Predikantenconferentie 7 oktober 1971
1971-10-29
Het nog krachtige herfstzonnetje zette alles in een vrolijk licht, en maakte achter de ramen de warmte nog terdege voelbaar.- Jaargang 15
- nummer 29
Maar een fris windje woei er. Inzonderheid ook wel bij de boottocht, die 's middags per kotter werd gehouden. Het was heerlijk om er zo in het najaar nog eens even uit te zijn en bij elkaar te zijn in de prachtige lokaliteiten van de nieuwe Westerkerk van Bunschoten-Spakenburg. Wat een heerlijk en luxueus bedehuis bezitten onze broeders en zusters daar in hun witte kerkgebouw. Maar ook in geestelijk opzicht was het verfrissend die dag daar te zijn. Even speelde het woord "opfrissertje" door de gedachten. Maar dat kan men hier toch niet gebruiken. Want het was bepaald geen opgewarmde oude koek, die daar werd opgediend. Fris en nieuw en boeiend was de wijze waarop over het onderwerp van de dag werd gesproken. "Hoe geven we catechisatie aan de Kerkjeugd van nu?" Dat was de vraag die collega Van der Brink van Zwolle voor ons inleidde. Waarbij het niet alleen ging om de vraag hoe het gebeurt, maar ook hoe het het béste kan gebeuren.
Voordat hij het woord kreeg, had de 2de voorzitter, ds Janssen van Amsterdam, de aanwezigen hartelijk welkom geheten. Er was een verrassend grote opkomst. Hetgeen aan de koster de uitroep ontlokte: ik wist niet dat we zoveel dominees hadden. De domineesvrouwen waren trouwens ook in groten getale opgekomen; die bij het werk van haar mannen zo nauw betrokken zijn, en intens daarin meeleven; die dan ook - al behoeven ze zelf niet te catechiseren - evengoed met gespannen aandacht en interesse luisterden naar wat in referaat en bespreking naar voren kwam.
Wat is het trouwens goed elkander zo eens te ontmoeten, contacten te leggen en te vernieuwen, en de tand met elkander te beleven en te gevoelen. Hoe hartelijk en verrast was telkens de begroeting van elkander, Hoe spontaan werd er steeds opnieuw weer gelachen.
Helder klonken de stemmen bij de onderlinge gesprekken op. Zelfs in een pauze zozeer dat de dominees moesten worden gewaarschuwd, toch de kerkdienst niet te verstoren, die elders in het gebouwencomplex werd gehouden.
De eerste voorzitter, Prof. Veenhof, moest verstek laten gaan. Hij bevindt zich nog steeds in het ziekenhuis. Maar hl] het de hartelijke groeten overbrengen, met de opdracht erbij: zeg maar, dat het mij in alle opzichten goed gaat. Hij gaat lichamelijk vooruit. Is geestelijk welgemoed. Een door allen ondertekende brief, versterkt door de taal van geurend fruit vertolkte de gevoelens van de vergadering jegens hem, Verschillende jubilea van collega's werden gememoreerd; en hartelijke gelukwensen uitgesproken.
De penningmeester deed zijn werk. Hij toonde zich een goede herder! want die "scheert zijn schapen, maar hij vilt ze niet."
De referent bleek "een lieve man", die daardoor "goed orde houden kan". Deze was trouwens tijdens het spreken ook geen ogenblik zoek. Met gespannen aandacht werd het naar voren gebrachte aangehoord ... Met tekeningetjes en schematische voorstellingen werd één en ander verduidelijkt. De nieuwe methodieken, die uitvoerig ter sprake kwamen daarmee ook in praktijk gebracht. Het gaat om catechese in déze tijd. Er is bij de jonge mensen van deze tijd verzet tegen de oude methodieken. Uit het hoofd leren vinden ze "stom". Er is een scherpe kritiek op het oude. Alles wordt maar niet zo vanzelf geaccepteerd. Ze vragen op de man. af: wat denkt u van de pil, abortus, homofilie, horizontalisme enz. En ze laten zich niet met een kluitje in het riet sturen. Er is ook een drang tot daden. Een vraag om werk (evangelisatie bijv.).
