ik vin u zo lief
1973-10-19
Lees dat boekje, zei een vrouwtje uit ons dorp, je lacht je tranen.- Jaargang 17
- nummer 38
Ik kreeg het in mijn handen gestopt: een boekje, dat door het Nationaal Comité Regeringsjubileum Koningin Juliana is uitgegeven. Een boekje, geschreven door kinderen, die zich tot de koningin richtten.
Want na de grotemenseninleiding van Mr F. J. F. M. van Thiel komen de kleinemensenbriefjes en dito tekeningen, die tesamen toch wel iets zeggen.
"Prins Bernhard kan u wel helpen met regeren - dan hoeft u niet zo veel te doen", meent een zorgzaam schrijfstertje. "Kom je nog in Suriname?" vraagt een zwartje. "Kunt uw eigenlijk zwemmen?" is een bezorgde vraag. Een klein mensje, dat al wat op een groot mens lijkt, schrijft progressief: "voor ik mijn brief ga sluiten wil ik nog een vraag stellen wat vind u van alle watervervullingen en gemiesche industrie?" En midden tussen die regeer-zorgen, dat zwemmen in watervervullingen en die gemiesche industrie schrijft een schatje: "ik vin u zo lief". Zo is het boekje dus genoemd.
Nu kunt u die 75 briefjes en tekeningen op allerlei wetenschappelijke wijzen analyseren. En de deskundigen zullen die kans niet verzuimen.
Maar u kunt ze ook gewoon als huismoeder doorneuzen of als critisch huisvader bezien. Ieder leest er iets anders in, ieder wordt door iets anders getroffen. Wat de een voorbijloopt is voor de ander de clou van het boekje; wat de een roerend vindt is de ander ontgaan. Maar toch is dit boekje iets als een historisch document geworden. Terwijl onze lagereschooljeugd probeerde zich een portret van Hare Majesteit te vormen, werd het... een zelfportret. De briefjes vertellen meer over onze schooljeugd zelf, haar omgeving, haar opvoeding, haar huiselijke vooroordelen, haar televisietaal en vrije uitdrukkingswijzen dan over de koningin.
Een enkele heeft nog de ouderwetse adoratie: "Hoogachtelijke Koningin Juliana - Ik vind het een hele eer om u een brief te schrijven.
Heeft u nou veel zorgen, ik weet niet precies waar u zorgen over heeft maar ja daar moet ik me niet mee bemoeien". Een andere briefschrijverd (en zo zijn de meesten) begint maar gewoon met Beste Koningin. Ook wel geachte koningin, of lieve majesteit of lieve koningin.
Dat kan allemaal: protocol hoeft niet meer en de kunst van het brieven schrijven is geen vak voor de lagere school, noch voor het middelbaar of hoger onderwijs.
"Opvallend is" - zo schrijft de kamervoorzitter in zijn voorwoordje - "dat de koningin voor deze kinderen werkelijk leeft in deze tijd. Zij dromen niet meer van een koningin uit een sprookje, maar stellen de koningin spontaan eerlijke vragen". Dat is in het algemeen wel juist gezien, geloof ik; maar toch bestaan, vooral onder de tekenaars, nog vele opvattingen over gouden koetsen, gouden tronen en andere gouden toestanden. Iemand laat de koningin met een te korte ladder op de rug van een olifant klimmen, als een maharadja. Een ander ziet het schip van staat als een kanonneerboot, waar aan alle kanten de raketten uit schieten.
Over protocol gesproken. Een hooggeleerde relatie vertelde me eens, dat hij de Belgische koning een exemplaar van zijn jongste boek had toegezonden: het Belgische koningshuis had er namelijk mee te maken en beleefdheidshalve liet hij dat weten met een presentexemplaar.
Maar hij kreeg het netjes terug. Met de boodschap: slechts eenmaal per jaar geeft het Belgische koningshuis gelegenheid, geschenken aan te bieden.
Dat zal nu ook in België wel verleden tijd zijn. Maar in elk geval is het Nederlandse koningshuis op dat punt nooit zo streng geweest.
Onze koningin toonde steeds dicht bij haar volk te staan; ze schiep geen onnodige afstand. En dat heeft de Nederlandse jeugd terdege begrepen.
