In het rood… en dan gaat je wasmachine kapot

2005-08-12
  • Jaargang 49
  • nummer 15
De langdurige recessie heeft forse gevolgen voor de diaconale zorg in onze gemeenten. Vooral grote gemeenten zien de bodem van de ‘schatkist’ in zicht komen. Meer mensen dan voorheen doen een beroep op de hulp van hun gemeenteleden. En de inkomsten moeten omhoog. In Zwolle leverde een brief 500 procent meer giften op.

De diaconie van Zwolle (II) legde in een brief haar zorgen voor aan de gemeente. Zorgen over ‘het toenemend aantal zusters en broeders dat gedwongen is een beroep te doen op de diaconie voor financiële ondersteuning’. Uitgaven stijgen en inkomsten dalen.

Groeiende nood
De Zwolse diaconie kreeg de afgelopen twee jaar veertig procent meer verzoeken om financiële hulp. Daardoor bestaat driekwart van het eigen vermogen van de diaconie nu uit leningen. Steeds meer mensen hebben moeite het hoofd boven water te houden. ‘En ook de noden veranderen’, zegt voorzitter Elly Touwen van de diaconie. ‘Mensen die bij de diaconie aankloppen, hebben echt niets meer.’ De uitgaven zijn de afgelopen twee jaar dan ook verschoven. Van ouderendagen en kerstmiddagen naar ondersteuning van gemeenteleden die in de financiële problemen zijn gekomen.

Geen geld
Meer mensen in nood betekent dat de diaconie meer geld nodig heeft. Dat ze in Zwolle al teren op de reserves, geeft aan dat de inkomsten te laag zijn. ‘Mensen zijn niet gewend aan noden in de eigen gemeente’, denkt Touwen. Velen hebben het goed en verwachten in de eigen gemeente geen schrijnende nood. Wellicht daarom brengen collectes voor christelijke doelen buiten de kerk meer op dan die voor de kerk en de diaconie. Ook in Nijmegen ziet de diaconie dat collecten voor goede doelen buiten de kerk veel meer opleveren. En Kampen bevestigt, dat rampen het ‘goed’ doen bij collectes. De Kampenaren menen overigens, dat ook het teruglopende kerkbezoek de inkomsten drukt. Touwen ziet dat ook, maar wil aan dat punt niet teveel gewicht toekennen.

Giftenstroom
Zwolle tracht het tij te keren. Toen uit een enquête bleek, dat veel ouderen wel bereid waren een eigen bijdrage te betalen voor ouderendagen, wist de diaconie dat die begrotingspost omlaag kon. Daarnaast staken de diakenen hun licht op bij hun vrijgemaakte collega’s. Bij het vrijgemaakte Diaconaal Steunpunt vroeg Touwen brochures aan om zich te oriënteren. ‘Er zit vaak meer achter. Voordat je gaat helpen, moet je op zoek naar de kern van het probleem, om daarna te kijken wat eraan gedaan kan worden. Soms moet je gewoon bemiddelen, of mensen leren met geld om te gaan. Het geld zelf is dan niet eens de hoofdzaak.’ Aan de inkomstenkant moest echter ook wat gebeuren. Een brief aan de gemeente zette het probleem uiteen en maakte duidelijk, dat financiële steun hard nodig blijft. ’De diaconie is ervan overtuigd dat de komende tijd meer zusters en broeders een beroep op haar gaan doen. Zij ziet het als opdracht te zorgen dat niemand zonder hulp blijft en dat weer perspectief geboden wordt in uitzichtloze financiële situaties.’ Na deze brief steeg het aantal giften met 500 procent.

Uit een Opbouw-steekproef onder een aantal diaconieën blijkt, dat met name de grotere gemeentes te maken hebben met stijgende uitgaven door groeiende vragen om financiële steun. Weinigen hebben echter al harde maatregelen genomen.
Vooralsnog blijft het bij het signaleren van een trend. Enschede, Eindhoven, Bunschoten-Spakenburg, Wezep en Apeldoorn zien allemaal een tendens van een groeiend aantal hulpzoekenden. Deze gemeenten hebben zonder uitzondering meer dan 600 leden. Het probleem lijkt zich dus te concentreren in de grotere kerken. Een contrast vormen de kleinere gemeenten. In Deventer wordt het diaconale werk verbreed, omdat er maar weinig vraag naar financiële hulp is. Ook Maassluis en Amersfoort-Zuid zeggen geen last van het probleem te hebben.

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief