Overvloed en overgave
2013-08-03
Dit jaar herdenken we 450 jaar catechismus, een geloofsboek dat jammer genoeg te vaak gebruikt is om uit het hoofd te leren. Het geloofsboek dat dr. Plaisier, scriba van de PKN, geschreven heeft, gaat uit van dezelfde liefde en passie voor God en zijn Woord, maar is totaal anders opgebouwd. Het boek gaat veel meer om hoe geloven werkt in mensen, als relatie, dan om de inhoud van de leer. Belangrijke zaken probeert de auteur met beelden te pakken, al lukt dat mijns inziens niet altijd.- Jaargang 57
- nummer 15
Als beelden noemt Plaisir: epiek, lyriek, dramatiek en didactiek. Ik zou dit echter geen beelden willen noemen, maar eerder manieren van zeggen, beschrijvingen van soorten literatuur die in de Bijbel te vinden zijn. Hij zegt wel prachtige dingen over het grote verhaal van God als Schepper en onze plaats daarin. Daarbij gaat hij wel erg uit van de openbaring en minder van de ervaring. Jammer genoeg gaat Plaisier niet in op de postmoderne kritiek op de grote verhalen, die alles gelijkschakelt.
De beschrijving van Gods plan als drama in vijf bedrijven spreekt mij erg aan: schepping, roeping van Abraham en Israël, de komst van Jezus, het tijdperk van de Geest waarin we nu leven en de apotheose bij de wederkomst. Zo had ik het nog niet eerder bekeken.
Onder de noemer didactiek gaat het met name om de uitleg van de twaalf artikelen van het geloof, wat mijns inziens niet veel nieuws oplevert.
Ziekenhuis
In het deel over geloof wordt geloven beschreven aan de hand van de vier jaargetijden. De lente bijvoorbeeld, met zijn enthousiasme en verliefdheidsbeleving, kan zich in het geloof voordoen door een fascinatie voor God en zijn Woord. Daarbij noemt Plaisir ook de andere kant, dat het te radicaal en te dwingend op anderen kan overkomen.
Zo heeft elk van de jaargetijden zijn eigen toepassing; erg verhelderend en herkenbaar, met name voor de verschillende wijzen waarop je je geloof soms kunt ervaren.
Het deel over de kerk sprak mij het minste aan. Het leverde weinig nieuwe inzichten op. Het eerste beeld van de kerk als ziekenhuis, met nadruk op ziekte en sterfelijkheid, klopt wel, maar zou ik niet als eerste noemen.
Dat zou dan eerder de tempel zijn, als liturgisch centrum voor het Woord en de lofprijzing.
De andere beelden – parlement en theater – gaven mij geen inzicht. Plaisier had ook zelf moeite om hier goede beelden te kiezen. Discipelschap als beeld van onze missionaire opdracht zou misschien meer hebben kunnen zeggen.
Het is niettemin een beeldend boek geworden, met erg veel citaten uit poëzie en literatuur, waarin je de passie van de auteur kunt proeven. Het is wel een boek voor insiders, kerkmensen. Buitenstaanders kunnen hier waarschijnlijk niet zo veel mee.
Plaisier, A (2013), Overvloed en overgave. Een caleidoscopisch geloofsboek. Boekencentrum Zoetermeer. 196p. € 16,90.
Ide Zinkstok is neerlandicus en lid van de NGK Ede.