Jongerenbijbel, aantrekkelijk en toegankelijk
2006-08-18
Twee maanden lang heb ik nu de Jongerenbijbel dagelijks gebruikt. En, hoewel hij blijkens zijn naam voor een andere leeftijdscategorie bedoeld is dan de mijne, ben ik er erg aan gehecht geraakt. Van de verschillende edities van de nieuwe bijbelvertaling is het de meest bruikbare. Al was het alleen al omdat hier tekstverwijzingen zijn opgenomen.- Jaargang 50
- nummer 16
Maar hij is bedoeld voor jongeren. En dat is te merken aan zowel het uiterlijk van deze bijbel als aan de manier waarop de inhoud dichter bij de (jeugdige) lezers gebracht is.
Eye-openers
Het meest opvallende van de Jongerenbijbel is dat overal, op elke bladzij , tussen de bijbeltekst door blokjes met toelichtingen of uitnodigingen tot verwerking zijn rondgestrooid. Er zijn vier verschillende soorten, elk herkenbaar aan de manier waarop ze zijn afgedrukt. De meest voorkomende worden eye-openers genoemd. Het zijn stukjes tekst, waarin een moeilijk vers of tekstgedeelte toegelicht of uitgelegd wordt. Ze staan direct afgedrukt bij het bijbelvers waar het betrekking op heeft – volgens het systeem waarmee de jongeren van vandaag via schoolboeken en internet vertrouwd geraakt zijn.
Hart en nieren
Een mooi voorbeeld vind ik de eyeopener bij Psalm 26:2 ‘peil mijn hart en mijn nieren’. waar staat: Hart en nieren hadden in de tijd van de psalmen een andere betekenis dan bij ons. Het hart is vaak niet de plek van het gevoel, maar van je verstand en je gedachten en de nieren staan juist voor je diepste gevoel. Dus dit vers betekent: kijk wat ik denk en wat ik voel, en help mij als ik van uw weg afdwaal.
Voor mij persoonlijk was een echte eye-opener de toelichting bij Jesaja 14:12, waar notabene de slechte koning van Babel of de duivel de morgenster genoemd wordt, terwijl het in het Nieuwe Testament een erenaam is voor Christus. Nadat uitgelegd is dat de morgenster symbolisch staat voor de overwinning op de duisternis wordt gemeld dat de term hier spottend gebruikt wordt.
(Veel voorkomende begrippen die te maken hebben met de joodse tijdsindeling, offers, munten en feesten worden niet per keer toegelicht, maar zijn voorzien van een minuscuul icoontje dat verwijst naar een apart hoofdstuk achterin.) Naast de eye-openers zijn er drie andere soorten categorieën blokjes: - ‘Aan de slag’. Je zou ze toepassingen kunnen noemen. Ze geven aan wat een bepaald bijbelgedeelte met je eigen leven te maken heeft. Meestal eindigen ze met een heel direct tot jou gerichte vraag.
- ‘Beloofd is beloofd’. Dit zijn uitwerkingen van beloften van God – en wat zijn dat er veel! Hier heel concreet, wat elk voor jou betekent. Bij het gedeelte Efeziërs 2:4-8 lees je: ‘God heeft beloofd zijn genade te geven aan alle gelovigen. Genade houdt in dat je iets krijgt wat je niet hebt verdiend. Door Gods genade mag je erop vertrouwen dat je gered bent. (...) Dank God voor zijn genade in jouw leven.’ - ‘Eerlijk is eerlijk’. Deze blokjes staan bij die teksten waar de bijbel heel confronterend is. Bij teksten als Psalm 63:2: ‘Uw liefde is meer dan het leven’; of Lucas 13:24: ‘Doe alle moeite om door de smalle deur naar binnen te gaan’.
Themahoofdstukken
Aan elk bijbelboek gaat een inleiding vooraf en een themahoofdstuk. De inleiding geeft de kern van de inhoud weer en verstrekt gegevens over auteur en ontstaan.
In de themahoofdstukken komen onderwerpen aan de orde die in direct verband staan met de inhoud van het bijbelboek. Bij Leviticus is het thema ‘Wees heilig’. Je vindt er een afbeelding met beschrijving bij van de tabernakel en een plattegrond van het woestijnkamp van de Israëlieten.
‘Vrouwen in de bijbel’ is het thema bij Ester. Anders dan je misschien verwacht gaat het over vrouwen die een belangrijke rol gespeeld hebben in het Oude en het Nieuwe Testament.
Andere interessante en zinvolle thema’s: De namen van God (Exodus) Avontuurlijke woestijnreis voor het hele gezin
(Leviticus) Relaties en seksualiteit (Hooglied) Gods toorn en zijn liefde (Nahum)
Heilige Geest
Het thema bij Handelingen gaat over de heilige Geest. Het bevat een heldere uiteenzetting over de Geest in het Oude en Nieuwe Testament en vooral, over de werking van de Geest in jouw leven.
