Onderdanigheid?
2014-06-14
Vrouwen, wees uw mannen onderdanig. De NBV vertaalt: vrouwen, erken het gezag van uw man (Efeziërs 5:22). Dat laatste klinkt beter, maar is het niet. Vrouwen mogen dus geen gezag over mannen hebben (zie ook 1 Timoteüs 2:12). Daarom kunnen ze ook geen leerambt bekleden in de kerk. Zo ligt het rolpatroon in het huwelijk, en daarbuiten, muurvast.- Jaargang 58
- nummer 12
In traditionele culturen zal dit woord van Paulus op geen weerstand stuiten. De Zoeloe-cultuur sluit bijvoorbeeld naadloos aan bij deze bijbelse uitspraken. De bestemming van de vrouw is het moederschap, zegt president Jacob Zuma, die zijn vijf vrouwen dan ook vele malen zwanger heeft gemaakt.
Uiteraard is de man de baas in huis, of hij er nu is of niet (meestal niet).
De Bijbel kan in zo'n cultuur goede diensten bewijzen, door de moeders in het gareel te houden. Wat gezag en onderdanigheid in dit verband betekenen, is duidelijk. In zo'n omgeving is het ook zinvol om de mannen aan te spreken op hun verantwoordelijkheid als man en vader. In Amerika deed een groep als de 'Promise Keepers' dat, in Nederland kennen we de Vierde Musketier. Hier heerst een door en door conservatief klimaat, waarin het moeilijk aarden is voor moderne mensen.
Wij lopen met deze 'man made doctrine' vast. En diepere bijbelstudie brengt ons geen centimeter verder. Er is al zo vaak op gewezen. Waar vrouwenemancipatie in meerdere golven over een samenleving is gerold en diepe sporen heeft getrokken, ook binnen de kerkelijke cultuur, daar worden begrippen als onderdanigheid en gezag geproblematiseerd.
Maar laten we die begrippen vullen vanuit dat andere woord van Paulus: wees elkaar onderdanig en aanvaard elkaars gezag.
In de zin van: dien elkaar in liefde en trouw. Dat geldt binnen een huwelijk, maar daarbuiten niet minder, afhankelijk van de levenssfeer waarbinnen we als mannen en vrouwen samen leven en werken.
Deze omgang met de Bijbel als schriftkritiek wegzetten lijkt stemmingmakerij en snijdt iedere eerlijke discussie bij voorbaat af. Dat helpt niet. Dat wij intussen anders met de Bijbel omgaan dan ons voorgeslacht is onmiskenbaar. Dat moeten we eerlijk erkennen. We leven vandaag en niet gisteren.
Ds. Bob Wielenga is emeritus predikant van de NGK Kampen en woonachtig in Zuid-Afrika.