Alternatieven voor ‘bellen met de kerk’
2004-05-28
Bellen met de kerk. Elke zondag beleven ruim vijftigduizend mensen thuis via het koperen draadje een kerkdienst mee. Sinds toezichthouder Opta in mei 2000 telecombedrijf KPN dwong de prijs van het product fors te verhogen, is er concurrentie op de kerktelefoonmarkt ontstaan.- Jaargang 48
- nummer 11
Inmiddels zijn er volop betaalbare alternatieven beschikbaar.
Wie bij ‘kerktelefoon’ denkt dat iemand zondags dik een uur met de hoorn aan zijn oor gekluisterd zit, heeft het mis. Het telefoongeluid wordt namelijk meestal via een luidsprekertje in de huiskamer duidelijk verstaanbaar gemaakt. Begin 1930 leidde dit overigens nog tot verhitte debatten binnen de kerk, omdat men bang was dat dit tot een structurele afname van het kerkbezoek in het algemeen zou leiden. De verleiding is dan immers groot om tussen het zingen en de preek gauw een bakje koffie te zetten en vervolgens in de lekkerste stoel onderuit te gaan zitten.
Anno 2004 leven we in een op en top communicatiemaatschappij waarbij er vele wegen naar Rome leiden als het gaat om het transport van informatie vanuit de kerk naar iemand thuis.
Vooral het internet is een methode bij uitstek gebleken om beeld en geluid in de huiskamer te brengen. Hiervoor kan nog altijd gewoon de vertrouwde telefoonlijn gebruikt worden. Er zijn al kerken in Nederland die hun diensten 'live' via internet (zowel in beeld als geluid!) de wereld insturen.
Maar het is tegenwoordig ook mogelijk een kerkdienst via een toegewezen frequentie op de kabel te laten horen of via een radiozender op het dak van een kerk.
Internet
Internetprovider FilterNet introduceerde onlangs een 'kerkabonnement' als alternatief voor de kerktelefoon van KPN. De kerk maakt dan gebruik van een zender, die de kerkdienst via het internet bij de luisteraar thuis brengt. Hiervoor is een ADSLverbinding (loopt gewoon via de vaste telefoonlijn) in de kerk nodig. De zender verstuurt het geluid van de kerkdienst via de internetaansluiting naar luisterkastjes bij de mensen thuis.
Zo’n kastje is aangesloten op het stopcontact van de telefoon en kent slechts twee standen: ‘aan of uit’. Vanuit het luisterkastje loopt een kabel naar de tv of stereo-installatie om het geluid daadwerkelijk te kunnen horen.
Doordat de kerk ADSL gebruikt, kost dit geen beltikken. De luisteraar betaalt echter wel tikken!
ADSL is nog niet overal in Nederland beschikbaar. Dit is eenvoudig uit te vissen door een ‘postcode-check’ te doen op de site van FilterNet. Kan ADSL niet, dan is een ISDN-verbinding een alternatief.
Volgens FilterNet is het ADSLabonnement ’20 tot 40 procent’ goedkoper dan de kerktelefoon van KPN. Hoewel de opstartkosten hoog zijn in verband met de aan te schaffen apparatuur, is het voordeel per maand uiteindelijk ruim 185 euro in vergelijking met de ‘oude kerktelefoon van KPN’, dit bij een gebruikersaantal van vijftien mensen, zo becijfert FilterNet. De investering in de apparatuur is volgens het bedrijf in tien maanden terugverdiend. Met het ADSLabonnement kunnen op een tvscherm van een luisteraar bovendien ook liturgie of foto's van de kerk worden getoond, waardoor de band met de kerk nog meer versterkt kan worden.
Maar wat kost het allemaal?
FilterNet rekent tarieven op basis van het aantal gebruikers.
Zo bedragen de eenmalige startkosten bij tien gebruikers, inclusief de luisterkastjes afgerond 2685 euro. Bij vijfentwintig gebruikers is dit afgerond 5362 euro. De abonnementskosten bedragen bij tien gebruikers 75 euro per maand, bij vijfentwintig 89 euro per maand. Hier bovenop komen nog de beltikken voor de luisteraars. Oh ja, mocht u als kerk overigens een probleem hebben met de uitzendingen, dan staat de helpdesk van FilterNet staat graag tot uw beschikking. Maar uitgerekend niet op zondag, zo staat het expliciet vermeld op website.
SIKN
Ook Stichting Intermediar Kerkomroep Nederland (SIKN) uit Woerden heeft alternatieven voor de vertrouwde KPN-kerktelefoon ontwikkeld. SIKN is een samenwerkingsverband van het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken waarin 22 landelijke kerkgenootschappen vertegenwoordigd zijn en de LOK, de Landelijke Organisatie Kerktelefoon. SIKN kreeg na de verhoging van de KPN-tarieven de opdracht om een ‘alternatief kerkomroepsysteem’ te ontwikkelen dat eind november vorig jaar het levenslicht zag. De doelstelling van de stichting is ‘een voor iedereen toegankelijk alternatief voor kerkradio te ontwikkelen’ en ‘het alternatief in De stichting biedt drie alternatieven aan in de vorm van ether, kabel of intranet/internet.
