Heb jij dat ook weleens?
2013-11-01
Aan wie vertel ik het? Hoe moet ik omgaan met die vervelende reactie? Hebben jullie soms ook het gevoel dat je er helemaal alleen voor staat? Mijn behandelaar overweegt een ander medicijn, welke ervaringen hebben jullie daarmee? Ik ben soms zo boos op God, heb jij dat ook weleens? Allemaal vragen die we graag zouden willen stellen aan mensen die in dezelfde situatie zitten als wij. Zij weten immers hoe het is om...- Jaargang 57
- nummer 21
Mensen met moeiten of verdriet hebben behoefte aan herkenning en erkenning. ‘Meestal is dat wat ze zoeken en vinden in het contact met lotgenoten,’ vertelt Vrouwkje Messink van de Christelijke Vereniging Angst- en Dwangstoornissen en Fobieën (CVADF). ‘Je denkt vaak dat niemand anders hetzelfde heeft als jij. In het contact met lotgenoten merk je juist dat je niet de enige bent. Er zijn natuurlijk altijd wel verschillen tussen mensen, maar er is vooral sprake van herkenning.’
Liesbeth Westeneng en Willemijn het Lam van Samen Delen, een ontmoetingsgroep voor jongeren van wie een of beide ouders is overleden, bevestigen dat: ‘De toegevoegde waarde van gesprekken met lotgenoten is dat je bij elkaar herkenning vindt. Mensen die het overlijden van een ouder niet hebben meegemaakt, kunnen je nooit helemaal begrijpen.’
Haike Haan heeft enige tijd geleden de diagnose autisme gekregen en deed mee aan een gesprekgroep voor volwassenen met autisme van dit Koningskind. Hij noemt nog een ander aspect: ‘Ik zoek contact met anderen om te zien hoe zij met autisme omgaan. Ik heb in de gespreksgroep heel veel geleerd van deelnemers die veel verder in hun ontwikkeling zijn.’
Geloof
Herkenning, erkenning, steun en informatie zijn de werkzame ingrediënten in lotgenotencontacten. Vaak krijgen de deelnemers handvatten aangereikt over hoe ze met hun problemen kunnen omgaan. En dat biedt weer uitzicht om door te gaan. Daarbij is het voor Liesbeth en Willemijn erg belangrijk dat Samen Delen een christelijk initiatief is. ‘Als je het moeilijk hebt, kun je troost vinden bij elkaar, maar het is vooral fijn dat je samen troost vindt in het geloof. Alleen bij God kun je echt troost en kracht vinden om verder te leven. Daar kunnen we elkaar in de groep op wijzen en mee bemoedigen.’
Ook voor Vrouwkje is het belangrijk dat ze bij de CVADF andere christenen ontmoet: ‘Met hen kun je ook over je geloofsleven praten. In een algemene omgeving begrijpen mensen vaak niet hoe belangrijk het geloof voor je is. Het doortrekt heel je leven en heeft ook invloed op je beperkingen. In gesprekken met christelijke lotgenoten kun je daar open over praten.’
Voor Haike was praten over het geloof een belangrijk onderdeel van de gespreksgroep: ‘Dat ik een kind van God ben en mezelf mag accepteren zoals ik ben, dat soort opmerkingen heeft me veel gedaan.’
Gesprekken
Er zijn lotgenotengroepen voor mensen met een lichamelijke ziekte (astma, kanker, diabetes), voor mensen met sociale of psychische problematiek (autisme, angsten), voor mensen die een geliefde hebben verloren, die werkloos zijn geworden, voor mensen die worstelen met een trauma (incest) enzovoort. De vele verschillen wat betreft thema zorgen ook voor veel variatie in de opzet van de groepen. Sommige zijn tijdelijk van aard, andere komen jarenlang bij elkaar. In sommige gaat het vooral om de onderlinge gesprekken, andere richten zich ook op het organiseren van gezamenlijke activiteiten. Sommige groepen komen maandelijks bij elkaar, andere enkele keren per jaar.
Samen Delen bijvoorbeeld organiseert vier bijeenkomsten per jaar, waarvan één een bezinnend karakter heeft, met een spreker, en de andere meer actief zijn. Dan gaan ze bijvoorbeeld kanoën of barbecueën. ‘We hopen dat jongeren tijdens die activiteiten op een ontspannen manier gesprekken kunnen voeren. Meepraten hoeft niet per se, alleen luisteren is ook goed,’ vertelt Liesbeth Westeneng.