Dan de onderwerpen, de handschriften, de introverte en de sociale karaktertjes! Leest u eens mee met Aron uit Curaçao: "Koningin Juliana? Hoe gaat het met jou met mij gaat het goed Ik hout van school Hout je van school? Ik hout van je". - De kleine Robert is op zijn zesde jaar al galant: "ik wouw dat ik uw een kusje kan geven".
- Leon uit de eerste klas informeert: "kompt er welis verzieten bij u". - Ronnie waardeert al jong het vette der aarde: "is het bij u in het paleis leuk en hebt u lekkereten. Krijgt u op uw verjaardag taart?
gaat u soms uit rijden? Slaapt u in een lekker bed?"
De 8-jarige Niesje vertelt ongegeneerd: "mijn moeder heeft de tanden der uit. mijn vader is in zikte wet". - Patrick, even jong als Niesje vraagt aan de "Koniningin": "wordt er ook vaak bij U ingebroken wandt U bent toch heel rijk" .....
Sylvia "vindt het heel wat voor u, dat u zo'n heel land hebt kunnen regeren in 25 jaar". En ze eindigt neuswijs: "Ja, ja, u hebt een moeilijk leven". - De kleine Marilyn uit Saba schrijft (11 years old) een keurig briefje in het engels: "you are about to celebrate your Silver Jubilee. I would like to wish you my best congratulation on such a happy feast"; u gaat uw zilveren jubileum vieren - dan wil ik u graag mijn beste wensen aanbieden op dat blijde feest. - Annita schrijft over de televisie op koninginnedag: "al die Harmonie's en Marjonetten' en ze is niet de eerste die majorettes bedoelt. - René van 12 vraagt: "wat vindt u van de afdamming van de Oosterschelde?"
En hij souffleert meteen: "ik ben het met de afdamming eens". Vanwege de stormen, weet u. Ook de vraag of "Ajax de cup zou winnen"
- beantwoordt hij met: "natuurlijk".
Rudy, ook al 12, leeft op politiek niveau mee: "vindt u dat wel leuk, dat regeren? En wat denk u van het nieuwe kabinet? Ik hoop dat u in de komende 4 jaren prettig zal samenwerken" - al betreurt hij het dat "de formateurs Ruppert en Burger er zo lang over gedaan hebben".
Douwe is nog maar 10 jaar en vraagt bezorgd: "wordt u niet moe van al dat handenschuden en al die vergaderingen word u daar niet moe van?" Hij eindigt met: "je moet een dag vrijnem(en) als ik je mag aanraden en het allerbeste der mee". - Frank feliciteert koningin Juliana met haar verjaardag (!) en weet nog niet zeker of ze wel veel jaren koningin zal blijven. - Martin (10) is een sociaal nummertje: "Koningin als u jarig bent wat denkt u dan? Kent u Marcel dat is mijn vriendje - ken u Miehiel dat is mijn vriendje - kent u Jacky dat is mijn vriendje - kent u de goese voetbalclub Goes daar zit ik op". En nog zes keer vraagt hij: kent u? "En kent u de gragten, daar zijn miljonnen steekelbaazen".
Erwin van 12 schrijft met een ongelooflijk fijn handschriftje: "Ik heb u altijd bewonderd. Vele malen heb ik vroeger plaatjes van u uitgeknipt en van uw echtgenote prins Bernhard." "U kijkt altijd zo grappig en vriendelijk door uw bril, zo dat het lijkt of wij allemaal uw beste vrienden zijn". - Een kleine ambassadeur?
Wilma uit de zesde klas stelt 7 vragen en geeft zelf de 7 antwoorden erbij. Zo van: "Hoe vindt U de oorlog in Vietnam? Ik zelf vind het verschrikkelijk al die bommen, ik vind het nergens nodig voor". En later: "Kunt U zwemmen? Ik heb 4 diploma's". Zo illustreert zij de definitie van een televlsie-intervieuwer: dat is een vraagsteller, die zelf zijn antwoorden geeft.
