Pleidooi voor postmoderne devotie
2013-06-01
Veel lezers zullen bij de Moderne Devotie onmiddellijk denken aan de ‘gebroeders des gemenen levens’: Geert Grote en Thomas a Kempis. Het persoonlijke boekje van Mink de Vries bouwt voort op hun idealen en leefwijze, maar dan in onze postmoderne tijd. In een twaalftal hoofdstukken beschrijft De Vries heel concreet en positief verschillende kernwaarden. Het boekje weet op een pakkende manier veel elementen uit de traditie een eigentijdse toepassing te geven, zonder moraliserend te zijn. Je wordt gestimuleerd om de dingen in je eigen situatie toe te passen. - Jaargang 57
- nummer 11
Giften
Devotie heeft twee kanten: een innerlijke houding van overgave en toewijding en een uiterlijke houding van handelen, gebed, rituelen en gemeenschap. De moderne devoten wilden dat de kerk zou terugkeren naar een geloof van eenvoud, soberheid, trouw, gemeenschap, toewijding en oog voor kwetsbaren in de samenleving. Op eenzelfde wijze verlangt de postmoderne devotie naar echte navolging van Christus in deze tijd. Ter illustratie: in Zwolle en Deventer zijn in elke wijk gemeenschapskringen opgericht die werken vanuit een wijkcentrum of buurthuis. Allerlei mensen werken daarin samen, gericht op de wijk. In een kwetsbare wijk gaat het meer om opheffing van nood, in een betere wijk misschien om gastvrijheid. Er wordt met allerlei instanties samengewerkt. Het initiatief is vanuit kerken ontstaan en er wordt ook verbinding met kerken gezocht, maar het is geen kerkelijke activiteit. De beweging wil onafhankelijk blijven van kerk en overheid en ook geen blijvende subsidie ontvangen, maar liever leven van giften. De voorwaarde voor het ontstaan van levende gemeenschappen in deze wijken is dat er niet alleen iets voor de ander wordt gedaan, maar ook iets samen met die ander.
Toewijding en roeping
Toewijding is aandacht voor de ander en ook een hunkering daarnaar. Het heeft met overgave, loslaten te maken, in vertrouwen op God. Roeping impliceert dat je geroepen wordt. Zelf kreeg de auteur de roeping om te gaan werken bij een christelijke organisatie. Het kostte hem heel wat, maar zijn roeping werd wel bevestigd. Roeping heeft niets te maken met stilzitten en afwachten, maar alles met actief luisteren en leven in afhankelijkheid van God.
Goed en kwaad
Geloof, hoop en liefde zijn de goddelijke deugden die bij de moderne devoten zeer belangrijk zijn. Liefde tot God en de medemens staat voorop, maar levert ook tegenwerking door het kwaad op. Geloof is vertrouwen op God en gaat gepaard met deemoed en nederigheid. Deze houding geeft ruimte om te ontvangen en daardoor energie. Geloof wordt in twijfel op de proef gesteld en daarom heb je de hoop hard nodig om geduldig en vertrouwend te blijven. Het kwaad moet je niet voeden door er te veel mee bezig te zijn. Het kwaad kan zich vaak als het goede voordoen. Daarom heb je de Geest (en soms ook vrienden) nodig om het te onderscheiden.
Spiegel
Als je werkt aan vertrouwen in jezelf, kun je mens worden zoals God je bedoeld heeft. Dit vraagt wel dat je je veilig en geborgen voelt. Dan durf je kwetsbaar te zijn. Door de liefde van God te ontvangen word je vrij van alles waaraan je gehecht bent. Om je te ontwikkelen heb je de spiegel van God en van de gemeenschap nodig. Godsvertrouwen is hierbij belangrijk. Gebed, stilte, toewijding, liefde en geloof zijn van wezenlijk belang om vertrouwen in God te laten groeien. Naarmate je God beter kent, durf je je ook beter over te geven.
Mink de Vries heeft eerder op een aansprekende manier De navolging van Christus van Thomas a Kempis voor jongeren vertaald. Ook in dit boekje geeft hij er blijk van in dat denken en die levenshouding zeer thuis te zijn en dat goed te kunnen vertalen naar deze tijd. Steeds weet hij de dingen positief te benaderen, terwijl hij ook de negatieve kanten niet ongenoemd laat. Hij stimuleert je om mee te denken en zelf aan de gang te gaan. Ik vind het prachtig.
Vries, M. de ( 2013), Pleidooi voor postmoderne devotie. Navolging vanuit vrijheid en gemeenschap. Boekencentrum Zoetermeer. 136p. € 12,90.
Ide Zinkstok is neerlandicus en lid van de NGK Ede.