Intranet is een besloten systeem dat op internettechnologie gebaseerd is. SIKN heeft een centrale server ingericht die een uitzending via internet of kabel regelt. Om van de server gebruik te kunnen maken, moeten kerken een abonnement nemen bij de stichting. Een kerk heeft daarnaast een ISDN of ADSLaansluiting nodig en een Internet Kerk Zender (IKZ) om de gewenste ‘verzendmethode’ (kabel, ether of intranet) aan te kunnen sturen.
Met de IKZ kunnen diensten overigens ook worden opgeslagen op cassette, cd of mini-disk.
Volgens SIKN is, afhankelijk van de gekozen oplossing, een besparing tot vijftig procent haalbaar als het gaat om een vergelijking met de actuele KPNtarieven.
SIKN rekent per kerk 300 euro inschrijfgeld.
Ether
Bij uitzendingen via de ether wordt er gebruik gemaakt van een radiozender en antenne op het dak van de kerk. De luisteraar vangt het signaal thuis op met een ontvanger. Nadeel van deze methode is dat het zendbereik beperkt is tot een aantal kilometers. Bovendien zijn de aanschafkosten fors. Een zender inclusief antenne kost namelijk 1850 euro, een ontvanger 220 euro. De installatiekosten komen neer op zo’n 700 tot 1000 euro. En voor het verstrekken van een zendvergunning wordt ook nog eens 400 euro gevraagd. Het benodigde SIKNabonnement voor de server kost per maand vijftien euro plus een etherabonnement van dertig euro.
Wie kiest voor het intranet, heeft het feitelijk over de traditionele kerktelefoon die alleen nu voortaan met hulp van internettechnologie de huiskamer binnenkomt. Voordeel hiervan is dat het niet gebonden is aan een bepaald gebied. Voor een streekgemeente kan dat handig zijn, omdat luisteraars geografisch gezien verspreid zullen wonen. Juist bij KPN is het doorknopen van centrale naar cen trale om een veraf wonend kerklid te bereiken, een prijzige aangelegenheid geworden.
Er is bij dit systeem zelfs een optie om gewoon via internet uit te zenden, zodat de hele wereld mee kan luisteren. Een nadeel is dat het systeem in bijvoorbeeld verzorgingshuizen met een huiscentrale niet bruikbaar is. Wel is het mogelijk voor zo’n tehuis over te gaan op draadloos uitzenden (zie ether, eerder in dit artikel) De aanschafkosten van een zender voor de kerk bedragen 380 euro, voor een ontvanger 225 euro. Per maand bedragen de abonnementskosten voor vijftien luisteraars, vijftien euro. Per vijftien luisteraars komt er weer vijftien euro bij. Er worden daarnaast telefoonkosten per kerk en per luisteraar gerekend. Hiervoor geldt een korting van vijftien procent op het normale telefoontarief.
Aanvullend is er alleen in de kerk een ISDN-aansluiting (ruim 330 euro aansluitkosten, 8 euro abonnement per maand) of ADSL-aansluiting (125 euro aansluitkosten, 36 euro abonnement per maand) nodig.
Kabel
Kiest een kerk voor uitzenden via de kabel, dan kost dat 380 euro voor de zender en 340 euro voor de ontvanger. Het maandelijkse abonnement kost bij SIKN 15 euro. Een kabel-aansluiting kost 30 tot 45 euro (afhankelijk van het kabelbedrijf) per maand. Daarbij komt nog 20 euro voor de koppeling van SIKN aan het kabelnetwerk.
Of het kabel-alternatief interessant is, hangt dus mede af van het tarief dat het kabelbedrijf in rekening brengt. Aanvullend is er alleen in de kerk een ISDN of ADSL aansluiting nodig. Het nadeel van kabel is dat deze oplossing niet overal in Nederland – denk aan de buitengebieden – beschikbaar is.
SIKN biedt echter ook hier combinaties van technieken aan zonder al te veel extra kosten.
De kabel-oplossing bevindt zich momenteel overigens nog in een testfase. Met kabelmaatschappijen als Casema, Essent en UPC wordt nog onderhandeld, waarbij met eerstgenoemde twee de meest concrete stappen zijn gezet. Naar verwachting zal na de zomer de benodigde apparatuur beschikbaar komen voor uitlevering.
SIKN verwacht medio dit jaar met grootschalige uitlevering te beginnen van de drie genoemde distributietechnieken, zo blijkt uit de meest recente nieuwsbrief van de stichting.
Meer informatie:
www.kerkfilternet.nl
www.sikn.nl
www.hetlok.nl
www.kerkomroep.nl