Hoe moet men nu tegenover deze Jeugd optreden. Men zal het grote doel niet uit het oog mogen verliezen. Het gaat er om, ze de betrouwbaarheid te doen kennen en erkennen van de leer, waarin ze onderwezen ("bekatechiseerd") zijn. Luk. 1: 1-4. Ze moeten leren in onze chaotische tijd, te geloven in Christus' daden en geboden. Waardoor Hij het koninkrijk brengt. Ze moeten al verder de Enige Troost leren kennen, als een kracht die je levensmoed schenkt. Ook moet er zijn een toerusting tot dienstbetoon. Een binnengaan in het leerhuis, om te komen tot de volle kennis" (EI. 4). Daarbij gaat het erom dat ze komen tot Openbare Geloofsbelijdenis en Avondmaalsviering. En tenslotte moet er ook zijn een voorgang van kennis Gods van geslacht tot geslacht. Een doorgeven van de blijde boodschap en van de heilswaarheid als bij een estafette-loop.
Belangrijk is daarbij de persoonlijkheid van de catecheet. Hij moet van zijn catechisanten houden. Ook van de "rotjongetjes".
Dringende noodzaak is eens met ze te gaan fietsen en kamperen. Dat legt goede contacten.
Aan de voorbereiding van de catechisatielessen zal veel moeten worden gedaan. Het wordt hoog tijd, dat er een Catechismus komt in moderne vorm. (Uit de vergadering werd dit later krachtig onderstreept. Waarbij sommigen als hun oordeel te kennen gaven, dat een nieuwe redactie van de oude Heidelberger niet genoeg is.) Ook allerlei zaken die niet in de Catechismus staan, moeten ter sprake komen: zending; bijbelopvattingen; kerkgeschiedenis; oosterse godsdiensten, Marxisme; wereldraad: andere kerken, ontwikkelingshulp; liturgische bewustwording enz. Ook moet er ruimte blijven voor plotselinge belangstelling voor andere onderwerpen.
Hoe nu de leerstof over te dragen, op doeltreffende wijze? 'n Oude methode is: leren door inprenten. Associëren (Herbart). Het gevaar is dat men "papagaaien" kweekt. Toch - geheel afschaffen kan men deze wijze niet.
Een andere weg is: 't ze zelf laten doen.
Met plakboeken. Preekbeurten uit de krant knippen, en aan de hand daarvan over verschillende kerken spreken bijv. Men kan allerlei opdrachten geven, spreekbeurten laten houden; iets laten nazoeken in de Bijbel, ambtsdragers een bezoek laten brengen en gesprek laten hebben; een begroting voor de diakonie, bijv. over de vraag: hoe verdeel je fl. 500,- over allerlei Christelijke doeleinden (Redt Een Kind, L'ABRI, enz. enz.).
Een derde manier is: aan het denken zetten (Kohnstamm). Met een schetsje kan men duidelijk maken, hoe het geloof en het gevoel Christus moeten “volgen”. ZIJ kunnen niet voorop gaan!
Een vierde aanpak is: het gesprek. Men moet proberen tot een dialoog te komen. Dit is één van de meest aan te bevelen middelen.
Het beste is "geanimeerd en rommelig bezig zijn". Niet: de stilte, van de interesseloosheid.
Men moet de stof groeperen rond interesse-centra bij de jeugd zelf aanwezig.
Paulus schreef een stuk uit een sportkrant, bij wijze van spreken. (Over de wedkamp 1 Cor. 9.) De moderne psychologie zegt: Je moet ze aanspreken in hun eigen leeftijd. Er zijn goede boekjes op dit gebied verschenen.
De losbladige handleiding van Kok en Boekencentrum is didactisch interessant, maar moet critisch worden bekeken. en gebruikt.
Je moet de tips verder zelf uitwerken.
