De zinspreuk: "In ons isolement ligt onze kracht" en de kabinetsformatie

1973-03-23
  • Jaargang 17
  • nummer 12

Er is aan de gang van zaken in de allerbelabberdste kabinetscrisis die wij meemaken één aspect waaraan, voor zover ik weet, weinig of geen aandacht is geschonken en dat toch van groot, misschien zelfs wel van het grootste, belang is.
Ik wil daarover iets zeggen.
Voor 'n aantal jaren was de P.v.d.A. een volbloed socialistische, maar tegelijk ook een echt democratische partij. Dat was in de dagen van Drees Sr, Suurhof, Lieftinck, Koos Vorrink en anderen.
In die partij kwam evenwel een groep revolutionaire jongeren op. Ze waren vaak academisch gevormd, hadden, dank zij de door hen in alle toonaarden uitscholden consumptiemaatschappij, meestal best betaalde banen en waren bovendien bizonder goed gebekt. Dit was “Nieuw Links".
Het eerste wat ze ondernamen was een greep naar de macht in de partij.
Dat was niet moeilijk. Vergaderingen van kiesverenigingen worden ongelofelijk slecht bezocht. De "Parteigenossen" blijven veelal Hevel' in een luie stoel voor de t.v. zitten dan zich bemoeien met de politiek! Hun enige interesse voor de politiek concentreert zich vaak alleen op de netto-inhoud van hun loonzakje. En als je dan met een groepje goed gedisciplineerde radicalen trouw de vergaderingen van een kiesvereniging bezoekt zijn ze daar in tijd van een ogenblik de baas!
Al spoedig had "Nieuw Links" het helemaal te vertellen in de P.v.d.A.
Een van hun kopstukken, André van der Louw, werd zelfs Partijvoorzitter.
Met zijn beroemde "berendans" heeft hij dat “gevierd". De heren zetten dóór, al ging dat ook ten koste van veel goede partijgenoten, zelfs van een partijscheuring, en al kweekten ze zo ook een grote groep ,!Verontrusten" van het soort als J. H. Scheps c.s.
Den Uyl en Vondeling hebben deze gang van zaken met grote bezorgdheid aangezien. Maar was moesten, wat konden ze? Den Uyl kreeg van zijn "linkse" broeders ook nog het bevel een veel en veel scherpere oppositie in de Kamer te voeren dan te voren. Als horzels vielen ze op hem aan. We zijn er allen getuige van geweest hoe Den Uyl, getrouw aan zijn opdracht, eerst op het kabinet-De Jong en later op dat van Biesheuvel, losranselde. Het lukte hem, geholpen door zijn medestrijders in de Kamer en vooral door massa-media, in ons volk zelfs de suggestie te wekken dat het er nog niet zo beroerd aan toe was geweest als nu! - AI werden de lonen ook ononderbroken reëel verhoogd en al klom het bedrag dat aan sociale voorzieningen werd uitgegeven werd tijdens de regering van die verdoemde ministers ook van 14.3 miljard in 1969 tot 24 miljard in 1972!

Toen de verkiezingen van 1972 naderden liet "Nieuw Links" zich opnieuw geducht gelden, Alweer - tot doodschrik van Den Uyl en Vondeling c.s, joegen de mannen van "Nieuw Links" - de revolutionaire Amsterdammer Pelle Mug was één van hun vocalen het er op een partijcongres door dat iedere samenwerking, zelfs ieder gesprek met de z.g. confessionele partijen werd verboden. Over de V.V.D. werd zoals van zelf spreekt zelfs niet eens gesproken!
Door deze beslissing had de P.v.d.A. opgehouden een democratische partij te zijn. Ze was door de wissel heen. Ze was het spoor opgegaan van de dictatuur. Van de partij dictatuur.
Haar adagium voor de vorming van 'een kabinet werd - en is keihard gebleven: "Wij moeten baas worden in ons land. Wij maken dus nu de dienst uit. En voor ónze mannen zijn de sleutelposities."
D66 en P.P.R. lieten zich gemakkelijk op sleeptouw nemen. Ze zijn trouwens in wezen ook niet veel anders dan de huidige P.v.d.A. U weet wel: "niet-confessioneel" en "progressief" .
En toen kwam de kabinetsformatie.
Natuurlijk mislukte die van Ruppert.
Want die had het in zijn hoofd gezet dat de P.v.d.A. regeringsverantwoordelijkheid moest dragen. Maar dat ook de "confessionele" partijen moesten meedoen. Maar de P.v.d.A. had geweigerd en bleef weigeren met de "confessionele" partijen anders samen te werken dan in de verhouding van "vorst" en "slippendrager", van "baas" en "knecht".
Dat wil zeggen: die wilde alleen samenwerken op conditie dat die partijen meehielpen de democratie om zeep te brengen. En daaraan deden deze (nog??) niet mee.
Daarna kwam Burger op het toneel.
Die deed het anders.
Die trad op als de man die het koste wat het koste Den Uyl en zijn club aan de macht zou brengen.
Hij deed het inderdaad anders. Na enige schijnbewegingen begon hij te "peuteren". Hij probeerde uit het "confessionele" kamp mannetjes los te peuteren uit het partijverband.
Die moeten het antidemocratische spel van de P.v.d.A. -ongetwijfeld met de beste bedoelingen! - meespelen.
Het gelukte hem in de A.R.P. Boersma en De Gaay Fortman Sr te strikken. Dat is de partij van De Gaay Fortman Jr de "confessionele" partijen voor een "lelijk oud wijf" werden uitgescholden mocht niet deren!
"Trouw" en de Christelijke vakbeweging steunden Burger van meet aan in zijn peuter-pogingen om het hardst. Trouw liet zelfs een professor van de V.U. opdraven om te verkondigen dat het zonder meer wegjagen van een kabinet door een votum van de Tweede Kamer niet in de haak is. Alsof antirevolutionairen dat niet wisten!! Maar "Trouw" verdoezelt ook permanent - al roept het nog zo hard om "duidelijkheid" in de politiek! - dat het nu helemaal niet gaat om het wegstemmen van een kabinet dat er is, maar uitsluitend en alleen om het maken van een kabinet dat er komt.

