Tien jeugdwerktrends voor 2014
2014-01-25
Voor de tweede keer heeft het Nederlands Gereformeerd Jeugdwerk (NGJ) een lijst samengesteld met tien jeugdwerktrends voor het komende jaar. Trendwatching is niet voorspellen wat er gaat gebeuren, maar op grond van wat er gebeurt nadenken over de ontwikkelingen die zullen komen. We moedigen je aan om eens met elkaar in gesprek te gaan over deze trends, met in het achterhoofd het hart van onze missie: jongeren verbinden met Jezus.- Jaargang 58
- nummer 2
#LevenDelen
Kerk die niet bereid is leven te delen graaft eigen graf
Vorig jaar beschreven we het ‘leven delen’ nog als het nieuwe relationele jeugdwerk. Dat zou de sfeer kunnen hebben van: dit zou je eventueel kunnen gaan verkennen. Dit jaar doen we daar een schepje bovenop. In een tijd waarin de factor ‘tijd’ zo onder druk staat en er meer en meer de behoefte ontstaat aan instant jeugdwerkoplossingen, groeit juist de noodzaak van jeugdwerk dat allereerst gestoeld is op het principe van je leven delen: tijd hebben om jongeren echt te horen en om te luisteren naar Gods hart voor jouw jongeren.
Als je als kerk niet bereid bent om die stap dieper te gaan en jouw leven met Jezus met hen te delen en samen geschiedenis te gaan schrijven, dan graaf je je eigen graf.
#Ouders
Ouders kloppen bij kerk aan voor digitale geloofsopvoeding
Ouders weten steeds minder wat er speelt in het digitale leven van hun kind. Deze trend versterkt de trend die we vorig jaar omschreven. Kerken die denken ‘hier willen we weer iets mee’, krijgen nu ouders die explicieter om hulp vragen. De ontwikkelingen op het gebied van games, cyberpesten en verplaatsing van jongeren van Facebook naar andere netwerken gaat zo snel dat er een grote behoefte is aan kennis hierover.
Het gesprek over digitale opvoeding is een uitdaging die vergelijkbaar is met de seksuele voorlichting waar eerdere generaties tegenaan hikten. Ouders vragen zich af: Hoe begeleiden we ons kind op dit gebied? Hoe ben je christen in een digitale omgeving? Laat ik mijn zoon van twaalf GTA5 spelen? Wanneer geef ik mijn dochter een mobiele telefoon? Welke sociale media zijn veilig voor mijn kinderen? Het positieve aan deze beweging is dat ouders specifiek hun eigen rol gaan claimen in de opvoeding en daarbij de kerk oproepen tot actie: help ons!
#Gamification
Discipelschap wordt een spelletje
De verschillende bijbelapps kennen we al een tijdje. Ook de ‘tekst-voor-elke-dagapp’ bestaat al even. Nog niet zo lang geleden kwam de Evangelische Omroep met de ‘samen-geloven-app’ voor gezinnen, waarbij de interactie en de sociale component iets specifieker een rol kregen.
Dit jaar wordt ‘Your Story’ gelanceerd. Die luidt daarmee een nieuwe fase in binnen de reli-apps. In deze app worden jongeren uitgedaagd om op zeven verschillende gebieden van het leven hun geloof te gaan uitleven, waarbij gebruikgemaakt wordt van principes die we kennen vanuit games.
In de slipstream daarvan komen steeds meer apps op de markt die helpen in het dagelijks geloven en daar ook een spelelement aan toevoegen. De zogenoemde ‘gamification’, serious gaming, gaat zijn plek vinden in de christelijke wereld.
#Inhoudelijk
Ethische thema’s worden onbespreekbaar
Vorig jaar omschreven we de zoektocht naar geluk, waarbij jongeren in de knel komen met de waarheidsvraag. Dit jaar zien we op dit vlak de beweging dat kerken die uitgesproken zijn over een bepaald ethisch thema in het nauw komen. De zoektocht naar antwoorden rondom thema’s als samenwonen, homoseksualiteit, euthanasie en schepping of evolutie kan rekenen op scherpe reacties en onbegrip vanuit kerk en samenleving. Traditionele antwoorden bevredigen de nieuwe generatie niet meer. De kerk gaat de vragen op deze gebieden weer agenderen, juist omdat jongeren vragen hebben. Daarbij is het belangrijk om voor ogen te houden dat de vragen een eerlijke kans krijgen, zonder dat het ten koste gaat van de eenheid en de kern van het Evangelie: Jezus Christus. Er zullen confrontaties komen, waarbij het principe gehanteerd wordt: probeer eerst de ander te begrijpen en dan zelf begrepen te worden.
#VeiligJeugdwerk
Doe aan veilig jeugdwerk of doe het niet!
Maatschappelijk is er al jaren een gesprek gaande rondom seksueel misbruik in jeugdwerk. De trend is daar dat niemand meer met kinderen of jongeren mag werken zonder een Verklaring Omtrent Gedrag ingeleverd te hebben. Steeds meer organisaties die met deze doelgroepen werken hebben inmiddels een gedragscode opgesteld.
Kerken durfden het nog niet openlijk te agenderen – om de schijn te voorkomen dat het in hun kerk speelde – maar in 2014 kunnen kerken er niet meer onderuit. Het moet geagendeerd worden. Kerken gaan massaal zeggen: wij willen bouwen aan veilig jeugdwerk!
Begin dit jaar komt het Meldpunt Misbruik met een stappenplan dat mede ontwikkeld is door JOP (jeugdwerk PKN) en CGJO (jeugdwerk CGK) en waar het NGJ ook in participeert.
#Jongens
Meiden Na de chocoladefontein en nagellak nu ook tijd voor modderworstelen en testosteron
De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht gekomen voor meiden in het jeugdwerk. Ondertussen zijn op verschillende plaatsen artikelen en blogs verschenen over de vervrouwelijking van de kerk. Het geloof zou weinig uitdaging bieden voor jongens, omdat het in de kern gaat over het zingen van liefdesliedjes en het praten over je gevoel in allerlei gespreksgroepjes.
Bijna als antwoord daarop zijn de mannenbewegingen de afgelopen jaren uit de grond geschoten. De succesvolle 4e Musketier of het wat nieuwere ManUnited lijken sterk in een behoefte te voorzien. Steeds meer kerken lijken nu te denken: en onze jongens dan? Er ontstaat in kerken een behoefte aan mannen die hun leven willen delen met jongens. In 2014 worden er door kerken daarom massaal stoere activiteiten voor jongens bedacht, om mannen en jongens tegemoet te komen in het delen van hun leven.
#Bijbel
Wifi-wachtwoord blijkt sleutel tot het Woord!
De beamer heeft kerken veel moois gebracht. Geen gesjouw meer met het liedboek, maar allemaal fijn meelezen op het grote scherm. Geen liedboek meer dus, maar óók geen bijbeltje. De catechisaties waar jongeren een bijbel mee naartoe nemen worden ook steeds schaarser, evenals de catecheten die hem ook daadwerkelijk openslaan.
Was 2013 het jaar waarin de Herziene Statenvertaling met een jongerenversie kwam, de Bijbel ook in gewone taal geschreven bleek te kunnen worden en het derde deel van de Bijbel in straattaal verscheen, 2014 wordt het jaar waarin jongeren die leven in een beeld-beleefcultuur dichter bij de Bijbel gebracht gaan worden. Centrale vraag: hoe leren we jongeren lezen en leven uit de Bijbel? Wifi wordt opengesteld om jongeren mee te laten lezen op de Bijbelapp en kerken zullen positief verrast worden door de 18+-groep, waarin juist een groeiende vraag komt om thuis te raken in de Bijbel.
#Participatie
Jongeren participeren steeds vaker en jonger op cruciale plekken in het jeugdwerk
Het mooie aan deze trend is dat het jeugdwerk meer ‘door jongeren’ wordt dan alleen ‘voor jongeren’. Helaas is de aanleiding hiervoor meer geboren uit nood dan uit visie. Maar hoewel deze beweging in verschillende kerken begint als nood – omdat er bijvoorbeeld te weinig volwassen leiding beschikbaar is – wordt dit al snel meer vormgegeven vanuit visie. Op welke manier kunnen we jongeren begeleiden door hun talenten in te zetten in en buiten de kerk?
Praktisch zien we gebeuren dat jongeren een plek krijgen bij het ondersteunen van kwetsbare jongeren in de kerk, bijvoorbeeld door een-op-een assistentie te geven aan kinderen die anders niet mee kunnen draaien in de kindernevendienst. Met de transitie in de jeugdzorg wordt in 2014 ook naar de kerk gekeken hoe het laten participeren van jongeren ten opzichte van kwetsbare jongeren kan werken.
#Viering
Storytelling is de weg naar het hart
Jongeren willen meegenomen worden in het grote verhaal, het verhaal van God. Dat kan door het verhaal van een andere gelovige heen. Jongeren willen graag weten hoe het geloof heeft gewerkt of werkt in het leven van anderen. Dat kunnen verhalen van leeftijdsgenoten zijn, maar ook van ouderen. Het verhaal van de ander opent de weg naar het verhaal van God. Er worden mensen gevonden die hun eigen verhaal en Gods verhaal willen delen in vieringen en die bereid zijn om hun verhaal telkens weer te vertellen. Daarbij ontstaat meer ruimte voor het werk van de Geest in de diensten, en vooral voor het aspect van leren luisteren naar het spreken van God door de gemeente.
#Diaconaat
Diaconaat is het nieuwe missionaire jeugdwerk
2014 gaat het jaar worden waarin jeugdwerk en diaconaat steeds explicieter bij elkaar komen, vooral op het gebied van de catechese. Jongeren vinden God makkelijker in het uitleven van hun geloof dan in het leren over hun geloof. Beter gezegd: juist de koppeling van het onderwijs over het geloof aan het daadwerkelijk aan de slag gaan in de nood van deze wereld, hun wereld, zorgt voor geloofsverdieping bij jongeren. Daarbij gaat het niet om de wereld in grote zin van het woord, maar juist om de nood in de leefwereld en de directe omgeving van jongeren. Het wordt nu al zichtbaar in de groei van een netwerkorganisatie als Dien je Stad.