgen."
De materiële inhoud van dit bericht, namelijk wat de eigenlijke bedoeling is van de door de Sovjet-Unie nagestreefde ontspanning - de verovering van de wereldheerschappij - is voor de kenners van het kommunisme geen verrassing. Dat weet ieder van hen opperbest. Nieuw is alleen dat Breznjew nu een termijn noemt waarbinnen deze wereldheerschappij een feit zal zijn, nl. 12 tot 15 jaar.
Deze mededeling geeft er alle aanleiding toe wat nader op deze uitspraak van Breznjew in te gaan.
Wanneer men de positie van de Sovjet Unie als staat tussen andere staten nagaat komt men onder de verpletterende indruk van de kolossale machtsuitbreiding die deze bereikte, eris geen staat ter wereld die ook maar in de verste verte een dergelijke expansie realiseerde.
Rusland kwam ontzaglijk gehavend uit de tweede wereldoorlog te voorschijn. Maar reeds tijdens die oorlog legde Stalin, die, hoe beestachtig hij ook in eigen land huishield, een staatsman was, de grondslag voor Ruslands latere machtspositie.
In de eerste plaats zorgde hij er voor dat het grondgebied van Rusland op een gigantische wijze werd uitgebreid.
Terwijl overal in de wereld na de oorlog een eind werd gemaakt aan het kolonialisme en het bezet houden van veroverde gebieden, behield en vermeerderde Rusland alles wat het tijdens de oorlog in zijn greep gekregen. Het hield het op Finland veroverde gebied - het beste stuk van dat land.
Het maakte de annexatie van Estland, Lijfland, Letland en Litauen definitief 1) Het eigende zich het grootste deel van Polen toe en verschoof die staat naar het Westen ten koste van Duitsland. Het legde definitief beslag op Oost-Pruisen. Het ontnam Hongarije en Roemenië enorme stukken van hun vruchtbaarste bodem. Ook in Azië annexeerde het grote gebieden.
En zoals vanzelf sprak behield het de tienduizenden vierkante kilometers die het Czaristische Rusland van China had gestolen toen dat rijk in de vorige eeuw machteloos was.
Globaal genomen heeft Rusland sinds de oorlog in totaal ongeveer 24 miljoen niet-Russen tegen hun zin in de Unie van Sovjetrepublieken ingelijfd. En 648.300 vierkante kilometer grondgebied aan het zijne toegevoegd! Van een "zelfbeschikkingsrecht der naties" was bij de Russische dictators geen sprake. 2)
Indrukwekkend is ook wat na de oorlog geschiedde.
Bij het beëindigen daarvan stond voor de Westerse mogendheden vast dat drie dingen nooit mochten gebeuren.
In de eerste plaats moest de Oder-Neisse-grens tussen Duitsland en Polen niet definitief worden. In de tweede plaats mocht de scheuring van Duitsland in een Westelijk en Oostelijk deel nooit een blijvende worden. En, in de derde plaats: West-Berlijn zou nooit door de Oostbloklanden, speciaal niet door Rusland, mogen worden beheerst.
Men weet hoe het met deze dingen is gegaan.
Een definitieve Oder-Neisse-grens is door West-Duitsland op een presenteerblad aan Rusland aangeboden en werd daardoor zonder contraprestatie geaccepteerd!
Dezer dagen werd ook - ondanks alle schoonklinkende frasen - de scheiding tussen West- en Oost-Duitsland definitief. Als twee zelfstandige staten werden ze als leden van de Verenigde Naties toegelaten. En beide rijken hebben hun eigen ambassades, consulaten enz. De rest van het oude Duitsland is zo voorgoed in twee helften uiteengevallen. Geheel naar de wens van Stalin en zijn satellieten.
Niet gehinderd door de parlementaire oppositie en een vrije pers hebben de russische diplomaten met grote bekwaamheid, hardnekkigheid en een waar kattengeduld op de door hen gestelde doeleinden aangestuurd. En die ten slotte, zonder enige andere "kosten" dan een ruimere inreismogelijkheid naar de D.D.R., bereikt. Want "de muur" staat er nog. De "overlopers" worden nog neergeschoten.
