Betrokkenheid van ouders van levensbelang voor jeugdwerk
2005-10-21
In het gesprek rond jeugdwerk komt altijd één vraag weer terug. Wat mogen we van de ouders verwachten?- Jaargang 49
- nummer 20
‘Veel’, zou je mogen zeggen, maar in de praktijk is daar weinig van te merken, lijkt. Zijn veel ouders ontzettend betrokken op de schoolprestaties van hun kinderen, wat er op de catechisatie besproken wordt of op de club aan de orde komt lijkt minder boeiend. Eigenlijk gek, want als je het in eeuwigheidsperspectief zet dan lijkt het belang van het ene groter dan van het andere.
Heel wat gemeenten zijn bezig om zich te bezinnen op het jeugdwerk binnen hun gemeenten. Hoe gaan we om met de verschillende aspecten binnen het jeugdwerk. Denk aan kindernevendiensten, jeugdclubs, catechisatie, Youth Alpha, jeugddiensten, jeugdpastoraat en verschillende activiteiten voor de jongeren. Daarbij gaan veel gemeenten het proces in van het schrijven van beleid. Dromen over wat de ideale situatie zou zijn, dat spiegelen aan de praktijk en kijken welk pad gelopen kan worden om het doel te bereiken. Het mooie van dit proces is dat je heel helder krijgt wat de kracht is van je huidige jeugdwerk en waar de groeimogelijkheden zitten. Een aspect dat nog niet veel betrokken wordt in dit proces is de rol van ouders hierin.
Protesten
Laat ik het maar gelijk stevig neerzetten.
Wat veel kerken niet beseffen is dat ouders hun jeugdwerk kunnen maken of breken. En om heel eerlijk te zijn denk ik niet dat ouders zelf dat ook beseffen. Ouders kunnen voorwaarden scheppen waarbinnen het jeugdwerk vorm kan krijgen. Het jeugdwerk waarbij ouders niet betrokken lijken op wat er gebeurd lijkt vaak een eiland in een kerk te worden. Daarbij zijn verschillende heel praktische voorbeelden te noemen.
Het begint al bij het motiveren van kinderen om deel te nemen aan het jeugdwerk. In de gesprekken met ouders en jeugdwerkers blijkt dat veel ouders hun kinderen laten kiezen tussen club of catechisatie. Vaak heeft de catechisatie bij ouders dan de voorkeur en de club bij de jongeren. Het gekke is dat als er geluiden in een gemeente opkomen om beide momenten te combineren omdat veel jongeren het druk hebben, er dan van veel ouders protesten komen. De kanttekening hierbij is natuurlijk wel dat het jeugdwerk dan ook wat te bieden moet hebben.
School of kerk
Een ander aspect waar veel jeugdwerkers tegenaan lopen is dat veel kinderen thuis niet meer leren bidden. Veel jongeren hebben tegen de tijd dat ze op een tienerclub zitten nog nooit hardop gebeden en weten gewoon niet wat ze moeten zeggen.
Een tijdje terug hoorde ik op de radio een onderzoek, waarin werd gezegd dat ouders zoiets als een kerk of een school nodig hebben voor de opvoeding.
Ik weet nog precies waar ik op dat moment reed (ik reed net Assen in op een zaterdagmorgen) en hoe ik daarvan met 50 km per uur een aantekening van maakte (achterop een parkeerkaartje). Ook op het gebied van geloofsopvoeding lijken ouders erg te steunen op een school en een kerk. Jammer genoeg lijkt het steunen soms meer op, we laten het over aan een school of een kerk.
Keus
Als je met jongeren spreekt over geloven, dan valt me op dat steeds meer jongeren in de kerk hardop durven te zeggen dat ze het eigenlijk nog niet weten over dat geloof. Wel vaak vanuit een echte zoektocht. Ik zou de laatste zijn die dit ouders aan zou rekenen. Het punt wat ik wil maken is dit: We hebben binnen de kerk de verantwoordelijkheid om alles wat binnen onze mogelijkheid ligt te doen om jongeren bij die kerk te houden.
