Eigen opleiding een feit
2005-11-18
De Nederlands Gereformeerde kerken hebben vanaf 1 januari 2006 weer een eigen theologische opleiding.- Jaargang 49
- nummer 22
Weliswaar in de vorm van een Apeldoornse ‘aanleunwoning’, maar dat maakte het enthousiasme op de extra Landelijke Vergadering, 5 november in Zwolle, er niet minder om. Wel twijfelden sommigen over de omvang van de woning. Vier kerndocenten en een onderwijscoördinator in deeltijd voor een vijfjarige opleiding met twintig tot 25 studenten leek hen wat zwaar. Maar een meerderheid dacht anders.
De Nederlandse Gereformeerde Predikantenopleiding (NGP) krijgt drs. J.C. Schaeffer uit Nunspeet, dr. J. Dekker uit Amstelveen, drs. G. Bronsveld uit Doorn en dr. A. van der Dussen uit Eindhoven als kerndocenten.
Schaeffer geeft kerkgeschiedenis, kerkrecht en homiletiek, Bronsveld praktische theologie, Dekker bijbelvakken en Van der Dussen systematische theologie.
Uitgezonderd van Bronsveld hebben deze docenten ook gefungeerd in de TSB, die 1 januari ophoudt te bestaan.
Seminarie-invloed
Zowel bemanning als onderwijsprogramma houden rekening met zaken, waaraan het Nederlands Gereformeerd Seminarie hecht. In de voorbesprekingen voor de LV in Lelystad, die de aanzet gaf tot de oprichting van de ‘aanleunopleiding’ bij de Christelijke Gereformeerde Theologische Universiteit in Apeldoorn, bleek het niet mogelijk met het seminarie op één lijn te komen. Het studieprogramma besteedt daarom extra aandacht aan bijbelkennis en reformatorische wijsbegeerte en voor die beide vakken zijn de predikanten ds. F.H. Blokhuis en dr. C.P. Kleingeld van seminariekring aangewezen. Dit groepje niet-kerndocenten bestaat verder uit ds. M. de Jong uit Eindhoven (catechetiek) en dr. J.P. van Riessen. Van Riessen en Kleingeld geven samen filosofie, waarbij Kleingeld de geschiedenis van de filosofie en een inleiding op de reformatorische wijsbegeerte verzorgt.
De – één dag per week werkende – onderwijscoördinator wordt broeder Van Veen uit Culemborg. De commissie vindt deze functie ‘onmisbaar’ voor de ondersteuning van het onderwijs.
De coördinator gaat de docenten adviseren over onderwijsvormen en moet tevens vanuit een eigen klein kantoortje ‘spin in het web’ worden.
Naar behoefte trekt de NGP externe docenten aan, zoals voor de vakken persoonlijke vorming en supervisie.
NGP verplicht
De NGP is voortaan verplicht voor mensen, die voorganger in de Nederlands Gereformeerde kerken willen worden. Maar dat betekent niet, dat zij ook in Apeldoorn moeten studeren. Zij zijn vrij in de keus van hun opleiding, mits zij hun NG-studiepunten weten te halen. Of daar vrijstellingen voor weten te krijgen. ‘Maar vanuit de NGP kunnen zij daarbij hoogstens hulp verwachten’, waarschuwde commissievoorzitter ds. K. Muller.
De naleving van die verplichting is een zaak van de regio’s, die immers bepalen welke mensen beroepbaar worden gesteld. Zij moeten ook bepalen hoe om te gaan met voorgangers, die bijvoorbeeld de overstap maken vanuit een ander kerkverband.
Cherchez une femme
Het bestuur van de NGP bestaat uit dr.ir. C.J. Bos uit Wageningen (was al lid van de voorbereidingscommissie), onderwijskundige drs. W. van den Brink uit Houten, legerpredikant ds. W.H. Louwerse uit Apeldoorn, ds. K. Muller uit Aalsmeer, penningmeester van de raad van toezicht van de Theologische Studiebegeleiding C.H. Visser uit Amersfoort en beoogd voorzitter mr. A. Wattèl uit Hoofddorp.
De raad van toezicht van de NGP is vrijwel dezelfde als die van de TSB.
Daarin zitten ds. M. Janssens uit Utrecht, H.G. Lakerveld uit Nuenen (voorzitter), ds. J.M. Mudde uit Enschede, ds. C. Smit uit Culemborg, ds. A.W. Vos uit Almere, B. Wesseling uit Rijswijk en ds. H. Zuidhof uit Urk.