En hun moordenaars nog altijd gedecoreerd.
Ten aanzien van West-Berlijn heeft Rusland zijn doel - nog niet bereikt.
Het heeft daarvoor wel zijn uiterste best gedaan.
Op een moment toen de geallieerde legers nagenoeg volledig waren gedemobiliseerd en de luchtvloten de rust in waren gegaan verspreidde het Oostduitse persbureau - het geschiedde in de nacht van 23 op 24 juni 1948 het volgende bericht: "Ingevolge een technische storing is het transportdirectoraat van het Sovjet militaire bestuur gedwongen zowel het passagiers- als het goederenvervoer op de route Berlijn-Helmstedt in beide richtingen te stoppen."
Deze daad van Stalin vond plaats op een moment dat in Berlijn nog voor 36 dagen voedsel aanwezig was. Het was er Stalin om te doen West-Berlijn uit te hongeren en het daardoor te dwingen zich onder Russisch gezag - beter gezegd: de kommunistische tyrannie - te plaatsen. Generaal Lucius Clay, de redder van West-Berlijn, schreef later: "Het was één van de brutaalste pogingen der nieuwere geschiedenis om een massa-verhongering als middel tot politieke druk te gebruiken."
En toen is het "wonder van Berlijn" geschied! Met ongelofelijke energie werden op bevel van president Truman alle beschikbare Amerikaanse en andere vliegtuigen naar het Westen gedirigeerd.
De West-Berlijners zagen en hoorden dagelijks wat hun onder de kommunistische "bescherming" te wachten stond, De leider der socialisten, voorganger van Willy Brandt, Kurt Schuhmacher, had hen duidelijk gemaakt dat de kommunisten "rood-gelakte nazi's" waren. Dat merkten ze zelf ook aan wat hun oost-duitse broeders wedervoer, Heel West-Berlijn raakte in beweging. Met onvoorstelbare kracht en moed stelde de West-Berlijners zich te weer. In drie dagen tijds werd door negentienduizend arbeiders het vliegveld "Tegel" in orde gebracht.
En toen kwam de grootste luchtoperatie uit de geschiedenis tot stand. De "luchtbrug" naar West-Berlijn werd "gebouwd". In een betrekkelijk klein aantal maanden werden niet minder dan 227.728 transportvluchten uitgevoerd en 2.110.235 ton goederen naar West-Berlijn overgevlogen, En zo. werd deze kommunistische aanval afgeslagen.
Zoals van zelf sprak liet Rusland zijn greep op Berlijn niet los.
Met taaie volhardendheid heeft het zich sinds zijn eerste aanval op West-Berlijn verzet tegen iedere poging om de band tussen dit stadsdeel en West-Duitsland te versterken. Het blijft onwrikbaar vasthouden aan zijn doel geheel Berlijn in de kommunistische machtssfeer te trekken.
De maandenlange onderhandelingen in het kader van de "ontspanningspolitiek" van Willy Brandt over de status van West-Berlijn hebben dat bewezen. Rusland heeft geen enkele wezenlijke concessie dienaangaande gedaan!
In de door de Westelijke machten gesloten verdragen wordt veel gezegd over de relatie tussen West-Berlijn en West-Duitsland. Men gebruikte daarin o.a. een woord dat "verbinding" of "binding" betekent.
De vraag was of er een nauwere "verbinding" van West-
Berlijn en de Bondsrepubliek zou tot stand komen of een nauwere "binding". "Verbinding" ziet op spoorlijnen, wegen, vliegroutes, enz. "Binding" omvat veel meer!
De zaak bleef uiteindelijk onbeslist.
Rusland gaf niets toe, Er wordt in die verklaring voorts van gesproken dat de regeringen van de Bondsrepubliek de consulaire rechten naar buiten Van permanente bewoners (permanent residents) van West-Berlijn "kunnen" uitoefenen, De Sovjet-Unie heeft daarvan onweersproken kennis genomen, Maar daarmee niet ingestemd.