En dan is daar de kleine Tonny Somohardjo: "maar alvorens ik verder wil schrijven vraag ik eerst naar u dierbare gezondheid". En vertelt ongedwongen en voor ons land wat ongebruikelijk: "bij mij gaat het met Godswil. En op school gaat het met mijn eigen wil". Ondanks de taalfouten beweert hij: "mijn hobby is zowel studeren". Om te eindigen met: "De hartelijke groette".
Marjolein is het opgevallen dat haar tante ook op 30 april jarig was en haar "vrienddinnetje ook dat is heel toevallig". Hoewel ze verder niets weet te schrijven belijdt ze nog gauw "toch ben ik wel een kwebbelkous". - Rick, die evenals Marjolein 9 jaar is, zegt eerlijk dat hij "zal proberen of ik wat over mezelf kan vertellen", maar tweederde van zijn brief gaat toch over zijn "lieve koningin".Monique haar "kammertje wort behangen", ze heeft trouwens een poes en op haar kammertje staat een "vissen baak". Dat ze nog maar zeven is verklaart veel. - De kleine Bart vraagt aan de Beste Koningin: "en als u op reis gaat vind (u) het dan rottig dat dan al die fotograven om u heen dansen?" - Romina schrijft met staand schrift serieus: "Ik zou geen koningin willen zijn, want je moet altijd met hoge personen praten en nooit met burgers". "En je mag niet hard lachen of het staat in de krant Koningin Juliana heeft hard gelachen".
Nee, Romina "wil wat vrij zijn" en dat zal ze dan voorlopig ook wel.
Haar briefje staat tegenover een kostelijke tekening van een juichende kinderschaar, waarboven 1 man + 1 vrouw + 1 heel lief kind.
Corry schrijft een prachtig briefje: "het lijkt mij een vreselijk deel van uw taak om met al die eigenwijze mannetjes van al die politieke partijtjes te moeten praten". (Hoort u het haar vader zeggen!?) In de illustratie: een bootje, waarin de koningin geflankeerd wordt door de heren Den Uyl en Koekoek. Die eigenwijze mannetjes ook.
Tom informeert of de "beste Koningin" het leuk vindt rijk te zijn. of ze vaak niest en of ze voor Ajax is. - Cecil schrijft aan "Beste Juliana": "Het schijnt dat u ons wel erg leuk vindt. Anders mogten we geen brief schrijven. Waarom bouwt u dan geen nieuwe school voor ons?" Voor een griet van 13 nogal vrijpostig misschien, vooral omdat - wanneer daar een nieuwe school moet worden betaald - "een jurkje minder ook niet zo erg is". Voor de koningin bedoelt ze.
Lest best. Vera, een frysk famke met een lief zevenjarig handschriftje, schrijft het mooiste briefje van al. Hier volgen tekst en (voor wie het wenst) de vertaling: "leave koaninginne / ik hyt vera / ik weije yn fryslön by de bakkerei / ik bin 7 jier / ik ha 2 broerkes / de iene hyt bartje / en de oare hyt gert / wy ha un hiele protte ponys en wy ha 3 grutte geiten / en 3 lytse geitsjes / myn pony hyt gerduna / ik ryd ek wol is op myn pony / mar ik ryd net sa hurd / hat koaninginne ek ponys? ûs tante biny hat unlyts pop kryge it is un jonkje / hy hyt pyter / en ûs beppe is ut fon hûs / se is ut fon hûs nei dûtslön / ik fyn it moay dot it feest is / wy fersiere de hiele skwalle / dag koaninginne". Hetgeen overgezet betekent: "Lieve koningin, ik heet Vera. Ik woon in Friesland bij de bakkerij. Ik ben 7 jaar. Ik heb 2 broertjes, de ene heet Bartje en de andere Gert. We hebben een hele troep ponies en we hebben 3 grote geiten en drie kleintjes. Mijn pony heet Gerduna.
Ik rijd ook wel eens op mijn pony maar ik rijd niet zo hard. Heeft de koningin ook ponies? Onze tante Biny heeft onlangs, een kindje gekregen, een jongetje, hij heet Pieter. En onze grootmoeder is op reis naar Duitsland. Ik vind het fijn dat het feest is, we versieren de hele school. Dag koningin!"
Zo bladert u door. Met een lach en een traan, dat is waar.