Niet zozeer om die kerk, maar om de Heer van die kerk die bedacht heeft dat samenkomen met een groep gelovigen het beeld is van Zijn lichaam en mensen sterker maakt als het gaat om het volgen van Hem. Daarin moeten we alle zeilen bijzetten. En we hebben het zeil van de ouders hard nodig. Het jeugdwerk kan daarin een bescheiden rol spelen door ouders te betrekken zoveel als kan. Ouders zelf kunnen daarin een grotere rol spelen voor betrokken te zijn op wat er gaande is binnen het jeugdwerk van hun kinderen. Als laatste kan een kerkenraad een belangrijke rol spelen door voorwaarden te scheppen voor ouders om ondersteuning te krijgen in de opvoeding. Dat gaat verder dan in het kerkblad vermelden wanneer er een opvoedprogramma bij de EO te zien is.
Geen praktische oplossingen
In de kern is de betrokkenheid van ouders in het jeugdwerk dus het beste te merken aan de motivatie en de geloofsopvoeding. Maar daarmee constateren we de symptomen van een probleem zonder een oplossing te geven. Alleen door te zeggen dat we het zeil van ouders nodig hebben op het jeugdwerkschip geeft ook nog geen oplossing. Maar voordat we met praktische ideeën gaan strooien, lijkt het me goed om door te laten dringen dat het probleem wat hier geschetst wordt reëel is. Of niet.
Zonder die constatering heeft het praten over praktische oplossingen geen zin. Ik durf hier wel hardop te zeggen dat veel kerkenraden dit ‘probleem’ ook signaleren en dat veel ouders worstelen met de geloofsopvoeding van hun kids. Nu is het NGJ niet de organisatie die tot taak heeft dit op te lossen. Wij houden ons bezig met het ondersteunen van het jeugdwerk en niet met het ondersteunen van de ouders. Toch heeft dit aspect zo’n invloed op dat jeugdwerk, dat we het wel als verantwoordelijkheid zien om hierop te wijzen.
Wel praktische oplossingen
In de gesprekken waarbij dit onderwerp op tafel kwam, kwamen soms ook goede praktische ideeën. Zo opperde iemand om aan de verschillende leeftijdsgroepen in het jeugdwerk ook een geloofsopvoedingsgroep te koppelen. Een groep die elk jaar een paar keer bij elkaar komt en waar specifiek ingegaan wordt op de vragen van ouders met kinderen in een specifieke leeftijdsgroep.
Die vragen zullen anders zijn voor ouders met kinderen in de leeftijd 12-15 jaar dan ouders met kinderen van 8-11 jaar of 4-7 jaar. Een ander heel praktische manier van betrokken zijn van ouders is in een gemeente waar ouders de maaltijd verzorgen voor de jeugdwerkers op de startzaterdag voor het jeugdwerk. Alleen het signaal van betrokkenheid doet veel jeugdwerkers goed. Gewoon twee voorbeelden geboren in de praktijk.
Tot slot
Als u ouder bent en dit artikel leest, dan kunt u op verschillende manieren reageren. Ik heb met dit artikel natuurlijk niet ‘de goeden’ willen benadelen. Als vader weet ik ook dat je vaak de intentie hebt om iets te doen, maar dat de praktijk soms zo anders kan lopen dan je zelf wilt. Dit artikel wil geen kritiek leveren, maar de ogen openen en jullie uitdagen het jeugdwerk te maken. Ouders, jullie kunnen het! Als u als beleidsmaker of jeugdwerker dit artikel leest, dan wil ik u erop wijzen dat 29 oktober 2005 het NGJ samen met de CGJO en nog een paar andere organisaties een symposium organiseren over de kracht van gezond jeugdwerk. Het thema van dit artikel zal tijdens die dag ook aan de orde komen in een workshop.
Reageren op dit artikel kan via ngj@ngk.nl.