De gespreksgroepen van de CVADF komen elke zes of acht weken samen bij mensen thuis en zijn vaak kleiner van omvang, zo’n vier tot zeven mensen. ‘Er is altijd ruimte voor Bijbellezen en gebed of een overdenking,’ zegt Vrouwkje. ‘Daarna maken we een rondje waarin iedereen vertelt over de afgelopen periode. We bespreken ook wel bepaalde onderwerpen, bijvoorbeeld naar aanleiding van een bericht in de krant of een ervaring van iemand. Soms hebben groepen een ontspannende avond, met samen eten en sjoelen bijvoorbeeld.’ De gespreksgroep van dit Koningskind kwam vijf keer bij elkaar. ‘Er was een vaste structuur. Elke avond schreven we eerst onze eigen ervaringen op een groot papier en na de pauze konden we op elkaar reageren. Zo kwam er iedere keer een goed gesprek uit,’ vertelt Haike.
De grootte van de groep wordt mede bepaald door de aard ervan. Voor de gespreksgroepen van dit Koningskind en de CVADF is het belangrijk dat de omvang beperkt blijft. Vrouwkje Messink: ‘Het is erg belangrijk dat mensen zich veilig voelen om hun ervaringen te delen. Op het moment dat je daarover vertelt, ben je erg kwetsbaar, dan wil je niet dat er een grote groep meeluistert. Bovendien willen we graag dat alle deelnemers voldoende aandacht krijgen en ook daarvoor is een kleine groep beter.’ De activiteiten van Samen Delen worden nu bezocht door zo’n twintig jongeren. ‘De groep mag nog wel groter worden,’ vertelt Willemijn, ‘want wij denken dat er veel meer jongeren zijn die het fijn zouden vinden om met lotgenoten te praten, maar de drempel misschien te hoog vinden. Dat is jammer, want we zijn gewone jongeren die niet zielig doen of zijn!’
Ondersteuning
De aard van de lotgenotengroep brengt met zich mee dat de deelnemers regelmatig indringend geconfronteerd worden met de vragen, problemen en soms trauma’s van anderen, terwijl ze zelf worstelen met hun eigen moeiten. Praat je elkaar dan niet bij wijze van spreken verder de put in? ‘Juist niet, zou ik zeggen,’ reageert Erik Valk, teamleider bij dit Koningskind en een van de leiders van de gespreksgroep die Haike Haan bezocht. ‘Je ziet dat het misschien wel confronterend is, maar vooral vaak heel leerzaam. Angstige verwachtingen worden daardoor bijvoorbeeld realistischer. Door de verhalen van anderen, over hun problemen en de manier waarop zij ermee omgaan, komen mensen zelf ook verder in het aanvaarden en verwerken van hun eigen moeiten.’
‘Sommige leden komen weleens niet of minder vaak,’ vertelt Vrouwkje,’ omdat ze bang zijn dat ze door de problemen van anderen overweldigd worden. Dan proberen we regelmatig telefonisch of e-mailcontact te organiseren. Maar de meeste leden van de CVADF zijn juist erg blij met de lotgenotengroepen. Het feit dat er naar hen geluisterd wordt en dat ze elkaar als deelnemers soms echt kunnen helpen, is voor hen belangrijker dan het confronterende aspect.’ Willemijn en Liesbeth herkennen dat: ‘Als een ouder overlijdt, word je soms met heel moeilijke situaties geconfronteerd. Maar door de gesprekken met lotgenoten merk je dat jouw situatie helemaal niet zo raar is als je dacht en vooral dat je er niet alleen voor staat. Dat is toch de kracht van zo’n lotgenotengroep.’
| - De citaten van Haike Haan zijn afkomstig uit Kleur, het ledenmagazine van dit Koningskind (september 2013). Het volledige artikel is te downloaden via www.ditkoningskind.nl. - Samen Delen: http://jongerengroep-samendelen.webklik.nl - Christelijke Vereniging Angst- en Dwangstoornissen en Fobieën: www.cvadf.nl, tel. nr. 033-4755079, bereikbaar op zaterdagmorgen van 10.00 tot 10.30 uur |