En nu, terwijl ik dit schrijf, heeft Burger op een grove manier een nieuwe stunt uitgehaald. Nu was het een poging om de "confessionele" partijen uit elkaar te drijven.
De Christelijk-historischen mogen niet in de club van Den Uyl meedoen!
Via de radio heeft Aantjes daartegen gegromd.
Sommigen zeggen dat het een plan van Den Uyl is dat Burger uitvoert.
Den Uyl zou er verschrikkelijk tegen opzien minister-president te worden. Dat zou geen wonder zijn.
Want het is voor hem volkomen onmogelijk wáár te maken wat hij allemaal heeft beloofd. En het is ook geen pretje als je in de "achterban" van je partij mannen als Pelle Mug hebt die je, zeiker ook als ministerpresident, met de karwats achter je vodden zitten.
Er wordt ook gezegd dat dit laatste spelletje gespeeld wordt om straks te kunnen zeggen dat die beroerde "confessionele" partijen gemaakt hebben dat ons land niet bestuurbaar is. Trouw suggereert dat al dag aan dag. En het laat zelfs Arie Groenevelt, de ras-revolutionair, de man van de echt "christelijke" leus dat de werkgevers de "natuurlijke vijanden" zijn van de werknemers voluit aan het woord.
Je snapt niet dat er, naar het schijnt, maar zo weinig mensen zijn die dit slechte gedoe dóór hebben.
En het is onbegrijpelijk - of toch niet? - dat de "christelijke" progressieven die de mond vol hebben over “democratisering" van alles en nog was, zo van ganser harte meehelpen aan het kapot maken van de democratie in het bestuur van ons land!
Men bedenke bij dit alles dat de confessionele partijen herhaaldelijk uitgesproken hebben als gelijkwaardige partners met de P.v.d.A. aan één tafel te willen gaan zitten en met haar op een voor hen aanvaardbaar program regeringsverantwoordelijkheid te willen dragen. Ik hoor Andriessen nog bewogen zeggen: Als Den Uyl wil zitten we morgen al rond één tafel.
Als de grote Huizinga nog leefde zou hij, vooral met het oog op wat voor en in de kabinetsformatie beleefd is, met nog zwaarder accent zeggen: "We leven in een bezeten wereld". Maar hij zou daarop zeker niet kunnen laten volgen: "en wij weten het." Hij zou, vooral ook met het oog op de "christelijke" progressieven moeten zeggen: "ze weten het niet".

Boven dit stukje staat: "In ons isolement ligt onze kracht".
Men weet het: dat is de politieke zinspreuk van Groen van Prinsterer.
Hij verklaarde die zelf. Hij zei steeds weer dat hij daarmee bedoelde te zeggen: In onze "beginselvastheid", in onze "zelfstandigheid", ligt onze kracht, De waarheid van die spreuk zie je nu levensgroot voor je in de P.v.d.A.!
Een kleine groep keiharde revolulutionairen heeft een greep naar de macht gedaan. Ze zetten alles op alles. Ze haatten elk compromis. Ze zetten door. Wat het ook kostte. En ze wisten wat ze wilden, En ze overwonnen in de partij. Ze wáren "beginselvast" .
En daarna grepen ze met de door hen gemanipuleerde partij naar de macht in ons land. Keihard. Compromisloos.
Wij baas en niemand anders! En - ze schijnen het te winnen.
De grote meute van de "halfslachtigen", de "van-twee-wallen-eters", de "op-zien-komen-spelers", de "praktische lieden" doen mee, min of meer aarzelend, min of meer foeterend, min of meer gewillig.
Maar ze doen mee.
Weer is er niets nieuws onder de zon.
De konsekwent revolutionairen, de "Montagnards", de "Jakobijnen"
wonnen het in de tijd van de Franse revolutie van de mensen van het "juiste middel", van de inconsequenten, van de "Girondijnen".
En Lenin won het met zijn partijtje van 80.000 kommunisten - maar het was zoals hij zelf zei het "staalharde bataljon van het proletariaat" - van alle hele en halve radicalen, en onderwierp ten slotte daaraan een volk van honderd vijftig miljoen zielen!
Hitler heeft nooit de meerderheid van het Duitse volk achter zich gekregen.
Vlak voor de "Machtsergreifung" leed zijn partij zelfs nog een gevoelige nederlaag. Maar hij had een keiharde partij achter zich. Hij haatte elk compromis. En weigerde alle reële samenwerking. En hij overwon.
Inderdaad: in "isolement", in "beginselvastheid", in "zelfstandigheid", ligt kracht, ligt de kracht.
Ook, en vooral, bij de revolutionairen!
P.S. Net voor de correctie van dit artikel hoorden we dat Burger toch met de C.H.U. praten wil. Maar het regeerprogram van hem (van de P.v.d.A.) is "gefixeerd en onveranderlijk".

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief