Brug tussen mens en God
2003-03-14
Wat kan je in de rosse buurt met Jezus?- Jaargang 47
- nummer 6
Misschien wel veel meer dan u denkt.
Toch hoeft u dat niet te verbazen. In de evangeliën zijn het telkens weer de hoeren en de tollenaars die zich thuis voelen bij Jezus. Waarom zou dat vandaag anders zijn?
God toelaten?
Veel prostituees geloven in God. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien wat vreemd, want prostitutie en leven als kind van God gaat niet samen. Dat vinden prostituees trouwens ook. En daar zit meteen al een probleem.
Want bijna niemand kiest bewust voor een beroep in de prostitutie, de meest vrouwen die er in werken is het overkomen.
En wie er eenmaal in zit komt er niet zo makkelijk weer uit. Toen ik voor het eerst in aanraking kwam met prostituees vond ik het één van de meest schokkende ervaringen dat ze bijna allemaal een christelijke achtergrond hebben. Het leven dat ze leiden brengt hen wel in een groot conflict met het geloof, maar meestal leidt dat niet tot een ontkenning van God.
In het leven van een prostituee is alles er op gericht om te overleven.
Prostituees zijn in een voortdurende strijd gewikkeld om zich staande te houden in het harde leven. Het is van levensbelang om een stukje eigen waardigheid te behouden en om een klein kiertje van hoop over te houden voor de toekomst. In dat gevecht is het moeilijk en confronterend om na te denken over God. Een prostituee accepteert haar eigen leven niet. En hoe kan je God toelaten in je leven als je je eigen leven niet accepteert?
Jaloers op Jezus
Als je begint met hulpverlenen aan prostituees wil je ze het liefst zo snel mogelijk uit de prostitutie halen.
Maar al snel kom je er achter dat je dat niet kunt. De prostitutie blijkt een macht te zijn waar iemand, die er in verstrikt geraakt is, niet zo maar uitkomt.
Dan kan je wel eens met jaloersheid de verhalen uit de evangeliën lezen. Je leest over mensen van wie het leven in een ontmoeting met Jezus in één keer radicaal veranderd is. Wat gun je dat ook graag aan vrouwen in het bordeel. Maar ik ben Jezus niet. Ik kan het leven van de vrouwen niet veranderen. Mijn taak in het pastoraat is het om de vrouwen bij Jezus te brengen, die hun leven wel veranderen kan.
Jezus accepteert
In het pastoraat onder prostituees is Jezus onontbeerlijk als brug die God en mens verbindt. Hij heeft de liefde van God voor mensen zichtbaar gemaakt.
Die liefde begint met acceptatie van de mens zoals hij is. Voor mij zijn in het pastoraat onder prostituees vooral de verhalen van Jezus’ omgaan met mensen van belang geweest.
Meer dan de leerstukken uit de brieven.
Want mensen komen niet tot bevrijding via een schema van zondebesef, schuldbelijdenis en vergeving door het bloed van Christus. Het zondebesef is bij de vrouwen vaak heel diep aanwezig.
Maar die ellende leidt niet tot verlossing.
Eerder is het een belemmering.
God past niet in het leven dat ze leiden en daarom houden ze Hem er ook het liefste buiten.
Telkens weer laat Jezus in de evangeliën zien dat Hij die kloof tussen God en de zondige mens overbrugt. Niet door mensen aan te spreken op hun zonden, maar door ze te accepteren.
Levi
De geschiedenis van de roeping van Levi is voor mij altijd een voorbeeld geweest in het pastoraat onder prostituees.
We horen Jezus tegen hem alleen zeggen ‘volg Mij’, vervolgens eet Hij in Levi’s huis met een grote groep door Levi uitgenodigde mensen. Over zonde heeft Jezus niet gesproken.
Ondertussen is er wel veel in Levi’s leven veranderd. Op het verwijt dat Hij eet met tollenaars en zondaars, antwoordt Jezus: ‘zij die gezond zijn hebben geen geneesheer nodig, maar zij die ziek zijn.’ Hij is daar waar Hij nodig is. Zijn liefdevolle aanwezigheid maakt de verandering. Zo proberen we bij De Haven er ook voor mensen te zijn.
In onze aanwezigheid mogen we de liefde van Jezus zichtbaar maken. We zijn er en geven hulp.
Nieuw leven
Het lijkt eenvoudig: bekering is een deur naar een nieuw leven. Als je God in je leven binnenlaat, gaan er dingen veranderen.
Toch werkt het meestal niet zo makkelijk. Ik ben het niet tegengekomen dat vrouwen, doordat ze het geloof aangenomen hebben, opeens hun leven veranderd zagen. Wat ik wel heb gezien is dat vrouwen, die na veel strijd de prostitutie achter zich gelaten hebben, God daarvoor dankbaar waren omdat ze het zonder Hem niet hadden gered. Een nieuw leven ontstaat meestal pas na een lange weg van heling.
Dat heeft te maken met de diepte van het probleem. Ook al is de prostitutie een vrouw overkomen, ze voelt het werk dat ze doet wel als een grote schuld. Soms kunnen vrouwen ook momenten in hun leven aanwijzen waarop ze verkeerde keuzes hebben gemaakt (als ik toen niet dat had gedaan, dan…). Het is zo pijnlijk om die schuld onder ogen te zien. Om staande te kunnen blijven sluit een prostituee zich liever voor dat soort gevoelens af. Het is te moeilijk om steeds na te denken over wat fout is gegaan.
Daar wil ze ook niet op aangesproken worden. Dat is te zwaar. Pas als een prostituee weer grip op haar eigen leven begint te krijgen, kan ze beginnen met het onder ogen zien van haar leven.
Dat is een enorm pijnlijk proces. Wat een zegen als je dan weten mag dat Jezus je aanvaardt. Door zijn lijden en sterven als mens mag je weten dat God je niet veroordeelt om wat je hebt gedaan, maar dat je een nieuw leven uit zijn hand ontvangen mag.
Heling aan het kruis
Soms mogen we een vrouw helpen op weg naar een leven uit de prostitutie.
Vaak blijft ze getekend door het verleden als prostituee en is het nog steeds een leven met veel strijd. Het blijft moeilijk om te leven met zo’n verleden.
Het blijft soms ook een strijd om je aanvaard te blijven weten door God.
Jezus blijft nodig als brug naar God.
Hij is de diepste weg van lijden gegaan voor onze zonden door te sterven aan het kruis. In de kerkdiensten die we eens in de maand in de Haagse Schildersbuurt organiseren (voor bewoners uit de wijk en een paar exprostituees) hangt een kruis als symbool van het verlossingswerk door Jezus. Dat kruis hangt er niet alleen voor de sier. Het wordt ook gebruikt.
Het kruis functioneert in de dienst als de plek om onze sores bij neer te leggen.
Er is een grote behoefte aan om de problemen en pijn van het leven voor de Heer neer te leggen. We doen dat soms door briefjes, waarop we onze problemen geschreven hebben, neer te leggen bij het kruis. Zo kunnen we het een beetje tastbaar maken: Jezus aanvaardt ons helemaal. Hij is de brug naar God.