Heel concreet wordt De wapenrusting van God uitgewerkt (Efeziërs) Wanneer komt Jezus terug (Thessalonicenzen) eindigt met: ‘Over dat moment kun je nu nog dromen, maar vóór die tijd zul je wakker moeten zijn’.
Handig is ook het themahoofdstuk bij het boek Openbaring: over de betekenis van de getallen, dieren en andere wezens en de manier waarop je dit bijbelboek lezen moet. Niet als bangmakend oordeelsdraaiboek van God, maar om je hoop te geven dat er een nieuwe hemel en een nieuwe aarde zullen komen.
Tekstverwijzingen
Ik noemde al dat de tekstverwijzingen die je in de andere NBV-uitgaven mist in de Jongerenbijbel weer terug zijn volgens een heel handig verwijzingssysteem.
Ze staan onderaan de linkerpagina’s, terwijl onder aan de rechterpagina’s de vertaalvarianten een plaats gekregen hebben.
Literaire genres
Het eigenlijke bijbelgedeelte zit ingeklemd tussen een ‘Vooraf’ van 32 en een gedeelte ‘Bijlagen’ van 48 pagina’s. In ‘Vooraf‘ vragen twee hoofdstukken de aandacht. In ‘Hoe lees je de bijbel?’ wordt uiteraard duidelijk gemaakt dat je de tekst altijd in zijn verband moet lezen en op de historische en culturele achtergrond moet letten.
Opvallend is in dit hoofdstuk de grote aandacht die gevraagd wordt voor het literaire genre waar een bijbelboek toe behoort. Voor elke soort: wetten, historische verhalen, profetieën, gedichten, gelijkenissen en brieven krijg je aanwijzingen hoe je met zo’n gedeelte moet omgaan, welke vragen je bij het lezen ervan het beste kunt stellen.
De dan volgende ‘Inleiding op de bijbel’ gaat in op de eenheid van de bijbel, de betrouwbaarheid van de tekst (met een prachtig voorbeeld) en het doel. ‘Hoe meer je je in de bijbel verdiept hoe beter je leert zien dat God jou liefheeft. En die liefde werkt ook iets uit. Liefde wil je beantwoorden. Toch?’
Bijbelleesrooster
In de ‘Bijlagen’ staat een bijbelleesrooster voor 55 weken. Het is thematisch van opzet en doorloopt de hele geloofsleer, uitgaande van de persoonlijke ontmoeting met Jezus Christus. Als handreiking aan degenen die nog niet zo vaak in de bijbel gelezen hebben zijn de gemakkelijke stukken met een sterretje * aangegeven.
Woordenlijsten en zeer duidelijke kaarten completeren het geheel.
Aantrekkelijke vormgeving
Behalve aan de inhoud is ook aan het uiterlijk alles gedaan om het boek zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor de jongeren van nu. De hele bijbel is afgedrukt in twee kleuren. De toelichtende blokjes tussen de tekst hebben ieder hun eigen typografische vormgeving, wat een leuk afwisselend beeld geeft. De marges rechts en links zijn breed, zodat er ruimte is voor persoonlijke aantekeningen. Die ruimte is er ook na elk bijbelboek.
De uitvoering is degelijk: de Jongerenbijbel kan tegen een stootje; hij is gelijmd en ingenaaid. Dat laatste is vooral handig omdat hij dan open blijft liggen zonder dat je hem steeds open hoeft te hòuden. In het doorzichtig stevige plastic kaft zitten zes omslagen waaruit je er zelf een kunt kiezen. En voor wie dit niet genoeg vindt: ik heb al iemand ontmoet die zelf een zevende ontworpen had, zodat dit echt ‘haar eigen bijbel’ geworden was.
Meeleesgroep
Van mijn kant enthousiasme genoeg.
Maar hoe kijken de jongeren er zelf tegenaan? De redactie van de Jongerenbijbel heeft al in een vroeg stadium een meeleesgroep van jongeren samengesteld om de teksten te beoordelen.
De leden van de groep hebben gekeken of de teksten begrijpelijk en interessant waren voor leeftijdgenoten en hun mening gegeven over de vormgeving. Hun op- en aanmerkingen hebben een rol gespeeld bij het uiteindelijke resultaat.
Serieus genomen
Voor jongeren dus. Van ik schat minimaal 15 jaar. Voor zoekende, nieuwsgierige jongeren. Voor serieuze jongeren.
Want: ‘Om de boodschap van de bijbel te begrijpen moet je je inspannen.
God laat je zelf ontdekken wie Hij voor jou wil zijn en daarbij neemt hij jou en je mogelijkheden volledig serieus’.
De Jongerenbijbel, een prachtig cadeau, een kostbaar bezit voor dagelijks gebruik.
Jongerenbijbel. Met de tekst van de Nieuwe Bijbelvertaling; Uitg. NBG, Heerenveen; 2006; € 47,50