Wat de indeling van de les betreft. Een goede inrichting is: 1. zingen (kennen van geestelijk lied is belangrijk). 2. Overhoren. 3. Loswoelen van belangstelling; aktualiteit laten zien. 4. Uit de Heilige Schrift lezen en uitleggen. 5. Afronden; je moet ze de boodschap van de Bijbel meegeven. 6. Hou de deuren naar de wereld open; zending; krant, aktiviteiten van onze tijd. 7. Gebed, zo mogelijk te laten doen door één van de catechisanten.
Soms kan ook een speciale bijbelcatechisatie worden gehouden; over een bepaald bijbelboek bijv.
In een levendige bespreking bewoog de discussie zich vooral om vragen als: kunnen we niet spoedig een goed catechisatieboek krijgen?
Kunnen niet een aantal collega's in teamwork aan het werk gaan. Herinnerd werd aan de uitgave van Prof. Bakhuizen v. d. Brink, en de Heidelb. Catechismus in de taal van deze tijd, tot stand gekomen in samenwerking van de Herv. Syn. Geref. en Chr. Geref. kerk. Met belangstelling wordt het uitkomen daarvan in druk tegemoet gezien.
Ook in onze eigen kerken wordt aan deze zaak (een nieuwe redactie van de H.C.) aandacht gegeven. Verschillende collega's geven treffende voorbeelden uit de praktijk.
Vaak leerzaam. Ook wel eens vermakelijk.
Meerdere malen klatert de vrolijkheid op.
Gewezen wordt op de kleine boekjes van Spilt (zeer bruikbaar!); het Kort Begrip; De Voorzeide Leer (van ds C. Vonk); van ds Telder (Noodzakelijke wetenschap).
Wordt er nog uit het hoofd geleerd? Meerdere predikanten krijgen het van de oudere jongelui niet meer gedaan. Anderen wel. Met succes. Mits verstandig toegepast (geen grote lappen laten leren).
Hoe moet men met onverschilligheid aan?
Interesseloze jongelui, die een kwalijke sfeer scheppen, apart nemen? Is er niet ook wel schijnonverschilligheid? Het lijkt soms erger dan het is.
Is het goed, afzonderlijke bijbeluren te geven?
Of kan men beter de verschillende onderwerpen bij de behandeling van de Catechismus in de stof verwerken?
Wordt wel voldoende aandacht gegeven aan goede catechisatiemiddelen, en een goed lokaal (geen "hok").
Allerlei praktische wenken worden gegeven; behartigenswaardige opmerkingen gemaakt.
Er zal wel wat in praktijk worden gebracht. De jongens en de meisjes zullen er nog wel eens wat van merken. De spreker tenslotte nog: Duik eens in de denk sfeer van de jongeren. Maar geef ze de boodschap van de Here Jezus mee!
We waren eigenlijk nog lang niet uitgepraat toen de voorzitter op sluiting moest aansturen. Hij kon constateren, dat ons samenzijn geanimeerd was verlopen. Dat het "stimulerend" was geweest, en instructief.
Alle lof aan de spreker. Dank aan de kerk van Bunschoten-Spakenburg voor het gratis (!) ter beschikking stellen van de lokaliteiten.
De koster voor zijn goede zorgen. Ds en Mevr. v. d. Lingen als goede gastheer en gastvrouw.
Vrolijk-orthodox waren we bijeen geweest.
Begonnen met: Zingt nu blij te moe! (Ps. 81 : 1 en 2) en de lezing van Psalm 78. We besloten met Psalm 103: 9: Zijn trouw rust zelfs op 't late nageslacht. Want 's Heren gunst zal over die Hem vrezen in eeuwigheid altoos dezelfde wezen.
Ds v. d. Brink vertolkte onze dank aan de Here. Toen keerden we huiswaarts.
Zo de Here wil: tot over een half jaar ongeveer!
De avond gaat dalen. Het is nóg zonnig en fris. Als een "verfrissende belevenis" zal deze conferentie in onze herinnering voort mogen blijven leven.