Voorts werd door de Westelijke machten uitgesproken dat verdragen van de Bondsrepubliek met andere staten ook tot West-Berlijn uitgebreid "kunnen" worden. Ook hiervan hebben de Russen onweersproken kennis genomen. Maar niets toegegeven!
In de derde plaats verklaarden de Westelijke machten dat de "Bindungen" tussen de Bondsrepubliek en Berlijn gehandhaafd en ontwikkeld zouden worden waarbij men er rekening mee zou houden dat West-Berlijn, evenals tot dusver, geen constitutief deel van de Bondsrepubliek is en ook in het vervolg niet door háár geregeerd zou worden. Ook daarvan heeft Moskou onweersproken kennis genomen. Het gaf ook in dit opzicht niets toe!
En zoals te begrijpen is begon onmiddellijk na de ondertekening van deze verdragen een felle strijd over de interpretatie ervan.
Bonn wilde b.v. het in het bovenstaande genoemde "kunnen" opvatten als "moeten". Maar daarvan wilden de Russen niets weten! 3) In wezen is er zo in de status van West-Berlijn niets veranderd.
Rusland houdt onveranderd zijn vroegere greep daarop! En het zal blijven vechten - taai, geduldig, hardnekkig - tot het zijn doel: de inlijving van geheel Berlijn in Oost-Duitsland, heeft bereikt. Het heeft al zijn politieke- en militaire-posities ten opzichte daarvan volledig bezet gehouden.
Maar dit is nog niet alles.
Rusland houdt ook de zogenaamde Oostbloklanden in zijn ijzeren greep.
In nagenoeg alle van dezen traden na de wereldoorlog "volksfrontregeringen" op. D.w.z.: regeringen van kommunistischs en links-radicale partijen. Maar overal werden de niet-kommunistische regeringspartners, soms op beestachtige wijze, weggewerkt. We weten b.v. goed wat in Tsjecho-Slowakije met mannen als Benesj en Masaryk gebeurde en op welk een schandelijke wijze de kommunist Gottwald naar de macht greep en die veroverde.
En zoals het Tsjecho-Slowakije verging, verging het ook andere staten.
Dank zij het ingrijpen van Churchill ontsnapte Griekenland nog net aan de wurgende kommunistische greep.
Ook de· jongeren zullen zich nog goed herinneren hoe de "bevrijdingsbeweging" in Hongarije werd neergeslagen en wat met de leiders daarvan gebeurde. En neg beter hoe de "Praagse lente" overging in een ijzige Russische winter.
Na deze afschuwelijke gebeurtenissen kondigde Breznjew de beruchte theorie van de "beperkte souvereiniteit" af. Die houdt in dat als in een van de Russische satellietlanden de kornmunistische dictatuur in gevaar komt, Rusland zal ingrijpen, desnoods met mililtair geweld. En voorts heeft Rusland ervoor gezorgd dat alle Oostbloklanden ook met bilaterale verdragen met elkaar verbonden zijn. Al zou het Warchaupact worden opgeheven dan blijft de onderlinge "band" tussen de daarin opgenomen landen onveranderd!
Zo is Ruslands machtspositie.
Maar dit alles is nog slechts de "buitenkant".
Er is ook nog een "binnenkant"!
Daarover een volgende keer.
1) Rusland schond daarbij vijf verdragen: Ie het Vredesverdrag van 11 aug. 1920;2e het Protocol van 9 febr.
1929; 3e het Niet-aanvalsverdrag van 5 febr. 1932; 4e die Conventie van 18 juni 1932; 5e het Pact van 5 okt. '39.
2) Wie weet wat het lot van de Oesbeken, de Tadsjechen, de Azerbeidsjanen, de Armeniërs, de Krimtartaren is. Ze kunnen het niet vertellen en de journalisten kunnen er niet rondkijken zoals in Angola, Mozambique, Chili enz.
3) Over de interpretatie van dit kunnen schijnt nu ook een conflict te zijn in. de partij van Brandt. Wehner de fractievoorzitter schijnt voor de Russische interpretatie te hebben gekozen.