Follow Up!
2006-07-07
Op 21 juni is in Zwolle het eerste deeltje van een nieuwe catechesemethode gepresenteerd. Dat was om meerdere redenen een bijzondere aangelegenheid. Allereerst al omdat deze methode is ontstaan vanuit de kerken van de zogenaamde ‘kleine oecumene’: de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV) en de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK). Maar ook omdat het qua opzet heel anders is dan wat we tot nu toe kenden: het wil méér zijn dan een reeks boekjes.- Jaargang 50
- nummer 14
Al verschillende jaren werd op meerdere plaatsen gedacht of er niet iets nieuws ontwikkeld zou kunnen worden.
In de kerken werden naast eigen, plaatselijk ontwikkeld materiaal vooral twee methodes veel gebruikt: Ik geloof (GKV) en Rondom de Bijbel (CGK en NGK). De laatste jaren was er ook Reflector van ds. M. van Campen.
Maar er was behoefte aan een methode, die ook qua opzet echt vernieuwend zou zijn. Ook aan de Gereformeerde Hogeschool (GH) te Zwolle werd die behoefte gevoeld, en waren er mogelijkheden om een en ander te faciliteren.
Toen dan ook verschillende mensen elkaar ontmoetten, was het plan betrekkelijk snel geboren. Een kernredactie ging aan het werk, bestaande uit Hans Meerveld (docent catechese TU Kampen en projectleider GH Zwolle), Kees van Atten (predikant CGK Hilversum Oost), Roel Venderbos (predikant NGK Kampen) en Harmke Vlieg-Kempe (catechete GKV Assen).
Voor het schrijven van de modules voor de verschillende leeftijdsgroepen werden auteurs gezocht (én gauw gevonden, omdat men graag mee wilde doen!) uit de hoek van predikanten, catecheten en onderwijzers in de drie bovengenoemde kerken. Vol enthousiasme zijn de verschillende auteursgroepen begin dit jaar aan het werk gegaan. Het ligt in de bedoeling dat de eerste modules aan het begin van het nieuwe seizoen klaar zijn.
Modules, website en cursussen
Wat is nu precies het vernieuwende van deze methode? Follow up! wil meer zijn dan een methode die bestaat uit een aantal boekjes. Het staat voor een leeromgeving waarin van alles te krijgen en te leren is voor catechisanten én catecheten.
Het is de bedoeling dat er totaal 32 lesmodules met werkboeken voor de catechisant en handleidingen voor de catecheet verschijnen.
Deze modules hebben in principe maar een beperkte levensduur. Het is de bedoeling dat na maximaal 4 jaar een vernieuwde versie verschijnt.
Daarnaast wordt er een website ontwikkeld met extra lesmateriaal en allerlei tips. Ook wordt via dit kanaal didactische en theologische informatie aangereikt. Tevens kan deze site gebruikt worden als medium voor het uitwisselen van informatie en ervaringen tussen catecheten. Ten slotte biedt deze site mogelijkheden om in de toekomst de methode uit te breiden met filmfragmenten, fotomateriaal, videoclips en actualiteiten.
Ten slotte is het de bedoeling dat catecheten kortdurende didactische cursussen kunnen volgen. Catechese is niet de makkelijkste vorm van onderwijs, en veel catecheten missen vaak didactische scholing. Daarom cursussen om bepaalde vaardigheden eigen te maken. Je moet als catecheet weten hoe je je catechisatieles goed kunt laten aansluiten bij de voorkennis van de jongeren. Je moet ook weten hoe je activerende werkvormen kunt gebruiken binnen de catechese.
Ook is het belangrijk dat je enig idee hebt hoe je ‘samenwerkend leren’ vorm geeft.
In variaties toepasbaar
Binnen Follow up! worden vier leeftijdsgroepen onderscheiden: 12-13 jaar, 14-15 jaar, 16-17 jaar en 18-19 jaar. Voor elke leeftijdsgroep is een auteursgroep aan het werk gegaan om binnen een paar jaar tijd acht modules klaar te hebben. Deze modules hebben elk hun eigen aanpak, passend bij de specifieke leeftijdsgroep.
Veel aandacht is besteed aan een aantrekkelijke vormgeving: er zijn cartoons, illustraties en foto’s. Ook is er schrijfruimte om opmerkingen te plaatsen. De modules voor een bepaalde leeftijdsgroep zijn herkenbaar aan een eigen kleur.
Kenmerkend voor alle deeltjes is dat de bijbel volop aan bod komt. Soms in het zoeken van antwoorden op allerlei vragen, soms ook nadrukkelijk gericht op verdieping van de bijbelkennis.
Ook wordt geholpen bij het aanleren van vaardigheden om de bijbel te lezen. En natuurlijk zijn er volop momenten om met elkaar over de bijbel in gesprek te gaan.
Is de Heidelbergse Catechismus helemaal buiten beeld? Zeker niet, want vanaf de derde leeftijdsgroep vindt een meer systematische bespreking van de catechismus plaats. Ook komen de andere belijdenisgeschriften (de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels) aan de orde. Belangrijk is daarbij ook de vraag naar de betekenis daarvan voor het persoonlijk geloof van de jongeren.
Op verschillende plaatsen zie je een integratie ontstaan tussen catechese en het verenigings- of clubwerk. Is deze methode daar nu ook geschikt voor, of is het alleen te gebruiken voor de traditionele vormen van catechese?
We denken dat ook deze groepen heel goed kunnen werken met deze methode. Juist ook door de variatie in opzet en werkvormen. Het al dan niet gebruik maken van aanvullende opdrachten via de website kan de lengte van een ‘catechisatie-uur’ ook doen variëren.
Van leerling tot volgeling
De naam van de methode is Follow up! Passend bij jongeren is gekozen voor een Engelse naam. Het is een naam die direct allerlei vragen en associaties zal oproepen. Duidelijk is dat het er in deze methode kennelijk om gaat, dat je in beweging komt.
Het gaat er niet alleen om, dat je een brok kennis vergaart. Je kunt als leerling haast apathisch iets tot je nemen en weer overgaan tot de orde van de dag. Dat is niet de bedoeling. De redactie hoopt dat de jongeren in beweging komen en followers, volgelingen, worden.
Bij volgelingen kun je denken aan je plaats binnen de christelijke traditie.
Je volgt de generaties die jou zijn voorgegaan. Maar het ‘up’ wijst heel duidelijk naar boven, en vraagt dus om doordenken. Het wil zeggen dat je volgeling wordt van Hem die boven is: Jezus Christus!
Ook geeft de naam Follow up! aan dat je als christen nooit klaar bent. Je geloof en het onderwijs daarin vragen steeds om een vervolg. Ze hebben steeds een follow up nodig.
Verdere informatie
Naast de Gereformeerde Hogeschool te Zwolle zijn ook uitgevers Buijten & Schipperheijn te Amsterdam en EB Media bij Follow up! betrokken. Meer informatie over het project is te krijgen bij projectleider Hans Meerveld van de Gereformeerde Hogeschool Zwolle: (038) 42 555 42, jmeerveld@gh-gpc.nl.