Lid D.H. Janse uit Barendrecht heeft gezorgd voor een vacature, doordat hij is overgegaan naar de Vrijgemaakte kerk.
Bij de stemming over bestuur en raad van toezicht vond de Schiedamse regioafgevaardigde ds. P. van Kampen, dat in elk lichaam toch minstens twee vrouwen zouden moeten zitten. Na een korte schorsing werd besloten dat de LV bestuur en raad van toezicht oproept bij vacatures bij voorkeur naar een geschikte vrouwelijke kandidaat te zoeken. Aangezien benoemingen via de LV lopen, kunnen de eerste vrouwen na de LV van 2007 hun intrede doen. Beide organen brengen aan de LV 2007 ook hun eerste rapporten uit.
Wanbetalers
De NGP werkt vooralsnog met een begroting van 210.000 euro. Grootste kostenpost zijn de 145.000 euro aan lonen voor docenten en de onderwijscoördinator.
Daarvoor wordt de kerken per ziel een afdracht van 6,60 euro opgelegd.
Er zijn al geluiden binnengekomen van gemeenten, die daar moeite mee krijgen. ‘En als ze niet betalen, sturen we dan een deurwaarder op ze af?’, vroeg afgevaardigde D. Aalbers van de regio Alkmaar-Zaandam zich af.
K. Muller had daar geen pasklaar antwoord op. ‘Als ze niet betalen, dan moeten ze daarop worden aangesproken.
En lukt het dan nog niet, dan moet er iets geregeld worden.’ Overigens zal de NGP trachten overheidssubsidie te krijgen, maar via een amendement werd daaraan toegevoegd, dat dat gebeurt ‘mits de onafhankelijkheid van het onderwijs met als basis de grondslag van de Stichting NGP gewaarborgd blijft’. Dat slaat dan uitsluitend op de inhoud van het onderwijs, want de kwaliteit wordt mede beoordeeld door de Apeldoornse universiteit, die daarvoor verantwoordelijk is tegenover het ministerie van Onderwijs.
Auto-onderdelen
Zonder dat het tot amendementen leidde, waren er wel enkele kritische vragen rond de nieuwe opleiding. Zo zetten ds. A.M. van Leeuwen (regio Kampen) en ds. P. Busstra (regio Utrecht) vraagtekens bij de groei van drie naar vier docenten.
Muller vond de groei in aantal docenten niet zo vreemd, aangezien volgens hem in de raad van toezicht van de TSB al werd gesproken over de wenselijkheid van personeelsuitbreiding.
‘Zo’n kleine ploeg maakt je kwetsbaar en met vier docenten blijft ieders taak overzichtelijk. Tevens ontlast de onderwijscoördinator de docenten van allerlei regelklussen. Het is een geweldig groot apparaat voor drie à vier studenten per jaar, maar of je nu alleen of met vier mensen in een auto zit, hij heeft altijd banden en koplampen nodig.’ J.C. Verburg (Amsterdam-Haarlem) legde de vinger bij de wrijving, die kan ontstaan tussen een predikant en zijn kerkenraad als hij voor een deel van zijn tijd is afgestaan aan de opleiding.
Als daar wat misgaat, dan zijn die predikanten/docenten en hun kerkenraden mans genoeg om daar zelf uit te komen, vond de vergadering in meerderheid.
Ds. G. de Lange (regio Arnhem) was kritisch over de inhoud van het lesprogramma.
‘De aandacht voor sociale vaardigheden ontbreekt soms en zaken als management en gemeenteopbouw zijn erg mager vertegenwoordigd.’ Daarop kreeg hij van Muller geen direct antwoord, al zei die wel dat tot 1 januari ‘nog heel wat puntjes op heel wat i’s moeten worden gezet.’ A.J. Holsappel van de gemeente in Utrecht pleitte er nog voor ‘meer ruimte en mildheid’ te betrachten tegenover studenten, die op andere plekken theologie studeren en wellicht niet of niet helemaal kunnen voldoen aan de NGP-verplichting. Maar dat is dus een kwestie, die elke regio zelf bepaalt.
Wat nu nog rest, is de aanpassing van het AKS aan de nieuwe situatie. Een commissie met daarin de juristes mr. H.G. Bronsveld-Taute, mr. J. Janssens- Boer, K. Muller, J.M. Louwerse en W. Smouter zal de LV 2007 daarover adviseren.